Κωδικός: «το αναπόφευκτο χαστούκι»
Είναι μάλλον ζήτημα χρόνου πια το πότε θα εμφανιστούν και στην ελληνική Βουλή σκηνές χειροδικίας, που έντονα καταγράφονται από Κοινοβούλια ξένων χωρών στις φωτογραφίες. Συχνοί πρωταγωνιστές αντιδικιών οι βουλευτές που απεικονίζονται στο γράφημα, όπου καταγράφεται με ποιους και πόσους έχουν καβγαδίσει
Το ρεπερτόριο κινήσεων στα μπροστινά έδρανα περιλαμβάνει άνετη έως και αναπαυτική στάση στο κάθισμα και πλούσια πολιτική αντιπαράθεση. Αν ανέβουν οι τόνοι, ο βουλευτής σηκώνεται όρθιος και φωνάζει, αλλά δεν μετακινείται ούτε εκατοστό από τη θέση του. Στα ορεινά η κατάσταση είναι εντελώς διαφορετική. Και η παραμικρή διαφωνία εκφράζεται με επιθετικό και γρήγορο βήμα (έμπροσθεν ή όπισθεν ανάλογα με την περίσταση) και πρόταξη του δείκτη ή της παλάμης σε στυλ «δεν θα μου πεις εσύ εμένα» ή «άντε ρε». Σε κάποιες περιπτώσεις, οι διαφωνούντες βουλευτές κοντράρονται και πρόσωπο με πρόσωπο αφού ο ένας ή ο άλλος έχει μπει στον κόπο να πλησιάσει τον αντίπαλό του. Οι χαρακτηρισμοί ποικίλλουν: από κοσμητικά επίθετα μέχρι ακατονόμαστες ύβρεις.
Βγαλμένες από την καθημερινή ζωή στη Βουλή είναι όλες οι παραπάνω εικόνες. Αρκεί μόνο να θυμηθεί κανείς την Αννα Βαγενά του ΣΥΡΙΖΑ να πλησιάζει τα έδρανα του ΠΑΣΟΚ και να καταχερίζει τους βουλευτές του για την αγένειά τους – όπως εξήγησε από το βήμα «ούτε ευγένεια ούτε ανδρισμός» είναι η φασαρία που κάνουν όταν μιλούν συνάδελφοι από άλλα κόμματα.
Ακόμα πιο ενδεικτικό είναι το σκηνικό γηπέδου που προκλήθηκε στην Ολομέλεια από τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Πέτρο Κωνσταντινέα, Αλέξανδρο Τριανταφυλλίδη και Βαγγέλη Διαμαντόπουλο καθώς και τον Ανδρέα Λοβέρδο από το ΠΑΣΟΚ – με τη συμμετοχή και ορισμένων νεοδημοκρατών όπως ο Απόστολος Βεσυρόπουλος και ο Αθανάσιος Δαβάκης – κατά τη συζήτηση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου για τα διαθέσιμα φορέων του Δημοσίου πριν από μία εβδομάδα. Ακούστηκαν μάλιστα εκφράσεις όπως «κατέβασε κάτω το χέρι σου» μέχρι και «άντε γ@… ρε γελοίοι» που κατήγγειλε ο Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος, αλλά διέψευσαν κατηγορηματικά οι συριζαίοι. Κι άλλες όπως «τι τους δίνεις τον λόγο ρε μ@…» προς τον προεδρεύοντα Αλέξη Μητρόπουλο από βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, τις οποίες κατήγγειλαν βουλευτές της αντιπολίτευσης αλλά δεν επιβεβαιώθηκαν.
Σε εκείνη τη συνεδρίαση, ακόμα πιο χαρακτηριστική του σκηνικού οξύτητας ήταν η ετοιμότητα των ανδρών της Φρουράς της Βουλής γύρω από την αίθουσα της Ολομέλειας. Η κατάσταση ήταν έκρυθμη και από τις πρώτες κιόλας φωνές των βουλευτών, οι αστυνομικοί είχαν πάρει θέση προκειμένου αν χρειαστεί να επέμβουν και να τους χωρίσουν.
ΛΟΓΟΣ ΥΠΑΡΞΗΣ. Το τελευταίο διάστημα στο Κοινοβούλιο ο Ανδρέας Λοβέρδος, εκτός από το κάνει αρχηγικές εμφανίσεις, δίνει συχνά και το έναυσμα των καβγάδων. Ωστόσο, όπως εξηγεί έμπειρο κοινοβουλευτικό στέλεχος που έχει παρακολουθήσει από κοντά όλες τις κοινοβουλευτικές διαμάχες, «το ΠΑΣΟΚ με αυτόν τον τρόπο απλώς διεκδικεί λόγο ύπαρξης, το επίκεντρο εξακολουθεί να είναι το δίπολο ΣΥΡΙΖΑ – ΝΔ».
