Ερχονται αντιμέτωποι με τις αντιφάσεις των συμμαχιών τους

Η νίκη του Podemos στις δημοτικές εκλογές της Βαρκελώνης και η δεύτερη θέση στη Μαδρίτη προδιαγράφουν τη γέννηση μιας νέας εποχής, η οποία χαρακτηρίζεται τόσο από έναν πρωτοφανή τετρακομματισμό όσο και από την ανάληψη της εξουσίας από την ψήφο διαμαρτυρίας. Η ανικανότητα του Θαπατέρο να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση το 2011 επέτρεψε στη Δεξιά του Μαριάνο Ραχόι να επιτύχει ιστορικά υψηλές επιδόσεις στις προηγούμενες περιφερειακές και δημοτικές εκλογές. Το Λαϊκό Κόμμα είχε κερδίσει τότε με δέκα μονάδες διαφορά τους Σοσιαλιστές. Η διαφορά αυτή τη φορά ανάμεσα στα δύο μεγάλα κόμματα ήταν κάτι περισσότερο από δύο μονάδες. Το αξιοσημείωτο αυτών των εκλογών, ωστόσο, ήταν κάτι άλλο: τα πολύ χαμηλά ποσοστά του δικομματισμού. Τα δύο κόμματα συγκέντρωσαν μόλις το 52% σε αυτές τις εκλογές, ενώ το 2011 είχαν συγκεντρώσει το 62% και το 2007 το 71%. Είναι επομένως μια αναδιάταξη των δυνάμεων που επέτρεψε στην Αριστερά να επιστρέψει στο προσκήνιο.

Δεν θα έπρεπε, ωστόσο, να υποτιμήσει κανείς και τη στρατηγική που έχει υιοθετήσει εδώ και μερικούς μήνες η ηγεσία του Podemos. Αντιθέτως. Ο καταποντισμός των νεοκομμουνιστών του Izquierda Unida, οι ψηφοφόροι του οποίου στράφηκαν κατά μεγάλο μέρος στο Podemos, φαίνεται να συντελέστηκε παρά τη μετακίνηση του κόμματος του Πάμπλο Ιγκλέσιας προς το Κέντρο. Την ίδια στιγμή, οι συμμαχίες που προδιαγράφονται ανάμεσα στο Λαϊκό Κόμμα και το νέο κεντρώο κόμμα Ciudadanos σε κάποιες περιοχές, θα μπορούσαν να στείλουν αρνητικά μηνύματα στους ψηφοφόρους που μετακινούνται πιο εύκολα από την Κεντροδεξιά στην Κεντροαριστερά και αντίθετα.

Αυτή η κατάσταση υποχρεώνει τα δύο νέα κόμματα να ξεπεράσουν μια θεμελιώδη αντίφαση: να καταλήξουν σε συμμαχίες που θα εξασφαλίσουν την κυβερνησιμότητα σε περιφέρειες και δήμους, ενώ συγχρόνως θα πρέπει να περιορίσουν την πιθανή διαρροή ψηφοφόρων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν αυτές οι συμμαχίες. Σε μια τέτοια θέση δεν βρίσκεται μόνο το Ciudadanos, αλλά και το Podemos, αφού θα πρέπει να συγκυβερνήσουν με τους Σοσιαλιστές στη Μαδρίτη. Δεδομένου ότι ο Πάμπλο Ιγκλέσιας δεν σταμάτησε ούτε λεπτό να επιτίθεται στο Σοσιαλιστικό Κόμμα κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, θα πρέπει τώρα να αποδείξει ότι είναι ικανός να κυβερνήσει μαζί του και συγχρόνως να συνεχίσει να ενσαρκώνει τη ρήξη με την πολιτική «κάστα». Για τα νέα κόμματα δεν είναι καθόλου εύκολο να λύσουν αυτήν την εξίσωση.

Τα λόγια και οι πράξεις
Οι περιφερειακές και δημοτικές εκλογές θεωρούνται στην Ισπανία ενδιάμεσοι καταγραφείς των τάσεων του εκλογικού σώματος ενόψει των εθνικών εκλογών. Το στοίχημα των κυβερνητικών συμμαχιών, ωστόσο, καθιστά τις προβλέψεις πολύ πιο επισφαλείς σε σχέση με το παρελθόν. Κι αυτό επειδή οι νέοι πολιτικοί σχηματισμοί δεν θα κρίνονται στο εξής μόνο από τα λόγια τους, αλλά και από τις πράξεις τους και την ικανότητά τους να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για ρήξη.

Ο Μάρκο Αλάνια είναι κοινωνιολόγος