Απομόνωση και μηνύματα για πρωτοβουλίες

Στον ελληνικό λαό και όχι στην κυβέρνηση απευθύνθηκαν χθες δύο παραδοσιακά φιλικές φωνές προς την Ελλάδα, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και ο Βέρνερ Φάιμαν. Η λεπτομέρεια δεν είναι χωρίς σημασία. Ανάμεσα στις γραμμές είναι σαφές ότι η αιφνιδιαστική απόφαση της Αθήνας να προχωρήσει σε δημοψήφισμα προτού ολοκληρωθεί επισήμως η διαπραγμάτευση στο Eurogroup του Σαββάτου και ενώ στο τραπέζι είχε πέσει νέα πρόταση των τριών θεσμών την έχει απομονώσει πλήρως από τους εταίρους της. Εκτός αν, όπως αφήνεται να εννοηθεί απ’ όλες τις πλευρές, υπάρξει πολιτική πρωτοβουλία από την πλευρά του Πρωθυπουργού.

Λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση συνέντευξης του αυστριακού καγκελάριου Φάιμαν, ο οποίος προειδοποίησε ότι οι συνέπειες ενός Grexit θα ήταν καταστροφικές για τους Ελληνες «που δεν φταίνε σε τίποτα», ο πρόεδρος της Κομισιόν αναρτούσε επισήμως στην ιστοσελίδα της Κομισιόν την τελική πρόταση των θεσμών «για την ενημέρωση του ελληνικού λαού».

Η ΑΛΛΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. Κοινοτικές πηγές έλεγαν ότι μόνο τυχαία δεν ήταν η χθεσινή παρέμβαση του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Εμμέσως πλην σαφώς, ο πρόεδρος της Κομισιόν «κάρφωσε» την κυβέρνηση ότι προχωρά σε δημοψήφισμα όχι μόνο για μια πρόταση που δεν υπάρχει πλέον στο τραπέζι αλλά και ότι διέκοψε τη διαπραγμάτευση παρότι το βράδυ της Παρασκευής οι θεσμοί είχαν διατυπώσει μια υποτίθεται καλύτερη πρόταση (με 13% ΦΠΑ στα ξενοδοχεία και σταδιακή κατάργηση του ΕΚΑΣ μέχρι τον Δεκέμβριο του 2019), μετά την εφαρμογή της οποίας οι Ευρωπαίοι θα αναλάμβαναν δέσμευση για αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους.  

«Υπήρχε συναντίληψη όλων των εμπλεκομένων πλευρών ότι η σύνοδος του Eurogroup θα πετύχαινε μια συνολική συμφωνία για την Ελλάδα, η οποία όχι μόνο θα είχε συμπεριλάβει τα μέτρα προς μια κοινή συμφωνία αλλά θα κάλυπτε και τις μελλοντικές χρηματοδοτικές ανάγκες, όπως και τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους» ανάφερε στη δήλωσή του ο Γιούνκερ, ο οποίος σήμερα θα προχωρήσει σε σχετική συνέντευξη Τύπου.

Την ίδια ώρα υπάρχουν φωνές, κυρίως από την Ιταλία και τη Γαλλία (και τους κόλπους των Γάλλων Σοσιαλιστών) ότι πρέπει να αξιοποιηθεί κάθε ευκαιρία, μέχρι την τελευταία στιγμή, ώστε να αρθεί το αδιέξοδο. Κι αυτό διότι από τα μεσάνυκτα της Τρίτης λήγει επισήμως το πρόγραμμα στήριξης της Ελλάδας και με τη μη πληρωμή του ΔΝΤ στις 30 Ιουνίου η Ελλάδα περιέρχεται επισήμως σε καθεστώς χρεοκοπίας με ό,τι σημαίνει αυτό.

Μούδιασμα, παγωμάρα και βαρύ κλίμα για την Αθήνα επικρατεί στις περισσότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες αμφισβητούν πλέον ευθέως την όποια βούληση της κυβέρνησης για οποιαδήποτε συμφωνία. Το κλίμα αυτό κατεγράφη, όπως ήταν αναμενόμενο, και στη συνεδρίαση του Eurogroup του Σαββάτου καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης δεν μπορούσαν να κρύψουν τη δυσφορία τους για το γεγονός ότι η διαπραγμάτευση διεκόπη χωρίς προειδοποίηση και ότι οι ίδιοι πληροφορήθηκαν για το δημοψήφισμα από την τηλεόραση.

Η απογοήτευση είναι διάχυτη στους ευρωπαϊκούς κύκλους που θεωρούν ότι ο Τσίπρας βιάστηκε να κλείσει την πόρτα της διαπραγμάτευσης το βράδυ της Παρασκευής, όταν και λίγο πριν από το διάγγελμα, ενημέρωσε σε σχετική τηλεφωνική επικοινωνία την Ανγκελα Μέρκελ για την απόφασή του.

Πλέον το ενδιαφέρον και τα ερωτηματικά εστιάζονται στην επόμενη ημέρα καθώς οι Ευρωπαίοι επιχειρούν να ανιχνεύσουν αν η κυβέρνηση έχει Plan B. «Τι θα κάνει ο Τσίπρας αν οι Ελληνες ψηφίσουν ναι στην πρόταση; Πώς είναι δυνατόν να επιστρέψει να διαπραγματευθεί στις Βρυξέλλες και πώς θα μπορέσει να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα, το οποίο δεν πιστεύει;» έλεγε στα «ΝΕΑ» ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή, απηχώντας την απόλυτη δυσπιστία που καταγράφεται πια στις σχέσεις εταίρων και Αθήνας.

Το αδιέξοδο που προδιαγράφεται συζήτησαν χθες και ο Μπαράκ Ομπάμα με την Ανγκελα Μέρκελ. Στην ανακοίνωση του Λευκού Οίκου αναφέρεται ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν ότι «ήταν ιδιαίτερα σημαντικό να γίνει κάθε προσπάθεια επιστροφής σε έναν δρόμο που θα επιτρέψει στην Ελλάδα να επιστρέψει στις μεταρρυθμίσεις και στην ανάπτυξη εντός της ευρωζώνης». Ο αόριστος χρόνος της ανακοίνωσης, πάντως, προκαλεί προβληματισμό.

Και ενώ ήδη από χθες το μεσημέρι πριν να ανακοινωθεί η τραπεζική αργία τα υπουργεία Εξωτερικών της Αγγλίας και της Ολλανδίας εξέδωσαν ταξιδιωτικές οδηγίες για τους πολίτες τους που ταξιδεύουν στην Ελλάδα να κρατούν μετρητά, η Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε ότι ενημέρωσε το Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου για το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων με την Ελλάδα. Η Λαγκάρντ δήλωσε την απογοήτευσή της, αλλά μίλησε για δέσμευση του Ταμείου να συνεχίσει να συνομιλεί με τις ελληνικές Αρχές, ενώ πρόσθεσε ότι οι επόμενες ημέρες θα είναι σημαντικές. Μένει να φανεί αν αυτό σημαίνει ανοικτό παράθυρο αν και, όπως έλεγαν αρμόδιες πηγές, η γενική διευθύντρια του Ταμείου είναι ήδη εκτεθειμένη απέναντι στο ΔΣ και θα είναι περισσότερο εκτεθειμένη, αν, όπως όλα δείχνουν, η Ελλάδα δεν πληρώσει αύριο την οφειλόμενη δόση του 1,6 δισ. προς το Ταμείο.