Το πακέτο Γιούνκερ και η ευκαιρία της Ελλάδας

Η αποκατάσταση της ανάπτυξης και των επενδύσεων στην Ευρώπη και η τόνωση της απασχόλησης αποτέλεσαν την πρώτη προτεραιότητα της νέας Επιτροπής από την πρώτη κιόλας ημέρα ανάληψης των καθηκόντων της. Η άνευ προηγουμένου κρίση έχει μεγάλο κόστος για τις χώρες μας, με εκατομμύρια ανθρώπους να χάνουν τις δουλειές τους, με επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρότερες, να κλείνουν, με την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών να επιδεινώνεται και με τις επενδύσεις να μειώνονται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.

Σε ορισμένες χώρες, όπως η Ελλάδα, οι επιπτώσεις αυτής της κρίσης υπήρξαν δραματικές, σε άλλες λιγότερο, αλλά όλη η Ευρώπη στο σύνολό της υπέφερε.

Η Επιτροπή έχει ήδη κάνει ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή θεσπίζοντας ένα φιλόδοξο πρόγραμμα με την ονομασία Επενδυτικό Σχέδιο για την Ευρώπη, περισσότερο γνωστό ως πακέτο Γιούνκερ.

Χρηματοδοτώντας βιώσιμα έργα σύμπραξης ιδιωτικού και δημόσιου τομέα αλλά με υψηλότερο επίπεδο κινδύνου, το Ταμείο θα μεγιστοποιήσει τον αντίκτυπο των δημόσιων κονδυλίων και θα απελευθερώσει τις ιδιωτικές επενδύσεις. Ετσι θα καταστεί δυνατή η κινητοποίηση τουλάχιστον 315 δισ. ευρώ για επενδύσεις κατά την επόμενη τριετία, χωρίς να δημιουργηθεί νέο χρέος.  Ο πρόεδρος Γιούνκερ μού ανέθεσε να ταξιδέψω σε όλα τα κράτη-μέλη για να εξηγήσω τα οφέλη αυτής της «επενδυτικής επίθεσης» αλλά και να ακούσω τις απόψεις των αρμόδιων Αρχών, των ενδιαφερόμενων φορέων και των πολιτών.

Στο πλαίσιο αυτής της περιοδείας είχα πρόσφατα την ευκαιρία να επισκεφθώ την Ελλάδα και να έχω γόνιμες συζητήσεις σχετικά με το εν λόγω πρόγραμμα. Η Ελλάδα έχει μεγάλες δυνατότητες σε πολλούς τομείς, όπως ο τουρισμός, η ενέργεια και οι μεταφορές. Το χάσμα στις υποδομές αποτελεί σημαντικό εμπόδιο, ιδίως για τα αεροδρόμια, τους σιδηροδρόμους και τα λιμάνια.

Το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που βρίσκεται σε εξέλιξη και η βελτίωση της νομοθεσίας σε αυτούς τους τομείς θα μπορούσαν να κινητοποιήσουν πρόσθετες επενδύσεις. Στον τομέα της ενέργειας, απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις σε δίκτυα ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου, τόσο εντός της Ελλάδας όσο και με τις γειτονικές χώρες που είναι κράτη-μέλη της ΕΕ. Τέλος, οι επενδύσεις στον στεγαστικό τομέα, κυρίως για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, έχουν τη δυνατότητα να αποφέρουν οφέλη στην ελληνική οικονομία και στον πληθυσμό της χώρας.

Αλλά για να αξιοποιηθούν όλες αυτές οι δυνατότητες χρειαζόμαστε επενδύσεις, οι οποίες δυστυχώς έχουν μειωθεί κατακόρυφα στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της κρίσης, γεγονός που έχει μια πολύ σημαντική αρνητική επίδραση στην ανάπτυξη. Η συνεχιζόμενη έλλειψη ρευστότητας παρεμποδίζει σημαντικά την ανάκαμψη των επενδύσεων στη χώρα. Για παράδειγμα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες στην εξεύρεση κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων τους.

Οι επιχειρηματίες δεν έχουν τα οικονομικά μέσα για να υλοποιήσουν τις ιδέες τους. Οι ξένοι επενδυτές, που ενδιαφέρονται για την Ελλάδα, δεν επιθυμούν να διακινδυνεύσουν να επενδύσουν σε μια χώρα που θεωρούν ότι έχει υψηλό κόστος και αστάθεια.

Προϋποθέσεις για τις επενδύσεις και για την απασχόληση δημιουργούνται σε εθνικό επίπεδο με τη θέσπιση πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Επενδυτικό Σχέδιο μπορεί να συμβάλει στην άμβλυνση των εν λόγω προβλημάτων αντιμετωπίζοντας την αβεβαιότητα σε τρεις τομείς: αντιμετώπιση της έλλειψης κεφαλαίων υψηλού επιχειρηματικού κινδύνου, ενίσχυση της βεβαιότητας όσον αφορά τα επιλεγμένα έργα, εξάλειψη των ρυθμιστικών φραγμών στην έγκριση των έργων που εμποδίζουν τις επενδύσεις και τη δημιουργία μιας πραγματικής ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.

Τα προς χρηματοδότηση έργα θα επιλέγονται με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, με σκοπό την προσέλκυση της μεγαλύτερης δυνατής συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα, και πρέπει να πω ότι τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα θετικά. Στα τέλη Απριλίου, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων είχαν εγκρίνει τον πρώτο κατάλογο έργων, συνολικού ποσού 300 εκατ. ευρώ. Τα έργα αυτά ανήκουν σε διάφορους τομείς (υγεία, βιομηχανική καινοτομία) και χώρες (Ισπανία, Ιταλία, Ιρλανδία, Κροατία).

Προτρέπω και την Ελλάδα να αξιοποιήσει όλες τις δυνατότητές της και να επωφεληθεί από αυτόν τον μηχανισμό. Στο πλαίσιο του διαλόγου που είχα με φοιτητές στην Αθήνα άκουσα τις ανησυχίες που εξέφρασαν πολλοί για την τρέχουσα κατάσταση και το μέλλον τους.

Ακουσα επίσης κριτική για τον τρόπο με τον οποίο διαχειριστήκαμε την κρίση. Ομως άκουσα και πολλά σχόλια από πολλούς που ήταν γεμάτοι ελπίδες και ιδέες και που είναι πρόθυμοι να πάρουν το μέλλον στα χέρια τους. Σε όλους αυτούς οφείλουμε ένα σταθερό περιβάλλον και τα οικονομικά μέσα για να κάνουν πράξη τις ιδέες τους.

Η ανάπτυξη και οι θέσεις εργασίας δεν δημιουργούνται με αποφάσεις των κρατικών Αρχών, αλλά με τις προσπάθειες που καταβάλλουν επιχειρήσεις και πραγματικοί άνθρωποι της καθημερινότητας. Πρόθεσή μας είναι με το Επενδυτικό Σχέδιο να τους δώσουμε ένα εργαλείο που να συμβάλει αποφασιστικά στην επιτυχία τους.