Tο «τρύπιο» – κατά ομολογία και των ίδιων – σύστημα του ΙΚΑ, που ευνοούσε τη χορήγηση επιδομάτων ακόμη και σε μη δικαιούχους, φαίνεται ότι άνοιξε την όρεξη στους κατηγορουμένους που ενεπλάκησαν στην υπόθεση της μεγάλης απάτης με έδρα το ΙΚΑ Καλλιθέας, που φέρεται ότι κόστισε στο Δημόσιο 11 εκατομμύρια ευρώ.
Η αποκάλυψη της υπόθεσης πριν από περίπου τρία χρόνια έφερε στο φως το μεγάλο φαγοπότι που είχαν στήσει υπάλληλοι του ΙΚΑ Καλλιθέας με ομοτράπεζους συγγενείς και φίλους τους, όπως προκύπτει και από τις περιγραφές που περιλαμβάνονται στον φάκελο της δικογραφίας. Σύζυγοι, αδέλφια, ανίψια, γαμπροί, κουνιάδοι, θείοι, ξαδέρφια, νύφες, μέχρι και κουμπάροι και κουμπάρες της βασικής ομάδας των εμπλεκομένων – εγκληματικής οργάνωσης κατά το κατηγορητήριο – εμφανίζονται ως αποδέκτες ενός μέρους από τις συνολικά 244 περιπτώσεις επιδομάτων του ΙΚΑ που βρέθηκαν στο μικροσκόπιο της Δικαιοσύνης.
Οι κατηγορούμενοι φέρεται ότι είχαν καταφέρει, εκμεταλλευόμενοι τις αδυναμίες και τα κενά του συστήματος, να χορηγούν επιδόματα μητρότητας σε γυναίκες που δεν είχαν αποκτήσει παιδιά, να εγκρίνουν δαπάνες νοσοκομειακής περίθαλψης σε άτομα που δεν ήταν ασφαλισμένα στο ΙΚΑ και να δίνουν επιδόματα σε εργαζομένους που στα χαρτιά εμφανίζονταν ως ασθενείς, ενώ ως εκ θαύματος τα πρόσωπα τις κρίσιμες ημερομηνίες εκείνες βρίσκονταν κανονικά στη δουλειά τους.
Η ιστορία όταν αποκαλύφθηκε έγινε πρωτοσέλιδο και μονοπώλησε για καιρό την επικαιρότητα, αφού οι Αρχές έκαναν λόγο για μεγάλη υπόθεση απάτης.
ΠΕΡΑΣΤΕ ΚΟΣΜΕ. Οι δράστες μάλιστα, στην προσπάθειά τους να μεγαλώσουν στο άψε σβήσε τον κύκλο των εμφανιζόμενων ως δικαιούχων των επιδομάτων, έφθασαν στο σημείο να ρίξουν τα δίχτυα τους ακόμη και σε ινστιτούτο αλυσίδας κέντρων αισθητικής που λειτουργούσε στην περιοχή της Καλλιθέας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, κατά την κατηγορία πάντα, οι γυναίκες υπάλληλοι του ΙΚΑ εκμεταλλεύονταν τη φιλική ή την πελατειακή σχέση που είχαν με εργαζόμενες στο εν λόγω ινστιτούτο και με διάφορα προσχήματα πετύχαιναν τον στόχο τους: τις έπειθαν δηλαδή να εκδώσουν για λογαριασμό τους επιδόματα από το ΙΚΑ.
Το πεδίο δράσης των κατηγορουμένων, από τα στοιχεία που συγκέντρωσαν οι Αρχές, προέκυψε ότι είχε τρεις βασικούς άξονες:
n Τους ασφαλισμένους, στους οποίους απέδιδαν ένα μικρό μέρος από τα ποσά που παράνομα τους χορηγούσαν οι εμπλεκόμενοι υπάλληλοι.
n Τα πρόσωπα εκείνα ερήμην των οποίων οι κατηγορούμενοι εξέδιδαν τις επίμαχες παροχές, τις οποίες στην ουσία μοιράζονταν μεταξύ τους.
n Τους ασφαλισμένους που πείθονταν από τους κατηγορούμενους να τους δώσουν τα στοιχεία τους για τις παράνομες παροχές, λαμβάνοντας βέβαια και αυτοί με τη σειρά τους σαν χαρτζιλίκι ένα μέρος των χρημάτων αυτών.
«ΝΟΜΙΜΑ ΛΕΦΤΑ». «Μην ανησυχείς, είναι νόμιμα τα λεφτά αυτά, αν δεν ήμουν εγώ δεν θα τα έπαιρνες. Κράτησε τα μισά και δώσε μου τα υπόλοιπα» συνήθιζαν να λένε οι κατηγορούμενοι στους εμφανιζόμενους ως δικαιούχους για να τους καθησυχάσουν. Τη μερίδα του λέοντος φυσικά την κρατούσαν οι υπάλληλοι του ΙΚΑ, ενώ κατά περίπτωση στους δήθεν δικαιούχους έδιναν από 100 έως 1.000 ευρώ. Η λίστα των εγκριθέντων επιδομάτων περιελάμβανε βεβαίως και πρόσωπα που είχαν οικονομική δυσκολία, τα οποία αποδέχονταν πιο εύκολα την πρόταση των κατηγορουμένων. Η πρακτική που ακολουθούσαν, κατά τις περιγραφές στη δικογραφίας, ήταν η εξής: Αν το ποσό ήταν μικρό και μπορούσαν να το εισπράξουν οι δικαιούχοι από το Ταμείο σε μετρητά, πριν ακόμα απομακρυνθούν από το υποκατάστημα του ΙΚΑ Καλλιθέας ήταν επιβεβλημένο να κάνουν μια στάση στο γραφείο των συγκεκριμένων υπαλλήλων για να τους δώσουν τα χρήματα, όπως είχαν από πριν συμφωνήσει.
