Τρόμος στην πανεπιστημιούπολη
Διασώστες απομακρύνουν μία από τους δεκάδες τραυματίες της επίθεσης στο Πανεπιστήμιο Γκαρίσα. Πολλοί φοιτητές τράπηκαν σε φυγή, με τις σφαίρες να σφυρίζουν πάνω από τα κεφάλια τους
Μόλις προχθές ο πρόεδρος της Κένυας Ουχούρου Κενιάτα απηύθυνε έκκληση προς τους Κενυάτες της διασποράς να βοηθήσουν ώστε να επιστρέψουν οι τουρίστες στη χώρα, ασκώντας παράλληλα κριτική σε χώρες όπως η Αυστραλία ή η Βρετανία για τις ταξιδιωτικές προειδοποιήσεις που έχουν εκδώσει. Ενα εικοσιτετράωρο αργότερα, οι τζιχαντιστές της σομαλικής Αλ Σαμπάμπ πραγματοποίησαν τη φονικότερη μέχρι σήμερα επίθεσή τους στην Κένυα, αφήνοντας πίσω τους περίπου 150 νεκρούς σε μια πανεπιστημιούπολη.
Ηταν 5.30 το πρωί και ο Κόλινς Βετάνγκουλα, ένας από τους 815 φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Γκαρίσα της Κένυας, περίπου 145 χιλιόμετρα από τα σύνορα με τη Σομαλία, ετοιμαζόταν να κάνει ένα ντους – όταν άκουσε ξαφνικά πυροβολισμούς από τον κοιτώνα Τάνα, έναν από τους συνολικά έξι κοιτώνες του κάμπους, σε απόσταση 150 μέτρων από τον δικό του. Αμέσως κλειδώθηκε μαζί με ακόμη τρεις συμφοιτητές του μέσα στο δωμάτιό τους. «Το μόνο που ακούγαμε ήταν βήματα και πυροβολισμούς. Κανείς από τους φοιτητές δεν φώναζε γιατί φοβούνταν πως έτσι οι ένοπλοι θα καταλάβαιναν πού βρίσκονταν. “Σίσι νια Aλ Σαμπάμπ” φώναζαν οι ένοπλοι» – «Είμαστε η Αλ Σαμπάμπ» στα σουαχίλι.
Ο Βετάνγκουλα άκουσε τους τζιχαντιστές να εισβάλλουν στον κοιτώνα του και να ρωτούν αν οι φοιτητές που ήταν κρυμμένοι εκεί ήταν μουσουλμάνοι ή χριστιανοί. «Αν ήσουν χριστιανός, σε πυροβολούσαν επί τόπου. Με κάθε πυροβολισμό που ακουγόταν, νόμιζα πως θα πεθάνω». Κατόπιν, οι ισλαμιστές άρχισαν να πυροβολούν ασταμάτητα, σαν να αντάλλαζαν πυρά. «Αμέσως μετά, είδαμε άνδρες με στρατιωτικές στολές έξω από το παράθυρο στο πίσω μέρος του δωματίου μας, μας είπαν πως ανήκουν στον κενυατικό στρατό». Οι στρατιώτες είπαν στον Βετάνγκουλα και τους άλλους φοιτητές που ήταν μαζί του να βγουν και να αρχίσουν να τρέχουν. Το έκαναν, ενώ οι σφαίρες της Αλ Σαμπάμπ σφύριζαν πάνω από τα κεφάλια τους.
Οι δέκα, σύμφωνα με τις πληροφορίες, τζιχαντιστές εισέβαλαν στην πανεπιστημιούπολη σκοτώνοντας τους δύο φρουρούς στην είσοδο και μετά τον πρώτο φονικό γύρο που έκαναν, πήραν ομήρους εκατοντάδες φοιτητές και ταμπουρώθηκαν, με τους κενυάτες στρατιώτες απέξω να έχουν περικυκλώσει το Γκαρίσα. Η κρίση συνεχίστηκε για σχεδόν 16 ώρες, με αλλεπάλληλες ανταλλαγές πυρών. Νωρίς το απόγευμα, οι Αρχές δήλωναν πως μόλις 292 φοιτητές, πέραν των 60 μελών του προσωπικού του Πανεπιστημίου, ήταν διαπιστωμένα σώοι και αβλαβείς. Γύρω στις 8 το βράδυ, ανέβασαν τον αριθμό αυτό στους 500. «Η Κένυα βρίσκεται σε πόλεμο με τη Σομαλία, οι άνδρες μας βρίσκονται ακόμα στο εσωτερικό και δίνουν μάχη, αποστολή τους είναι να σκοτώσουν εκείνους που εχθρεύονται τους Σαμπάμπ» δήλωνε τηλεφωνικά στο Γαλλικό Πρακτορείο ο σεΐχης Μοχαμούντ Ραζ.
Αλ Σαμπάμπ σημαίνει στα αραβικά «Νεότητα». Η οργάνωση έχει χάσει πια τον έλεγχο των περισσότερων πόλεων που ήλεγχε κάποτε στη Σομαλία, εξακολουθεί ωστόσο να κυριαρχεί σε πολλές αγροτικές περιοχές κι εκεί επιβάλλει τον νόμο της σαρίας. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, πραγματοποιεί τακτικά διασυνοριακές επιθέσεις στην Κένυα ως αντίποινα για την ανάπτυξη κενυατικών στρατευμάτων στη Σομαλία εναντίον της.
