[Διαστάσεις] Είμαστε όλοι ΠΑΣΟΚ

Τελικά είχε δίκιο ο Αλέξης Τσίπρας όταν μιλούσε για την καταλυτική επιρροή της Ελλάδας στην Ευρώπη. Στο πρόσημο έκανε λάθος μόνο: από τον Κάμερον μέχρι τους Podemos, όλοι προσπαθούν να μας αποφύγουν.

Η αλήθεια όμως είναι ότι για αυτό δεν φταίει μόνο ο ΣΥΡΙΖΑ και η αλλοπρόσαλλη πολιτική του. Ηδη από τον Οκτώβριο του 2013 ο ακτιβιστής των Εργατικών Τζέιμς Ντόραν είχε εισαγάγει στο βρετανικό πολιτικό λεξιλόγιο τον όρο «πασοκοποίηση». Για να μην έχει η βρετανική Αριστερά την τύχη του ΠΑΣΟΚ, έγραφε, πρέπει να διδαχθεί από την αμερικανική εμπειρία και το ισχυρό κίνημα που οικοδομείται εκεί για μια οικονομική δημοκρατία. Το μόνο που κάνουν σήμερα τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, σημείωνε, είναι να προτείνουν στους ψηφοφόρους πιο ήπιες περικοπές. Θα ήταν όμως σαν να τους λένε πως «είναι καλύτερα να σας σκοτώσουμε εμείς από το να σας δολοφονήσουν οι Συντηρητικοί».

Υπήρχαν από την αρχή δύο προβλήματα με αυτή την προσέγγιση. Το ένα είναι πως η κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ δεν οφείλεται στο ότι υιοθέτησε μια δεξιά ιδεολογία, αλλά στο ότι αναγκάστηκε να συνεργαστεί με τη Δεξιά για να μη χρεοκοπήσει η χώρα. Για τον λόγο αυτό είναι άδικη η αναγόρευσή του σε παράδειγμα προς αποφυγή. Θα μπορούσε βέβαια να έχει κάνει πολλά πράγματα αλλιώς, να έχει αποφύγει λάθη, να έχει εξηγήσει καλύτερα τις επιλογές του. Από τη στιγμή όμως που νομιμοποίησε το Μνημόνιο, ήταν καταδικασμένο.

Το δεύτερο πρόβλημα με την προειδοποίηση του Ντόραν είναι ότι αφορούσε την πολιτική που δεν θα έπρεπε, κατά τη γνώμη του, να ακολουθήσουν οι Εργατικοί μετά τη νίκη τους. Το κόμμα αυτό όμως κινδυνεύει να «πασοκοποιηθεί» χωρίς καν να του έχει δοθεί η ευκαιρία να εφαρμόσει την πολιτική του. Με την έννοια αυτή, δείχνει να πάσχει από την ασθένεια που ταλαιπωρεί όλα τα ευρωπαϊκά κεντροαριστερά κόμματα, από τους γερμανούς Σοσιαλδημοκράτες μέχρι τους γάλλους Σοσιαλιστές: να διέρχεται δηλαδή μια κρίση ταυτότητας που έχει ξεκινήσει από την εποχή της Θάτσερ και επιτάθηκε μετά την πτώση του Τείχους. Ισως ο μεγάλος Μίλιμπαντ ή ένας πιο «μπλερικός» ηγέτης να μπορούσε να διαχειριστεί καλύτερα αυτή την κρίση. Το αδιέξοδο της σοσιαλδημοκρατίας, όμως, δεν είναι μόνο θέμα προσώπων. Οφείλεται στην απουσία μιας έξυπνης, σύγχρονης, ευρωπαϊκής και πανευρωπαϊκής στρατηγικής.

Ο θρίαμβος του Κάμερον, βέβαια, δεν είναι προϊόν μόνο της ήττας του αντιπάλου του. Εχει σχέση και με το κλίμα της εποχής. Οταν κυριαρχεί ο φόβος – για την ανεργία, για την εγκληματικότητα, για τον μετανάστη, για την Ευρώπη – κερδίζει το κόμμα που κτίζει πάνω σε αυτό τον φόβο. Δηλαδή οι Συντηρητικοί. Α, και ο ΣΥΡΙΖΑ. Επί της ουσίας δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά.

Αν ζούσε ο Ραλφ Μίλιμπαντ, ίσως να τηλεφωνούσε χθες μετά τα μεσάνυχτα στον γιο του και, μασουλώντας ένα από τα αγαπημένα του σάντουιτς με τόνο, να του έλεγε: «Είδες που είχα δίκιο, Εντι, ο σοσιαλισμός δεν έρχεται με κοινοβουλευτικές διαδικασίες». Κι εκείνος θα του απαντούσε: «Ασ’ το dad, δεν το ‘χουμε. Πάμε για ύπνο».