Αν πάλι το ποσό του επιδόματος ήταν μεγαλύτερο και έπρεπε να εξαργυρωθεί σε επιταγή, κατά κανόνα την εξαργύρωναν αυθημερόν επιλέγοντας κάποιο κοντινό τραπεζικό υποκατάστημα και μετά επέστρεφαν πίσω στο ΙΚΑ για να παραδώσουν τα χρήματα.
Εντύπωση είχε προκαλέσει από τότε που αποκαλύφθηκε η υπόθεση στις Αρχές το ότι η μία εκ των βασικών κατηγορουμένων είχε φθάσει στο σημείο να εγκρίνει τέτοιες παροχές ακόμη και για το εαυτό της. Η έρευνα έδειξε ότι είχε παραλάβει για διάφορες αιτίες, χωρίς βέβαια τα αναγκαία δικαιολογητικά, συνολικά 44.000 ευρώ.
ΤΑ ΡΕΚΟΡ. Μία άλλη κατηγορούμενη είχε καταφέρει να σπάσει τα ρεκόρ εγκρίνοντας για λογαριασμό συγγενικού της προσώπου και εργαζομένων στην επιχείρησή του το ποσό των 700.000 ευρώ.
Η αξιόποινη δράση των κατηγορουμένων αποτιμήθηκε ύστερα από πολύμηνη αποδεικτική διαδικασία ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων της Αθήνας σε συνολικές ποινές κάθειρξης 176 ετών και επιπλέον χρηματικές ποινές που φτάνουν στο ύψος των 750.000 ευρώ.
Συγκεκριμένα, η Ελένη Μπουραζάνη καταδικάστηκε σε 37 χρόνια κάθειρξη και 150.000 ευρώ χρηματική ποινή, η Χριστίνα Πατεράκη σε 31 χρόνια και 150.000 ευρώ, η Χρυσούλα Φέρρα σε 33 χρόνια και 120.000 ευρώ, η Μυρσίνη Θωμάκου σε 33 χρόνια και 120.000 ευρώ, η Χριστίνα Σουρίδη σε 38 χρόνια και 150.000 ευρώ. Ωστόσο, εκ του νόμου το ταβάνι στης ποινής που μπορεί να εκτίσει η καθεμία από τις κατηγορούμενες είναι 25 χρόνια κατά συγχώνευση.
Οι πέντε καταδικασθείσες, οι οποίες ήταν ελεύθερες, θα οδηγηθούν στις φυλακές καθώς το δικαστήριο απέρριψε το αίτημά τους για αναστολή εκτέλεσης της ποινής τους. Αναστολή δόθηκε μόνο στη Χρυσούλα Φέρρα η οποία είναι μητέρα δύο παιδιών ηλικίας 5 ετών και ο σύζυγός της, ο οποίος ήταν επίσης κατηγορούμενος, πέθανε κατά τη διάρκεια της δίκης. Ενας κατηγορούμενος ακόμη, ο Κωνσταντίνος Καραΐσκος, καταδικάστηκε σε τετραετή φυλάκιση και 60.000 ευρώ χρηματική ποινή. Σε αυτόν ανεστάλη η εκτέλεση της ποινής του έως την έφεση.
Αθώα κρίθηκε από το δικαστήριο η Περσεφόνη Νασοπούλου, προϊσταμένη του τμήματος παροχών του ΙΚΑ Καλλιθέας.
ΔΗΜΕΥΣΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ. Με την απόφαση του δικαστηρίου διατάχθηκε και η δήμευση των περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στην κατοχή όσων καταδικάστηκαν και είχαν κατασχεθεί, στα οποία μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται ακίνητα, αυτοκίνητα, πολύτιμα αντικείμενα και ένα εκατομμύριο ευρώ που βρέθηκε σε μετρητά.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το κατηγορητήριο ήταν τόσο βαρύ που προέβλεπε ακόμη και την ποινή της ισόβιας κάθειρξης. Ωστόσο οι δικαστές αναγνώρισαν στις κατηγορούμενες το ελαφρυντικό της καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα να σπάσουν τα ισόβια.
«Πλήρης απόδειξη της εκούσιας και ειλικρινούς συμπεριφοράς των κατηγορουμένων και της πρόθεσής τους για επανόρθωση της προκληθείσης ζημίας υπήρξε το γεγονός ότι όχι μόνο αποδέχθηκαν ήδη από τη σύλληψή τους το μέρος της ευθύνης που πράγματι τους αναλογούσε, αλλά και το ότι προέβησαν σε πράξεις επιστροφής χρημάτων στο ΙΚΑ και μεταβίβασης κατά πλήρη κυριότητα σε αυτό ακινήτων σοβαρής αντικειμενικής και εμπορικής αξίας» λέει στα «ΝΕΑ» ο δικηγόρος Θεόδωρος Μαντάς, ο οποίος ήταν υπερασπιστής στη δίκη.
Προσθέτει μάλιστα ότι «η εξέλιξη της υπόθεσης αποδεικνύει για μία ακόμη φορά ότι οι ρυθμίσεις του νόμου για την ευνοϊκή μεταχείριση των κατηγορουμένων που επιστρέφουν χρήματα στο ελληνικό Δημόσιο κινείται μεν στη σωστή κατεύθυνση, αλλά συγχρόνως δημιουργείται η αναγκαιότητα να τροποποιηθεί, ώστε με πιο ευέλικτο τρόπο να διασφαλίζεται η επιστροφή και η εισροή των χρημάτων αυτών στα ταμεία του ελληνικού Δημοσίου».