Χτίζει γέφυρες με τη Μόσχα

Ανοιγμα Λαφαζάνη στη Ρωσία για πετρέλαια, αγροτικά και υπό προϋποθέσεις για αγωγούς. Ο υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης βρίσκεται εκτάκτως από χθες στη Μόσχα, ως πρόδρομος της επίσκεψης Τσίπρα και ενώ είχε κάνει τη δήλωση-βόμβα για ρήξη με τους δανειστές, αμφισβητώντας ότι η λύση που προσφέρεται είναι βιώσιμη.

Αφού κάλεσε ευθέως την κυβέρνηση να συγκρουστεί με τους εταίρους και τη «γερμανική Ευρώπη», ο Παναγιώτης Λαφαζάνης που δεν κρύβει ότι φλερτάρει με τη Ρωσία αναχώρησε χθες για τη Μόσχα μαζί με τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ Θανάση Πετράκο, κίνηση που προσδίδει επιπλέον πολιτικό χαρακτήρα στο ταξίδι, σε μια προσπάθεια να ξαναζεστάνει τις διμερείς ενεργειακές σχέσεις και να στρώσει το έδαφος για τον έλληνα Πρωθυπουργό.

Το τάιμινγκ της διήμερης επίσκεψης Λαφαζάνη στη Μόσχα, ο οποίος θα συναντηθεί σήμερα με τον ομόλογο του Αλεξάντερ Νόβακ και με τον ισχυρό άνδρα της Gazprom Αλεξέι Μίλερ αλλά και με στελέχη της ρωσικής Δούμας όπως και με άλλους κυβερνητικούς αξιωματούχους, μόνο τυχαίο δεν είναι.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΤΙΓΜΗ. Απόδειξη είναι ότι το ταξίδι κλείδωσε την τελευταία στιγμή επειδή επιταχύνθηκε κατά ένα μήνα η επίσκεψη Τσίπρα στον Πούτιν (8 Απριλίου αντί για 9 Μαΐου), ενώ ο ρώσος πρεσβευτής στην Αθήνα Αντρέι Μάσλοφ μιλά για πρόθεση της Μόσχας να εξετάσει ενδεχόμενο αίτημα της Ελλάδας για διμερές δάνειο, η κυβέρνηση βρίσκεται στο τελικό στάδιο της διαπραγμάτευσης με τους εταίρους και οι πιέσεις από το εξωτερικό εντείνονται.

Κυβερνητικές πηγές χαρακτηρίζουν «μη ρεαλιστική οποιαδήποτε συζήτηση για χρηματοδότηση από τη Ρωσία» και εστιάζουν το ταξίδι Λαφαζάνη στις συμφωνίες που θα επιδιώξει να φέρει από τη Μόσχα γύρω από τέσσερα θέματα.

1. Πρόσκληση σε ρωσικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων και ο όμιλος Gazprom, να συμμετάσχουν στον μεγάλο διεθνή διαγωνισμό για τα 20 θαλάσσια οικόπεδα σε Ιόνιο και νότια της Κρήτης. Η πρόσκληση θα συνοδεύεται, σύμφωνα με τις πληροφορίες, από δέσμευση του υπουργού ότι δεν θα αλλάξουν τελικά οι όροι του διαγωνισμού και η κυριότητα των κοιτασμάτων θα παραμένει στους επενδυτές (παρά τα όσα έλεγε προεκλογικά ο ΣΥΡΙΖΑ), διευκρινίζοντας απλώς πως για λόγους καλύτερης προετοιμασίας θα δοθεί παράταση για την υποβολή προσφορών, αντί για τα μέσα Μαΐου, στα μέσα Ιουνίου.

2. Αρση του ρωσικού εμπάργκο στα ελληνικά αγροτικά προϊόντα (ροδάκινα κ.ά.). Λέγεται ότι ο Πούτιν είναι διατεθειμένος να άρει το εμπάργκο στα ελληνικά αγροτικά προϊόντα προκειμένου να βρουν και πάλι τον δρόμο τους προς τη ρωσική αγορά, εκτιμώντας τη στάση της Ελλάδας στο θέμα των κυρώσεων κατά της Μόσχας.

3. Μείωση της τιμής φυσικού αερίου από την Gazprom με το επιχείρημα ότι έχουν πέσει σημαντικά οι διεθνείς τιμές. Εναν και πλέον χρόνο μετά την περυσινή συμφωνία με τους Ρώσους για μείωση τιμών του αερίου, οι έλληνες καταναλωτές εξακολουθούν να πληρώνουν από τις υψηλότερες πανευρωπαϊκά.

4. Διαπραγμάτευση με την Gazprom ώστε η ΔΕΠΑ να μην καταβάλει πρόστιμο άνω των 100 εκατ. ευρώ στους Ρώσους επειδή δεν κατάφερε να απορροφήσει πέρυσι τις ποσότητες που προβλέπει η μεταξύ τους σύμβαση (ρήτρα take or pay), λόγω της μεγάλης μείωσης στην κατανάλωση.

ΤΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑΤΑ. Τι θα ζητήσουν στον αντίποδα οι Ρώσοι; Εκτός απρόοπτου, να συμμετάσχει η Ελλάδα στο ρωσικής έμπνευσης σχέδιο του αγωγού Turkish Stream, που θα μεταφέρει ρωσικό αέριο στα ελληνοτουρκικά σύνορα και από εκεί στην Ευρώπη. Κατά του σχεδίου – που αντιπαλεύεται τον ελληνικών συμφερόντων αγωγό ΤΑΡ – τάσσονται κατηγορηματικά Βρυξέλλες και ΗΠΑ. Το επιχείρημα της Δύσης είναι γνωστό. Στηρίζεται στο σκεπτικό ότι «το συγκεκριμένο σχέδιο όπως και ο South Stream, τον οποίο και αντικατέστησε, δεν είναι βιώσιμα, απλώς χρησιμοποιούνται από τη Μόσχα ως πολιτικά όπλα και ότι σε κάθε περίπτωση δεν επιτρέπεται να ενισχυθεί η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία».

Από την πλευρά της, η κυβέρνηση δεν έκρυψε ποτέ το ενδιαφέρον της για συμμετοχή στον υπό σχεδιασμό αγωγό. Ωστόσο, με νωπή ακόμη την πρόσφατη δυσφορά των ΗΠΑ για τα ενεργειακά ανοίγματά της προς τη Ρωσία (όπως από τον Αμερικανό πρώην υφυπουργό Ματ Μπράιζα), γνωρίζει ότι απαιτούνται πολύ λεπτοί χειρισμοί.

«Πρώτα θα ακούσουμε τις προτάσεις τους και μετά θα τις αξιολογήσουμε στο πλαίσιο του εθνικού μας συμφέροντος. Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα θα συνεχίσει να προωθεί το έργο του TAP» απαντά κυβερνητική πηγή. Ωστόσο και οι ίδιοι οι Ρώσοι είναι πλέον πιο προσεκτικοί όταν αναφέρονται σε θέματα που άπτονται της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής. Δεν είναι τυχαίο ότι η πρόσκληση Νόβακ προς τον Π. Λαφαζάνη καλεί τον έλληνα υπουργό «να συζητήσει με τη Ρωσία την αναβάθμιση των διμερών ενεργειακών σχέσεων, σεβόμενοι πάντα τους περιορισμούς που απορρέουν από το κοινοτικό δίκαιο».