Δεν έχουν βέβαια ίδια άποψη στο ΠΑΣΟΚ. Από τις πρώτες συνεδριάσεις της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου, το δίδυμο Γιάννης Κουτσούκος – Λεωνίδας Γρηγοράκος δίνει τη δική του ιδιαίτερη αντιπολιτευτική μάχη. Στόχος τους να γίνουν ο ΣΥΡΙΖΑ του 4%, να ταράξουν την κυβέρνηση στις ερωτήσεις και στη θεσμικότητα και αν καταφέρουν να τη στριμώξουν.
Σύμφωνα με την ίδια γραμμή πληροφόρησης, από τον ΣΥΡΙΖΑ στους καβγάδες εμπλέκονται οι πιο άπειροι βουλευτές – και δεν είναι λίγοι αφού οι 88 εκλέγονται πρώτη φορά από τους συνολικά 149 βουλευτές του κόμματος. «Είναι καθημερινοί άνθρωποι που δεν θα συγκρατηθούν για να φτιάξουν το πολιτικό τους προφίλ, αλλά θα απαντήσουν σε όλες τις προκλήσεις που δέχονται από την αντιπολίτευση, όπως θα έκαναν και στην προσωπική τους ζωή» εξηγεί – αν όχι δικαιολογεί τη στάση του ΣΥΡΙΖΑ – η ίδια πηγή.
«ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΗΜΟΥΝ ΗΣΟΥΝΑ». Στον αντίποδα, ο στόχος των νεοδημοκρατών είναι πιο ευδιάκριτος. Ακολουθούν το δόγμα «εκεί που είσαι ήμουνα» και λειτουργούν περισσότερο αντικρούοντας τα πυρά που δέχθηκαν κατά την προηγούμενη περίοδο και δευτερευόντως όσα τους «χρεώνονται» σήμερα από την κυβέρνηση. Οι γαλάζιοι βουλευτές όχι μόνο δεν ξεχνούν τις παρομοιώσεις με την «κατοχική κυβέρνηση Τσολάκογλου», τα περί «δωσίλογων», «κοινοβουλευτικών πραξικοπημάτων» κ.λπ., αλλά από την πρώτη στιγμή που το εκλογικό σώμα τούς έστειλε στη δεύτερη θέση και στην αξιωματική αντιπολίτευση έχουν δώσει μυστικό «όρκο εκδίκησης». Εχουν αποφασίσει ότι δεν θα αφήνουν «τίποτα να πέφτει κάτω», θα εξαντλούν κάθε συζήτηση και θα απαντούν στους συριζαίους με το ίδιο νόμισμα. Αυτό το κάνουν με απώτερο σκοπό την πολιτική τους δικαίωση και πρωταρχικό στόχο να αποδείξουν ότι η πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ είναι αδιέξοδη και οι ίδιοι σήκωσαν το βάρος σκληρών και επώδυνων μέτρων για την κοινωνία, μόνο και μόνο γιατί δεν είχαν άλλη επιλογή.
Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το γεγονός ότι κάθε φορά που υπάρχει – ακόμα και ως υπόνοια – το παραμικρό ίχνος σύγκλισης κυβέρνησης – δανειστών, βγάζουν από τη φαρέτρα των επιχειρημάτων τους το υλικό που τους άφησαν οι προκάτοχοί τους. Τους κατηγορούν λοιπόν για «μερκελισμό», «κοροϊδία», αθέτηση των προεκλογικών δεσμεύσεών τους και «κωλοτούμπες». Αλλες πηγές υποστηρίζουν επίσης ότι προκλήσεις όπως αυτές της Προέδρου της Βουλής με ειρωνικά και απαξιωτικά σχόλια από έδρας προς τους βουλευτές της ΝΔ και τον πρόεδρό της, αλλά και του υπουργού Εσωτερικών Νίκου Βούτση με εκφράσεις «έτσι τους χτυπάω εγώ ρε μ@…» γίνονται το βούτυρο στο ψωμί των νεοδημοκρατών. «Η Ζωή Κωνσταντοπούλου έχει πέσει στην παγίδα του Χρήστου Μαρκογιαννάκη. Πλέον κάνει και εκείνη όσα της έκαναν από έδρας όταν ήταν βουλευτής της αξιωματικής αντιπολίτευσης» σχολιάζει με νόημα άλλο πρόσωπο.
