Αν το ρολόι γύριζε πίσω

Από το ξεκίνημα κιόλας της διαπραγμάτευσης ο Τσίπρας συνειδητοποίησε ότι με τον Γιάνη να αλωνίζει τα ευρωπαϊκά σαλόνια έχοντας καρφωμένο στο μυαλό του ένα υπερατλαντικό μοντέλο διάσωσης για την Ελλάδα – τύπου ΔΝΤ – η κατάσταση θα οδηγούσε σε πρόσκρουση στον τοίχο με φόρα.

Ηδη πριν από τη συμφωνία της 20ής Φεβρουαρίου από το πρώτο αναγνωριστικό Eurogroup o Βαρουφάκης προσπαθούσε να πείσει τηλεφωνικώς τον αγωνιώντα στο Μαξίμου Αλέξη Τσίπρα να δεχθεί την αρχική πρόταση των δανειστών προς την ελληνική κυβέρνηση, η οποία περιελάμβανε μεταξύ των άλλων και δέσμευση για ολοκλήρωση της πέμπτης αξιολόγησης. Ο καβγάς Τσίπρα – Βαρουφάκη έληξε με τον Πρωθυπουργό να απειλεί τον υπουργό του πως αν υπογράψει εκείνη τη συμφωνία-γέφυρα θα πρέπει να γυρίσει με τα πόδια στην Αθήνα.

ΑΓΚΑΘΙ ΤΟ ΔΝΤ. Γενικώς ο Αλέξης Τσίπρας θεωρεί και δεν το κρύβει πως η διαπραγμάτευση στράβωσε εξαρχής γιατί εμπεριείχε λύση με τη συμμετοχή του ΔΝΤ και δεν επικεντρώθηκε στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Κάτι που επιδιώκει τώρα αλλά με καθυστέρηση. Οταν ο Πρωθυπουργός άκουσε στην Τριμερή της Ρίγας τη Μέρκελ να ανακοινώνει χαμογελαστά πως η όποια λύση θα υπάρξει με το ΔΝΤ στο παιχνίδι ήταν πλέον αργά. Ακόμη και όταν ο Αλέξης Τσίπρας τής απάντησε με αυτοπεποίθηση πως «μόνο με μένα μπορείτε να κάνετε συμφωνία» γνωρίζοντας ότι από τους Ευρωπαίους οι λοιποί πολιτικοί αρχηγοί αντιμετωπίζονται ως καμένα χαρτιά.

Εξ αυτού του λόγου άλλωστε ουδέποτε φοβήθηκε πραγματικά τα σενάρια αριστερής παρένθεσης. Αντιθέτως, τροφοδοτούσε τους συνομιλητές του με την άποψη πως οι συντηρητικοί της Ευρώπης δεν θέλουν την επιτυχία μιας αριστερής κυβέρνησης για να μη διαταραχθούν οι ισορροπίες στο  ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Ο Τσίπρας καλπάζοντας προς την εξουσία είχε πείσει τους συνομιλητές του εντός και εκτός κόμματος ότι στόχος του είναι η επίτευξη μιας νέας συμφωνίας για τη χώρα αλλά μέσω μιας σκληρής διαπραγμάτευσης. Κουβέντα που σήκωνε πολλές ερμηνείες, αναλόγως της πολιτικής απόστασης από την οποία την άκουγε κανείς. Οι προεδρικοί στην Κουμουνδούρου ήξεραν πως ο Αλέξης Τσίπρας θα επιδιώξει μια συμφωνία έχοντας διαρκώς στο μυαλό του την παραμονή της χώρας στο ευρώ. Αυτό ήταν το Plan Α που συζητούνταν και επικράτησε σε όλες τις συσκέψεις στην Κουμουνδούρου χωρίς να αφήνει και πολύ χώρο για Plan B.