Είναι η ίδια οργάνωση που είχε επιτεθεί τον Σεπτέμβριο του 2013 στο εμπορικό κέντρο Westgate του Ναϊρόμπι σκοτώνοντας 67 ανθρώπους. Οπως υπενθύμιζε ωστόσο η «Λιμπερασιόν», μόνο μέσα στο 2014 δολοφόνησε 200 ανθρώπους στην Κένυα, ξεχωρίζοντας συχνά, όπως έκανε και χθες, τους χριστιανούς από τους μουσουλμάνους. Οι επανειλημμένες επιθέσεις της, σε συνδυασμό με επιθέσεις εναντίον εκκλησιών από εγχώριους ισλαμιστές, έχουν οξύνει τις άλλοτε ζεστές σχέσεις ανάμεσα στη μουσουλμανική και τη χριστιανική κοινότητα της Κένυας – γονατίζοντας παράλληλα την τουριστική βιομηχανία της χώρας.
Η ομηρεία στο Πανεπιστήμιο Γκαρίσα έληξε λίγο μετά τις 9 χθες το βράδυ. Σύμφωνα με την ανακοίνωση των κενυατικών Αρχών, τη ζωή τους έχασαν 147 άνθρωποι, στη συντριπτική τους πλειοψηφία φοιτητές.
Απαγόρευσαν την κυκλοφορία
Νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας επέβαλαν οι Αρχές της Κένυας σε τέσσερις περιοχές της χώρας κοντά στα σύνορα με τη Σομαλία. Παράλληλα επικήρυξαν με 200.000 ευρώ τον Μοχάμεντ Μοχαμούντ, θεωρούμενο ως υπεύθυνο όλων των διασυνοριακών επιθέσεων της Αλ Σαμπάμπ στην Κένυα και εγκέφαλο της χθεσινής επίθεσης.
Ο ΑΝΑΛΥΤΗΣ
«Η Αλ Σαμπάμπ υπάρχει γιατί διαθέτει κοινωνική βάση»
«Καμία έκπληξη» δεν προκάλεσε η νέα επίθεση της Αλ Σαμπάμπ στον γάλλο ερευνητή του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) και μελετητή της οργάνωσης, τον Ρολάν Μαρσάλ, και ας θεωρούσαν κάποιοι την επιρροή της φθίνουσα. «Ο κόσμος», δήλωσε ο Μαρσάλ στη «Libération», «πρέπει να καταλάβει πως βίαια και σκληροπυρηνικά κινήματα όπως η Αλ Σαμπάμπ συνεχίζουν να υφίστανται διότι διαθέτουν μια κοινωνική βάση που ξεπερνά κατά πολύ την αποδοχή της τρομοκρατίας. Πέραν της Αλ Κάιντα στην Αραβική Χερσόνησο, με την οποία δουλεύει χέρι χέρι από το 2013, η Αλ Σαμπάμπ έχει και τη στήριξη μέρους του σομαλικού πληθυσμού, και δεν πρόκειται για κάποια μικρή φατρία υστερικών φανατικών. Οι κάτοικοι των αγροτικών περιοχών δεν τους βλέπουν απαραίτητα ως εχθρούς».
Η εξόντωση ορισμένων ηγετών ή στελεχών της Αλ Σαμπάμπ, επισημαίνει ο γάλλος ερευνητής, δεν επηρέασε ιδιαίτερα τη βάση της οργάνωσης. Στην πραγματικότητα, την ώθησε να ξεπεράσει τους διχασμούς της και να αναδιαρθρωθεί. Μπορεί τα μέλη της να είναι τρεις φορές λιγότερα από ό,τι το 2009, παραμένουν όμως τουλάχιστον 5.000. Και μπορεί να έχει αποδυναμωθεί στρατιωτικά, διατηρεί όμως τεράστια ικανότητα καταστροφής. Παλαιότερα, όταν ιδρύθηκε, μεταξύ 2003 και 2005, υπήρχαν γραμμές μετώπου, τώρα πια ακολουθεί στρατηγική ανταρτοπόλεμου. Θέλει να προκαλέσει αστάθεια στην Κένυα ώστε να αποχωρήσουν τα στρατεύματά της από τη Σομαλία. Επιπλέον, ονειρεύεται να επεκτείνουν οι Κενυάτες το τζιχαντικό κίνημα και στη δική τους χώρα.
Προς το παρόν, ακόμη και οι πιο φανατισμένοι διστάζουν να περάσουν στη δράση. Αλλά το κενυατικό καθεστώς είναι αποδυναμωμένο. Αναπτύσσεται ένα κίνημα πολύ εχθρικό στην πολιτική του που ευνοεί την εθνότητα Κικούγιου και λίγο ενδιαφέρεται για την ανάπτυξη της χώρας. Αν περιοριστούν σε έναν συμβατικό πόλεμο εναντίον της Αλ Σαμπάμπ, προειδοποιεί ο Ρολάν Μαρσάλ, οι χώρες της Αφρικανικής Ενωσης, όπως και οι χώρες της Δύσης, «μπορεί κάλλιστα να κερδίσουν πολλές μάχες, στο τέλος όμως θα χάσουν τον πόλεμο εναντίον της τρομοκρατίας».