Τα πλεονάσματα διανύουν τις τελευταίες ημέρες τους

Η ελληνική οικονομία και ο προϋπολογισμός μήνες δοκιμάζουν τα όριά τους. Τώρα, αν δεν ανατραπεί άμεσα η κατάσταση, είναι ορατή η απειλή να τα ξεπεράσουν, με επικίνδυνο πολλαπλασιασμό των επιπτώσεων στην πραγματική οικονομία από το εκρηκτικό κοκτέιλ που δημιουργούν η αδυναμία του ελληνικού Δημοσίου να πληρώσει τους προμηθευτές του σε συνδυασμό με την απειλή επανόδου στα πρωτογενή ελλείμματα.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι τον Μάιο ο κρατικός προϋπολογισμός πέρασε για τα καλά στα κόκκινα με υστέρηση των καθαρών εσόδων στο πεντάμηνο κοντά στα 650 εκατ. ευρώ. Τα φορολογικά έσοδα αποτελούν τη βασική πληγή.

Στο τέλος του περασμένου μήνα, άλλωστε, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δημοσίου προς τους ιδιώτες ξεπέρασαν τα 5 δισ. ευρώ, σφίγγοντας περαιτέρω τη θηλιά της ρευστότητας σε επιχειρήσεις οι οποίες μετρούν καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών είτε για να πληρωθούν για τις υπηρεσίες και τα αγαθά με τα οποία προμήθευσαν το Δημόσιο είτε για να λάβουν επιστροφές φόρου.

Οσο δεν πληρώνονται από το Δημόσιο μεταθέτουν το πρόβλημα στους δικούς τους προμηθευτές και τους εργαζομένους – για επενδύσεις δεν γίνεται κουβέντα -, κάνοντας τις προβλέψεις του ΟΟΣΑ για οριακή επέκταση του ΑΕΠ φέτος (0,1%) να μοιάζουν υπεραισιόδοξες.

ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ. Την ίδια ώρα, στο μέτωπο των τραπεζών όχι μόνο οι χρηματοδοτήσεις είναι ξεχασμένη λέξη αλλά καθημερινά υπάρχει αγωνία για ενδεχόμενες νέες εκροές. Ευτυχώς χθες η ημέρα περιγράφηκε «ήρεμη» από τραπεζίτες. Δεν ήταν όμως το ίδιο την περασμένη Παρασκευή, όταν οι αποκλίσεις κυβέρνησης – θεσμών πυροδότησαν νέο κύμα εκροών καταθέσεων της τάξεως των 500 εκατ. ευρώ.

Στο μέτωπο του προϋπολογισμού, πέραν των ταμειακών δυσχερειών, η σχετική δημοσιονομική ισορροπία ανατρέπεται και το πρωτογενές πλεόνασμα, σύμφωνα με εκτιμήσεις αρμόδιων παραγόντων αλλά και των θεσμών, αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα εξισορρόπησης, θα παραχωρήσει τη θέση του σε πρωτογενές έλλειμμα.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η τεχνητή πλεονασματική διαχείριση των προηγούμενων μηνών διανύει τις τελευταίες της ημέρες.

Στο τέλος Απριλίου, με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους να έχει συμπιέσει (αναγκαστικά λόγω έλλειψης ρευστότητας) τις δαπάνες σε επίπεδα κατά 2 δισ. ευρώ χαμηλότερα σε σχέση με τους στόχους, το υπουργείο Οικονομικών κατέγραφε πρωτογενές πλεόνασμα 2,4 δισ. ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό. Τα δε καθαρά έσοδα, με τη βοήθεια της ρύθμισης των εκατό δόσεων και της χρυσής ευκαιρίας διαγραφής των προσαυξήσεων, ήταν 371 εκατ. ευρώ παραπάνω από τον στόχο.

Στο τέλος Μαΐου, η κατάσταση είναι τελείως διαφορετική. Τα φοροέσοδα δεν πήγαν καθόλου καλά τον Μάιο και το κλειδί κρύβεται σε μεγάλο βαθμό στην πρωτοφανή καθυστέρηση έναρξης υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων. Με βάση τα συνήθη και τον νόμο, θα έπρεπε να έχει ήδη πληρωθεί η πρώτη δόση φόρου εισοδήματος. Αντ’ αυτού δεν έχει ανοίξει καν η ηλεκτρονική εφαρμογή εξαιτίας αλλαγών στα έντυπα και καθυστερήσεων στην έκδοση όλων των απαιτούμενων αποφάσεων.

Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ. Επιπρόσθετα – ίσως και πιο ανησυχητικά δεδομένου ότι κάποια από τις επόμενες ημέρες η εφαρμογή θα ανοίξει και έως το τέλος Ιουνίου θα εισπραχθεί η πρώτη δόση από τις επιχειρήσεις – καταγράφεται σημαντική πτώση της κατανάλωσης, όπως αποτυπώνεται στις εισπράξεις ΦΠΑ (ενδεχομένως να υποκρύπτουν και αύξηση της φοροδιαφυγής).

Υπηρεσιακά στελέχη εκτιμούν ότι αν δεν υπάρξουν άμεσες παρεμβάσεις για την αύξηση των εσόδων οι πιθανότητες να επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις των θεσμών για πρωτογενές έλλειμμα κοντά στο 1,5 δισ. ευρώ φέτος έρχονται ακόμα πιο κοντά.