Oι άλλοι – και όχι αναγκαστικά μόνο της Αριστερής Πλατφόρμας – απομόνωναν τη φράση «σκληρή διαπραγμάτευση» και οραματίζονταν μια επανάσταση της Ελλάδας εντός της ευρωζώνης, που θα αποτελούσε την αφετηρία για την επιστροφή σε μια Ευρώπη της δημοκρατίας και της αλληλεγγύης. Ονειρα…

Ο Αλέξης Τσίπρας όμως ξεκίνησε με μια εσφαλμένη πολιτική εκτίμηση, κάτι το οποίο δεν αρνούνται πια ούτε οι δικοί του. Θεωρούσε ότι οι προηγούμενες κυβερνήσεις δεν έκαναν ούτε καν στοιχειώδη διαπραγμάτευση, αλλά αρκούνταν στο να εκτελούν τις οδηγίες των πιστωτών.

  

ΠΥΞΙΔΑ Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ. Αν υπάρχει κάτι για το οποίο δεν έχει αλλάξει γνώμη ο Αλέξης Τσίπρας τους τελευταίους μήνες είναι ο προσανατολισμός του για την επίτευξη συμφωνίας. Ο Πρωθυπουργός θέλει την Ελλάδα στο ευρώ και οπωσδήποτε δεν επιθυμεί να είναι εκείνος ο ηγέτης που θα τσακίσει το καράβι στα βράχια αφήνοντας το αποτύπωμά του στις σκοτεινές σελίδες της Ιστορίας. Και όλες οι τελευταίες κινήσεις του φανερώνουν τη βούλησή του για συμφωνία.

Στον δρόμο αυτό όμως ακροβατεί μεταξύ των κανόνων μιας συντηρητικής Ευρώπης και μιας απρόβλεπτης αριστερής πτέρυγας στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ, που τον πιέζει να επιλέξει τη ρήξη ή ακόμη και την επιστροφή στη δραχμή. Ο Τσίπρας παραμένει στη συνείδηση των συντρόφων του ο αριστερός ηγέτης που δεν θα διστάσει να χτυπήσει τη γροθιά στο μαχαίρι χωρίς να αναλογιστεί τις συνέπειες.

Είναι αλήθεια ότι ο Τσίπρας έχει δύο πολιτικές όψεις. Πολιτικά είναι ένα μείγμα αριστερού και σοσιαλδημοκράτη, το οποίο ενίοτε μπερδεύει και δημιουργεί συγχύσεις. Οταν ο Τσίπρας μιλούσε προεκλογικά για ζουρνάδες και νταούλια ήξερε ότι απλώς ικανοποιούσε το βαθύ αριστερό κοινό του, πίστευε όμως ότι έτσι εξυπηρετούσε και τη λογική της αυτοδυναμίας για το κόμμα του.

Οταν διαβεβαίωνε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι προσανατολισμένος για λύση εντός ευρώ και πάλι πίστευε ότι αυτός είναι ο ορθός δρόμος για τη χώρα. Μόνο που στον αγώνα για τη διεκδίκηση της εξουσίας οδηγήθηκε σε υπερβολές όπως η ακατάσχετη παροχολογία, αλλά και σε επιλογές προσώπων που γνώριζε ότι εκτός από διάσπαρτες ψήφους μόνο προβλήματα θα προκαλούσαν στη διακυβέρνησή του. Εάν ο Τσίπρας φέρει συμφωνία θα βρεθεί αντιμέτωπος με βουλευτές όπως ο Κώστας Λαπαβίτσας, η Ραχήλ Μακρή και ο Γιάννης Μιχελογιαννάκης που προκάλεσαν εσωκομματικές τριβές προτού καν ενταχθούν στα ψηφοδέλτια.

  

ΤΑ ΒΑΡΙΔΙΑ. Ηδη από τον Μάρτιο ο Τσίπρας είχε δεχθεί εισηγήσεις να επιλέξει μια έντιμη συμφωνία με όποιο εσωκομματικό κόστος, ρισκάροντας ακόμη και τη διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ. Οι εμπνευστές αυτής της ιδέας τον παρότρυναν να εκμεταλλευθεί την εκτόξευση της δημοτικότητάς του στον χώρο της Κεντροαριστεράς και της Σοσιαλδημοκρατίας και να απαλλαγεί άπαξ διά παντός από τα αριστερά βαρίδια, που μόνο προσκόμματα θα έβαζαν στον δρόμο του. Δεν το έκανε τότε – αλλά στην πολιτική ισχύει το «ποτέ μη λες ποτέ».