«Φοβάμαι μόνο τον διχασμό»

Από την Ελλάδα της κρίσης στην Ελλάδα του κοινωνικού και πολιτικού διχασμού. Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών, μετά και την προκήρυξη του δημοψηφίσματος, διαμορφώνουν όλο και πιο έντονα το σκηνικό αυτό. Δεν είναι μόνον οι συγκεντρώσεις υπέρ του Ναι και του Οχι που έγιναν προχθές και χθες στο Σύνταγμα.

Το διχαστικό κλίμα που αναπτύσσεται καταγράφεται ημέρα με την ημέρα σε διάφορους χώρους, ενώ αρχίζει να διαπνέει ολόκληρη την κοινωνία εντεινόμενο και από τα προβλήματα οικονομικής ρευστότητας. Περίτρανη απόδειξη του καλλιεργούμενου αυτού κλίματος αποτέλεσε η ένταση στη συνεδρίαση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, που αποφάσιζε έναντι του ερωτήματος του δημοψηφίσματος, αλλά και ανάλογες καταστάσεις στις συνεδριάσεις του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και της Κεντρικής Ενωσης των Δήμων της χώρας για το ίδιο θέμα.

Διαφορετικά στρατόπεδα διαμορφώνονται ανάμεσα σε νομπελίστες οικονομολόγους, σε συνταγματολόγους, ακόμη και σε εκπροσώπους του καλλιτεχνικού και πολιτιστικού χώρου. «Δεν φοβάμαι τη δραχμή. Δεν φοβάμαι το ευρώ, που σαφώς το προτιμώ. Φοβάμαι μόνο τον διχασμό που τρέχει στο αίμα μας από τον καιρό του Θουκυδίδη ώς τις ημέρες μας» υπήρξε το χαρακτηριστικό σχόλιο του γνωστού τραγουδοποιού Διονύση Σαββόπουλου. Αποψη, όμως, που δεν συμμερίζονται όλοι οι συνάδελφοί του.

Για το θέμα δημιουργήθηκε μάλιστα και σελίδα στο facebook, με τίτλο «Οχι στον εθνικό διχασμό», εκπέμποντας μήνυμα για την ενότητα του ελληνικού λαού τις κρίσιμες αυτές στιγμές και συγκεντρώνοντας από τις πρώτες ώρες λειτουργίας της αρκετούς υποστηρικτές.

Το δημοψήφισμα αλλά και η γενικότερη κατάσταση στην Ελλάδα πυροδοτούν εξάλλου διλήμματα ακόμη και στους φορείς της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ενδεικτικές προς αυτή την κατεύθυνση είναι οι συχνά αντιφατικές δηλώσεις υψηλόβαθμων στελεχών των ευρωπαϊκών θεσμών και των χωρών-μελών.

  

Οι συγκεντρώσεις στην Πλατεία Συντάγματος από τους υποστηρικτές των δύο πλευρών – υπέρ και κατά της συμφωνίας – δίνουν τον τόνο, με τις συγκρίσεις για τα αριθμητικά μεγέθη της καθεμιάς να κυριαρχούν μεταξύ των πολιτών.

«Ο αγώνας για το αν θα κρατηθεί η Ελλάδα στον σκληρό πυρήνα των ανεπτυγμένων χωρών της Ευρώπης ή θα ταυτιστεί με τις περιθωριακές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής, πέφτει στις δικές μας πλάτες» είναι η βασική θέση των υποστηρικτών του Ναι στη συμφωνία, της πρωτοβουλίας «Μένουμε Ευρώπη», που συγκεντρώθηκαν χθες στο Σύνταγμα.

Αντιθέτως, οι υπέρμαχοι του Οχι, που πραγματοποίησαν προχθές τη δική τους συγκέντρωση, υποστηρίζουν πως «αν συνεχίσουμε στα Μνημόνια, ξέρουμε πολύ καλά τι υπάρχει μπροστά μας. Αν ξεφύγουμε, όλα είναι ανοιχτά και στο χέρι μας είναι να παλέψουμε να τα φέρουμε εκεί που θέλουμε».

Οι συνθέσεις των διαφορετικών ομάδων δεν είναι πάντα ομοιογενείς, ενώ οι συγκεντρώσεις αποτελούν ήδη πεδίο επεισοδίων. Την περασμένη εβδομάδα στη συγκέντρωση της πρωτοβουλίας «Μένουμε Ευρώπη» δόθηκε το πρώτο δείγμα γραφής. Ομάδα αντιεξουσιαστών πραγματοποίησε αντισυγκέντρωση και άρχισε να επιτίθεται προς τους υποστηρικτές του Ναι, φωνάζοντας για τον Μελιγαλά όπου «έγινε μισή δουλειά» και για ρουφιάνους των Ες Ες. Ανάλογο σκηνικό και στη χθεσινή συγκέντρωση «Μένουμε Ευρώπη», όπου το Αντιφασιστικό Μέτωπο Μοσχάτου – Καλλιθέας πέταξε φέιγ βολάν στην Πλατεία Συντάγματος. «Γερμανοτσολιάδες, δωσίλογοι, προδότες. Σύντομα θα λογαριαστούμε» ανέγραφε.

Και παρότι σε πολιτικό επίπεδο όλοι ομονοούν πως απαιτούνται ψυχραιμία και αποφυγή εντάσεων, η πραγματικότητα δείχνει να οδηγεί σε διαφορετικό αποτέλεσμα. Κυβερνητικά στελέχη και στελέχη των κομμάτων της αντιπολίτευσης αναγνωρίζουν εξάλλου πως το δημοψήφισμα εκ των πραγμάτων οδηγεί σε μάχη δύο παρατάξεων.

   

Για τον διχασμό της κοινωνίας προειδοποίησε, για παράδειγμα, η πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Φώφη Γεννηματά, ενώ ανάλογες είναι οι απόψεις των δημάρχων των δύο μεγαλύτερων δήμων της χώρας, Αθήνας Γιώργου Καμίνη και Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη. «Τρεις ημέρες τώρα γινόμαστε μάρτυρες μιας έντονης, παράδοξης, διχαστικής πολεμικής. Μιας πολεμικής που δεν συνάδει με τις αρχές της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Με τις αρχές και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης» αναφέρει πάντως χαρακτηριστικά το ψήφισμα του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών.

«Ζούμε ιστορικές στιγμές και πρέπει να κάνουμε δύσκολες επιλογές. Αυτό όμως που πρέπει πρώτα από όλα να πετύχουμε είναι η ενότητα των πολιτών και της κοινωνίας» σχολίασε και ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός.