Στα χνάρια του Μπους ο Φρανσουά Ολάντ

Το νομοσχέδιο υιοθετήθηκε με μεγάλη πλειοψηφία: 438 «ναι» έναντι 86 «όχι» και 42 αποχές. Αρνητικές ψήφοι υπήρχαν όμως ακόμα και στους κόλπους των κυβερνώντων Σοσιαλιστών. Και εκτός της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης, τα «όχι» είναι πολύ πιο ηχηρά: ο νόμος με τον οποίο επιχειρεί να απαντήσει η γαλλική κυβέρνηση στις τρομοκρατικές επιθέσεις που συγκλόνισαν το Παρίσι και ολόκληρο τον κόσμο, τον Ιανουάριο, προσδιορίζοντας και διευρύνοντας τις εξουσίες των υπηρεσιών πληροφοριών, κάνει αρκετούς – από δικηγόρους, δημοσιογράφους και οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα μέχρι παρόχους και επιχειρηματίες του Ιντερνετ – να μιλούν για εγκαθίδρυση του Μεγάλου Αδελφού στη Γαλλία και να κάνουν συγκρίσεις με τον διαβόητο Patriot Act, τον οποίο υπέγραψε ο Τζορτζ Μπους λίγο μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ περιστέλλοντας σημαντικά τις ατομικές και πολιτικές ελευθερίες στο όνομα του πολέμου εναντίον της τρομοκρατίας.  

Ο νόμος αίρει την ανάγκη δικαστικών ενταλμάτων για να τοποθετηθούν μικρόφωνα, κάμερες και άλλοι κατασκοπευτικοί μηχανισμοί στις κατοικίες ή στα αυτοκίνητα υπόπτων. Αντί για αυτά, οι υπηρεσίες πληροφοριών θα χρειάζονται εξουσιοδότηση από μια νέα ανεξάρτητη Αρχή, την Εθνική Επιτροπή Ελέγχου των Τεχνικών Πληροφόρησης (CNCTR), που θα αποτελείται από έξι δικαστές του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Ακυρωτικού Δικαστηρίου, τρεις βουλευτές και τρεις γερουσιαστές του κυβερνώντος κόμματος και της αξιωματικής αντιπολίτευσης και έναν ειδικό εμπειρογνώμονα. Ο ρόλος της Επιτροπής αυτής όμως είναι συμβουλευτικός και σε περίπτωση «απόλυτης ανάγκης», θα χρειάζεται απλώς η έγκριση του πρωθυπουργού. Είναι και αυτός ένας από τους λόγους των αντιδράσεων.

Ενας άλλος λόγος είναι ότι εκτός από την «πρόληψη της τρομοκρατίας» και την προάσπιση «της εθνικής ανεξαρτησίας» και της «εδαφικής ακεραιότητας», οι γαλλικές υπηρεσίες πληροφοριών αναλαμβάνουν ρητά ρόλο και εναντίον της «εγκληματικότητας και της οργανωμένης παραβατικότητας» – κάποιοι φοβούνται πως αυτός ο ευρύς ορισμός θα μπορούσε να χρησιμεύσει για την παρακολούθηση διαδηλωτών ή δημοσιογράφων. Το πιο κόκκινο από τα κόκκινα πανιά για τους πολέμιους του νομοσχεδίου, όμως, ίσως να είναι το άρθρο που υποχρεώνει τους παρόχους του Ιντερνετ να επιτρέψουν στις υπηρεσίες πληροφοριών την εγκαθίδρυση «μαύρων κουτιών», τα οποία θα αναλύουν, με τη βοήθεια αλγόριθμου, τα μεταδεδομένα (όχι το περιεχόμενο κάποιας επικοινωνίας αλλά το ποιος επικοινωνεί με ποιον, ποιος βρίσκεται πού και πότε κ.ο.κ.) όλων των χρηστών στη Γαλλία.  

Οπως επισήμαιναν χθες με νόημα οι «Νιου Γιορκ Τάιμς», «την ώρα που η Γαλλία πιέζει για τη σημαντική διεύρυνση της συλλογής δεδομένων, το αμερικανικό Κογκρέσο κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση και επιζητεί να περιορίσει την πρόσβαση της NSA στα δεδομένα στο Ιντερνετ. Ο Μανουέλ Βαλς, εντούτοις, έχει υποσχεθεί πως ο γαλλικός νόμος θα είναι «στοχευμένος» και επιμένει πως ο βασικός του στόχος είναι «η προστασία των γάλλων πολιτών από την τρομοκρατία». Πράγματι, ο γάλλος πρωθυπουργός δεσμεύτηκε ότι «τα μέσα παρακολούθησης για την πρόβλεψη, τον εντοπισμό και την πρόληψη επιθέσεων θα είναι αυστηρά περιορισμένα». Ωστόσο οι πολέμιοι του νομοσχεδίου επιμένουν ότι το ίδιο το κείμενο διαψεύδει τις εγγυήσεις του.

Εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν τη Δευτέρα σε ένδειξη διαμαρτυρίας μπροστά στην Εθνοσυνέλευση, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα μιας ομάδας προασπιστών της ιδιωτικότητας, οργανώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και συνδικάτων. Το νομοσχέδιο, επισήμανε από την πλευρά της η οργάνωση Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα, «εγείρει μια απειλή για το απόρρητο των δημοσιογραφικών πηγών» και «δεν περιέχει δικλίδες ασφαλείας για τα προστατευόμενα επαγγέλματα, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιογράφων». Σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τα πνεύματα, ο Ολάντ είχε δεσμευτεί εξαρχής ότι το νομοσχέδιο δεν θα εξεταστεί προσεχώς μόνο από τη Γερουσία αλλά και από το Συνταγματικό Συμβούλιο, στο οποίο πάντως ανακοίνωσαν ούτως ή άλλως την πρόθεσή τους να προσφύγουν 75 βουλευτές.

«Ενα κρατικό ψέμα»
«Είναι ένα κρατικό ψέμα» δήλωσε ο Πιερ – Ολιβιέ Σουρ, ο πρόεδρος του δικηγορικού συλλόγου του Παρισιού. «Το νομοσχέδιο αυτό μας παρουσιάστηκε ως ένας τρόπος να προστατευτεί η Γαλλία από την τρομοκρατία και αν ήταν έτσι τα πράγματα, θα το στήριζα. Γίνεται όμως ώστε να εγκαθιδρυθεί ένα είδος Patriot Act που θα αφορά τις δραστηριότητες των πάντων».