[Απλά μαθήματα οικονομίας] Το αβγό, η κότα και το δημοψήφισμα

Στην ταινία «Επαναστάτης χωρίς αιτία», ο Τζέιμς Ντιν και ο Κόρεϊ Αλεν οδηγούν δυο κλεμμένα αυτοκίνητα που κατευθύνονται προς τον γκρεμό. Χάνει αυτός που θα πηδήξει πρώτος από το αμάξι για να σωθεί. Το επιχειρεί πρώτος ο Κόρεϊ Αλεν, μα για κακή του τύχη το μανίκι του πιάνεται στο χερούλι της πόρτας και σκοτώνεται. Το παιχνίδι της κότας (ή του δειλού), βασικό στη θεωρία των παιγνίων στην οποία ειδικεύεται ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης, έχει πολλές παραλλαγές. Εχει νικητές και ηττημένους. Kαι ατυχήματα. Το έπαιξε ο Γιάνης Βαρουφάκης με τους δανειστές μας. Και έχασε. Αναμενόμενο και προδιαγεγραμμένο. Στην ελληνική εκδοχή του το (περιορισμένης αντοχής) ελληνικό αυτοκίνητο και το θωρακισμένο όχημα των δανειστών μας έτρεχαν, από αντίθετη κατεύθυνση, το ένα προς το άλλο με υπερβολική ταχύτητα. Στο παρά πέντε της σύγκρουσης, το ελληνικό αυτοκίνητο έστριψε πρώτο αφού είχε κάψει μηχανή και λάστιχα. Χωρίς ρευστότητα και με το «χέρι απλωμένο» για εξωτερική βοήθεια, τα περιθώρια ήταν προδιαγεγραμμένα, αφενός για τη χώρα, αφετέρου για την ελληνική κυβέρνηση να υποχωρήσει στις απαιτήσεις των δανειστών μας. Και να δεχθεί μέτρα σε έναν συμβιβασμό που θα μπορούσε να επιτευχθεί νωρίτερα χωρίς την επώδυνη, για την ελληνική οικονομία, κούρσα θανάτου που προηγήθηκε.

Τώρα ένα άλλο «παιχνίδι» βρίσκεται σε εξέλιξη. Δυστυχώς και από αυτό δεν λείπει η κότα. Συνοψίζεται στο ερώτημα: Η κότα έκανε το αβγό ή το αβγό την κότα; Δεσμεύεται η κυβέρνηση από την εντολή των ψηφοφόρων σύμφωνα με την κυβερνητική γραμμή υποστήριξης ενός πιθανού δημοψηφίσματος; Ή η ιδια απέσπασε την ψήφο τους υποσχόμενη πολιτικές που εκ των πραγμάτων (της υπερχρέωσης της χώρας και των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη συμμετοχή της στην ευρωζώνη) δεν μπορούσαν να εφαρμοστούν;

Αν ισχύει το πρώτο, το πρόβλημα (για την ανάγνωση που κάνει η κυβέρνηση) είναι ότι η εντολή του ελληνικού λαού σήμερα δεν είναι ίδια με αυτή των εκλογών της 25ης Ιανουαρίου. Υστερα από τρεις μήνες άκαρπης διαπραγμάτευσης, η πλειονότητα των Ελλήνων, με βάση τις δημοσκοπήσεις, επιθυμεί λύση σε κάθε περίπτωση με τους δανειστές μας.

Το φαινομενικά «παράδοξο» είναι ότι οι ψηφοφόροι δείχνουν να έχουν υπερβεί διλήμματα του τύπου «συμφωνία ή ρήξη με την Ευρώπη». Προπορεύονται μιας ηγεσίας που αρνείται να υπερβεί τον εαυτό της.

Αν ισχύει το δεύτερο, είναι η ώρα για έναν πραγματικά έντιμο απεγκλωβισμό της κυβέρνησης του ΣYΡIZA από πολιτικές, θέσεις και δεσμεύσεις που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της χώρας.

Αυτός θα είναι ένας πραγματικά έντιμος συμβιβασμός, όσο επώδυνος και αν είναι. Τον έχει ανάγκη ο τόπος.