[Γνώμη] Σύνδρομο αυτοπαγίδευσης

Η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να υποκύπτει στο σύνδρομο της αυτοπαγίδευσης. Σε κάθε σχόλιο, εύστοχο, άστοχο ή κακόβουλο από ευρωπαϊκή πρωτεύουσα (κυρίως το Βερολίνο) σπεύδει να απαντήσει με ένα δικό της σχόλιο που τις περισσότερες φορές δεν  διακρίνεται για υψηλό βαθμό αυτοσυγκράτησης. Η ελληνική πλευρά δεν χρειάζεται να απαντά στα πάντα (εκτός και αν αυτό εξυπηρετεί βέβαια κάποιο αλλότριο σχέδιο). Ο  επικίνδυνος πόλεμος των λέξεων, δηλώσεων και αντιδηλώσεων πρέπει να σταματήσει. Η Αθήνα οφείλει να συνειδητοποιήσει ότι δεν απευθύνεται μόνο στο ελληνικό ακροατήριο. Απευθύνεται, όπως οφείλει να απευθύνεται, (και) στο ευρωπαϊκό ακροατήριο. Και   αρκετές δηλώσεις στις οποίες καταφεύγει απαντώντας στις οποιεσδήποτε ευρωπαϊκές, καλές ή κακές, τοποθετήσεις ελάχιστα συμβάλλουν στη βελτίωση της εικόνας της στον ευρωπαϊκό χώρο. Εάν κάποιος διατείνεται το αντίθετο, τότε ή δεν έχει σχέση με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα ή απλώς συνειδητά παραπλανά. Και το ένα και το άλλο, εξόχως επικίνδυνα. Η αναβίωση αρνητικών στερεοτύπων και η επιστροφή στους δαίμονες του τραυματικού ευρωπαϊκού παρελθόντος υπήρξαν δυστυχώς από τα εξόχως δυσάρεστα πράγματα της κρίσης. Ούτε η Ελλάδα και οι Ελληνες είναι αυτό που τόσο αρνητικά επιχειρούν να αποτυπώσουν ορισμένες δηλώσεις ή δημοσιεύματα του ευρωπαϊκού Τύπου ούτε και οι Γερμανοί είναι οι ανάλγητοι, ορκισμένοι εχθροί της χώρας μας.

Και στις δύο περιπτώσεις έχουμε την εύκολη προσφυγή σε απλουστευτικά,  ζημιογόνα στερεότυπα που δυσκολεύουν την επικοινωνία και απομακρύνουν τους λαούς τον ένα από τον άλλο. Η ευρωπαϊκή ενοποίηση αποβλέπει σε έναν στόχο: να ξεπερασθούν στερεότυπα, προκαταλήψεις, τραύματα του παρελθόντος. Γι’ αυτό και θέματα που συνδέονται με το τραυματικό παρελθόν θα πρέπει να τίθενται με ιδιαίτερη προσοχή στην agenda, στο κατάλληλο timing και με την κατάλληλη γλώσσα. Οταν ανοίγεις ένα θέμα θα πρέπει να ξέρεις εκ των προτέρων πολύ καλά πώς θα το κλείσεις. Είναι, όπως έλεγε η Σιδηρά πλην ευφυής Κυρία (Μ. Θάτσερ), ως εάν να μπαίνεις σ’ ένα δωμάτιο. Προτού μπεις και κλείσεις την πόρτα πίσω σου θα πρέπει να ξέρεις την έξοδο, πώς θα βγεις. Διαφορετικά εγκλωβίζεσαι (σε αδιέξοδα). Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και Αθήνα θα πρέπει να αναζητήσουν τη γλώσσα και το πνεύμα των ευρωπαϊκών αξιών και πολιτισμού. Και αυτό ισχύει πρωτίστως για μια αριστερή κυβέρνηση που εξ ορισμού οφείλει να είναι ανοιχτή, κοσμοπολίτικη, διεθνιστική, τελικά ευρωπαϊκή. Και οπωσδήποτε όχι εθνολαϊκιστική.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών