Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα της ΕΕ στην οποία ισχύει ειδικό καθεστώς ΦΠΑ για ορισμένες περιοχές της. Σε πολλές περιοχές της Νότιας Ευρώπης και όχι μόνο υπάρχουν μικροί φορολογικοί παράδεισοι, ενώ σε άλλες περιπτώσεις χώρες της Κεντρικής και της Βόρειας Ευρώπης έχουν επιλέξει για τους δικούς τους λόγους να πριμοδοτούν με χαμηλούς συντελεστές, μικρότερους από αυτούς που ισχύουν σήμερα στην Ελλάδα, ολόκληρους επιχειρηματικούς κλάδους ή και ομάδες συγκεκριμένων προϊόντων.
Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει η Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου, που υποστηρίζει ότι δεν θα πρέπει να αλλάξουν οι συντελεστές ΦΠΑ στην Ελλάδα γιατί αυτό θα πλήξει την ανταγωνιστικότητα τουριστικών περιοχών της χώρας, αλλά θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής μέσω της ενίσχυσης των φοροελεγκτικών μηχανισμών και μέτρων προς την κατεύθυνση αυτή.
Η Δανία, η Γερμανία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Αυστρία, η Κύπρος, η Πορτογαλία, η Φινλανδία και η Βρετανία είναι οι χώρες της ΕΕ που εφαρμόζουν και αυτές ευνοϊκά καθεστώτα ΦΠΑ βάσει γεωγραφικών κριτηρίων, όπως προκύπτει και από την τελευταία Εκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον Ιανουάριο του 2015.
Η Πορτογαλία εφαρμόζει μειωμένους συντελεστές τόσο στον τουριστικό παράδεισο της Μαδέρας όσο και στις Αζόρες, το δυτικότερο σημείο της Ευρώπης. Οι συντελεστές φτάνουν να είναι μειωμένοι ακόμη και πέντε ποσοστιαίες μονάδες.
Η Ισπανία έχει αναπτύξει ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς με μηδενικό ΦΠΑ στα Κανάρια Νησιά, γνωστό τουριστικό προορισμό καθώς και στις πόλεις Θέουτα και Μελίγια. Στην Ιταλία στην περιοχή του Λιβίνιο, παράδεισο του ΦΠΑ από τον 16ο αιώνα, Φόρος Προστιθέμενης Αξίας δεν επιβάλλεται, όπως και στην Καμπιόνε ντ’ Ιτάλια, δήμο της επαρχίας του Κόμο. Επίσης βάσει της κοινοτικής οδηγίας του ΦΠΑ θεωρούνται τρίτα εδάφη, τα οποία δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ και τα ιταλικά ύδατα της λίμνης Λουγκάνο.
ΜΗΔΕΝΙΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ. Ακόμα και η αυστηρή Γερμανία δεν επιβάλλει καθόλου ΦΠΑ στη νήσο Ελιγολάνδη στη Βόρεια Θάλασσα. Το νησί κατοικείται από 1.500 κατοίκους και θεωρείται ένα από τα γνωστότερα Duty Free στην Ευρώπη, καθώς τα πλοία από και προς τη στεριά περνούν μέσα από τα διεθνή ύδατα. Πόλη 1.500 κατοίκων με μηδενικό ΦΠΑ είναι και το Μπίσινγκεν στα γερμανοελβετικά σύνορα.
Στη Γαλλία, στην Κορσική ανάλογα με το προϊόν ή την υπηρεσία εφαρμόζονται συντελεστές που κυμαίνονται από 0,9% έως 20%, ενώ ειδικό καθεστώς υπάρχει και στα γαλλικά υπερπόντια διαμερίσματα πλην της Γαλλικής Γουιάνας, δηλαδή σε Γουαδελούπη, Μαγιότα, Μαρτινίκα και Ρεϊνιόν όπου κυμαίνονται μεταξύ 2,1% και 8,5%. Τέλος, «εδαφικές προσαρμογές», όπως λέγονται, ισχύουν και σε περιοχές της Κύπρου (Δεκέλεια και Ακρωτήρι) όπως και στις νήσους Ολαντ στη Φινλανδία, ενώ η Αυστρία εφαρμόζει ειδικό συντελεστή 19% στο Γιούνκχολτς και το Μιτεμπέργκ.
Το καθεστώς στα ελληνικά νησιά
Το ειδικό φορολογικό καθεστώς ΦΠΑ των νησιών, το οποίο προβλέπει μειωμένους συντελεστές κατά 30% σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα, και το οποίο σήμερα κινδυνεύει να χαθεί, δημιουργήθηκε προκειμένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεών τους και να αντισταθμιστεί το υψηλό κόστος μεταφοράς των προϊόντων.
Η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος, τα Δωδεκάνησα και οι Κυκλάδες φορολογούνται με συντελεστές 5%, 9% και 16% όταν αντίστοιχα στην υπόλοιπη χώρα ισχύουν συντελεστές 6,5%, 13% και 23%. Ομως δεν είναι μόνο η Ελλάδα που ακολουθεί την πολιτική αυτή.