«Η μαμά μου μαγειρεύει καλύτερα από τη δική σου». Αυτός είναι ο τίτλος της νέας εκπομπής μαγειρικής με παρουσιαστή τον Γρηγόρη Αρναούτογλου, που έρχεται να συνδυάσει δύο εγκατεστημένες πλέον στο κοινωνικό ασυνείδητο τάσεις. Την αναγωγή της μαγειρικής σε θεμελιώδη αρετή από τη μια και τηλεοπτικό υπερθέαμα από την άλλη με την «υπεραξία της μαμάς», απότοκη της οικονομικής κρίσης που σήμανε και το τέλος της χειραφέτησης. Ολος αυτός ο θόρυβος από τα τεντζερέδια θα είχε μείνει στα όρια του γραφικού αν δεν είχε επιβληθεί ως μια ιδιότυπη και αυθαίρετη εξουσία.
Πάνω στις κατσαρόλες και τα τηγάνια έχει θεμελιωθεί τα τελευταία χρόνια μια νέα τάξη επαγγελματιών, αυτοπροσδιοριζόμενη και, μια που μιλάμε για φαγητό, με υπερτροφικό εγωκεντρισμό. Είναι οι τηλέμαγειροι, ιδιότητα που εξ ορισμού ακυρώνει το ίδιο το επάγγελμα. Ποια είναι η δουλειά του μαγείρου; Να μαγειρεύει! Από τι θα κριθεί λοιπόν η επάρκειά του αν όχι από το αποτέλεσμα της παρασκευής του; Οταν όμως μαγειρεύει κάποιος στην τηλεόραση από ποιον κρίνεται αφού τα φαγητά του δεν τα δοκιμάζουν ούτε καν οι τεχνικοί; Ασε που τα περισσότερα, χάριν οικονομίας τηλεοπτικού χρόνου, είτε βγαίνουν μισομαγειρεμένα είτε έρχονται προψημένα και παγωμένα. Πιθανότατα κάποιοι να είναι εξαιρετικοί επαγγελματίες, κάτι τέτοιο όμως δεν πιστοποιείται από την τηλεοπτική τους καριέρα, η οποία ωστόσο είναι αυτή που τους κάνει διάσημους και γεμίζει στη συνέχεια τα μαγαζιά τους ή εξασφαλίζει καλές εμπορικές συμφωνίες με μεγάλες εταιρείες.
Κατοχυρώνοντας λοιπόν ως επαγγελματικά πρόσημα τους βρυχηθμούς και τα μουγκρητά δήθεν απόλαυσης των παρουσιαστών ή των καλεσμένων, προσπαθούν να συνδυάσουν τα διαφημιζόμενα υλικά αποθεώνοντας τη μία εβδομάδα μια μάρκα βούτυρο, την άλλη μια μάρκα λάδι, βάζοντας μπαλσάμικο ξίδι στη φασολάδα και αλάτι Ιμαλαΐων στα γλυκά του κουταλιού. Και τάχα χύνουν νερά στον πάγκο για να τα σκουπίσουν με ένα συγκεκριμένο χαρτί κουζίνας. Υποβαθμίζοντας έτσι ένα μυσταγωγικό επάγγελμα σε χαμηλού κόστους τηλεοπτικό σόου, όπου το body language και τα τατουάζ υποκαθιστούν την τεχνική και τη δεξιότητα.
Υπάρχει όμως και ένα άλλο θέμα. «Κοιτάξτε τι ωραίο που είναι» άκουγα να παροτρύνει τηλεμάγειρος τους τηλεθεατές του. Παραχαράσσοντας με αυτό τον τρόπο τη σχέση του ανθρώπου με το φαγητό. Γιατί το φαγητό δεν βλέπεται. Τρώγεται. Και όταν σε μια κοινωνία παρουσιάζεται ως υπερθέαμα, τα ψυγεία των πολιτών κατά κανόνα δεν είναι γεμάτα.
* Τίτλος ταινίας του Βασίλη Τσελεμέγκου, από το ομότιτλο βιβλίο του Ανδρέα Στάικου.