Τα «καλά παιδιά». Σε ένα τόσο εκρηκτικό σκηνικό, το αποτέλεσμα είναι κάποιοι «να τρίβουν τα χέρια τους». Ο λόγος για τους βουλευτές της Χρυσής Αυγής, οι οποίοι μάλλον βγαίνουν κερδισμένοι από τη νέα στρατηγική χαμηλών τόνων που ακολουθούν με στόχο να μοιάσουν στο ακροδεξιό Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν, αλλά και να μην προκαλούν με τη συμπεριφορά τους ενόψει της κρίσιμης δίκης – με την κατηγορία της εγκληματικής οργάνωσης – που θα αρχίσει ξανά την ερχόμενη Πέμπτη. Οπως εκτιμούν κοινοβουλευτικοί κύκλοι, οι χρυσαυγίτες είναι ικανοποιημένοι από το γεγονός ότι το επίπεδο του κοινοβουλευτισμού χαμηλώνει χωρίς τη δική τους συμμετοχή. «Μέχρι πρότινος το επίπεδο έπεφτε εξαιτίας τους. Στην προηγούμενη Βουλή είχαν κάνει τα πάντα. Εχουν απευθύνει ναζιστικούς χαιρετισμούς, έχουν καθυβρίσει πολιτικούς και έχουν σπάσει ποτήρια και μικρόφωνα. Τώρα θέλουν να παίξουν τον ρόλο των καλών παιδιών και παρακολουθούν τους τσακωμούς με σταυρωμένα τα χέρια» λέει η ίδια πηγή.
Τότε και τώρα. Οι πολιτικές συγκρούσεις που έφτασαν ακόμα και στη χειροδικία, είναι αρκετές. Από την τελευταία αιματηρή μονομαχία το 1904, επί πρωθυπουργίας Θεοτόκη, του βουλευτή Τρικάλων Κοκού Χατζηπέτρου και του υπουργού Σπύρου Στάη μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί αρκετά επεισόδια κοινοβουλευτικής βίας. Το 1962 ο βουλευτής της ΕΡΕ Κώστας Παπαδόπουλος πέταξε ποτήρι στον βουλευτή της ΕΔΑ Ηλία Μπερεδήμα, με αποτέλεσμα να τον τραυματίσει στο μέτωπο. Είκοσι ένα χρόνια αργότερα η όξυνση εκφράστηκε ακόμα πιο επιθετικά. Το 1983 ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Τσακλίδης γρονθοκόπησε τον βουλευτή της ΝΔ Ηλία Βουγιουκλάκη και το 1993 ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Βασίλης Κεδίκογλου χαστούκισε τον βουλευτή του ΚΚΕ Στρατή Κόρακα. Τα χρόνια του Μνημονίου η κατάσταση έχει εκτραχυνθεί χωρίς ποτέ – ευτυχώς – να ξεφύγει. Τον Φεβρουάριο του 2012 στην Ολομέλεια, ο βουλευτής του ΚΚΕ Γιώργος Μαυρίκος εκσφενδόνισε προς το μέρος τού τότε υπουργού Οικονομικών Βαγγέλη Βενιζέλου ολόκληρο τον τόμο του Μνημονίου. Τον Απρίλιο του 2013, ο Ηλίας Κασιδιάρης έκανε λαμπόγυαλο την αίθουσα της Προκαταρκτικής Επιτροπής για τη λίστα Λαγκάρντ κατά την κατάθεση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Ευ. Βενιζέλου.
Τηρουμένων των αναλογιών και με στατιστική ακρίβεια, η κορύφωση του κοινοβουλευτικού δράματος δεν θα αργήσει να έρθει. Τις πρώτες ημέρες της ΙΣΤ’ Κοινοβουλευτικής Περιόδου η υποβόσκουσα ένταση μεταξύ των βουλευτών αποτυπωνόταν μόνο σε επιχειρήματα «πολιτικής κοπής», που πρόδιδαν μεγάλο εκνευρισμό. Πλέον η Βουλή μοιάζει με καζάνι που βράζει, οι καβγάδες έχουν κυριεύσει σχεδόν κάθε συνεδρίαση της Ολομέλειας και των Επιτροπών και οι φόβοι ότι δεν θα αργήσει να υπάρξει και χειροδικία μεταξύ των βουλευτών είναι πιο έντονοι από ποτέ. Εκτός αν τα μέλη της εθνικής αντιπροσωπείας συνειδητοποιήσουν άμεσα το βάρος των λόγων και των έργων τους και τον αντίκτυπό τους στην κοινωνία, σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και χαμηλώσουν τους τόνους προκειμένου να αποφευχθούν τα μοιραία. Για να μη χρειαστεί να γραφτεί σε λίγο καιρό το χρονικό της πρώτης «σύρραξης», για να μη μοιάσει η Βουλή των Ελλήνων με το Κοινοβούλιο της Κορέας ή της γειτονικής Τουρκίας.