Πραξικόπημα στο Εθνικό Θέατρο με εντολή Ξυδάκη

«Δεν είμαι μετακλητός δημόσιος υπάλληλος. Ούτε συνδικαλιστής ούτε αιρετός οποιουδήποτε φορέα. Είμαι ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου με τριετή θητεία και βρίσκομαι στο μέσον αυτής». Η απάντηση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου Σωτήρη Χατζάκη έφθασε στα δημοσιογραφικά γραφεία χθες το απόγευμα και ενώ ο αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού Νίκος Ξυδάκης είχε επιβεβαιώσει – με ανακοίνωσή του – την άρνηση του κ. Χατζάκη να παραιτηθεί, όπως του ζητήθηκε, μεσούσης της θητείας του, η οποία διαρκεί έως τον Μάιο του 2016. Ο ίδιος εξηγούσε και τους λόγους της άρνησης: «Ο ετήσιος απολογισμός του έργου μου εγκρίθηκε πρόσφατα από το Διοικητικό Συμβούλιο του Εθνικού Θεάτρου. Ως εκ τούτου δεν έχει καμία αρμοδιότητα ο εκτελών τα χρέη του υπουργού Πολιτισμού να με ανακαλέσει από τη θέση μου αυτή».

«Θα περιμένω να το σκεφθεί. Είμαστε ενήλικοι και ελπίζω ότι θα καταλάβει πως η θέση του διευθυντή στο Εθνικό Θέατρο δεν είναι μόνο καλλιτεχνική αλλά και πολιτική» δήλωνε χθες στο «Νσυν» ο αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού Νίκος Ξυδάκης. Την ίδια στιγμή εξηγούσε ότι δεν επιθυμεί την απομάκρυνση Χατζάκη με υπουργική απόφαση, όπως συνέβη επί προηγούμενης κυβέρνησης με την τέως διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Αννα Καφέτση: «Δεν μπορώ να τον αναγκάσω να παραιτηθεί, αλλά πιστεύω ότι θα καταλάβει πως η πατρίδα τον έχει ευεργετήσει για πολλά χρόνια με διευθυντικές θέσεις και πολλές σκηνοθεσίες. Τώρα ήρθε η στιγμή να κάνει στο πλάι. Ενας άξιος καλλιτέχνης, άλλωστε, μπορεί να ξαναβρεί τη θέση του στο ελεύθερο θέατρο».

Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ. Μέσα στην ημέρα είχαν προηγηθεί δημοσιεύματα που αναφέρονταν στη συνάντηση του Νίκου Ξυδάκη με τον Σωτήρη Χατζάκη στο γραφείο του πρώτου, την περασμένη Πέμπτη, δύο μόλις ημέρες μετά την αιφνιδιαστική συνέντευξη Τύπου για τον απολογισμό της μέχρι τώρα καλλιτεχνικής διεύθυνσης (από τον Μάιο του 2013 έως σήμερα).

Ακολούθησε η ανακοίνωση του υπουργείου όπου αναφερόταν ότι ο Σ. Χατζάκης «παρέσυρε» προς στήριξή του τον Ιλαν Ρόνεν, πρόεδρο της Ενωσης Θεάτρων της Ευρώπης, ο οποίος «δίχως να ενημερωθεί, θεώρησε σε επιστολή του ότι ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου διώκεται για πολιτικούς λόγους» (σ.σ.: η επίκληση «πολιτικής δίωξης» μπορεί να αποτελέσει ένα νομικό κώλυμα για το μέλλον, σύμφωνα με δικαστικές πηγές). Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου απάντησε και σε αυτή την αιχμή: «Η καταδικαστική για τον κ. Ξυδάκη δήλωση υπογράφεται από όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ενωσης Θεάτρων της Ευρώπης».

Η ΝΟΜΙΚΗ ΟΔΟΣ. Σύμφωνα με κύκλους του Εθνικού Θεάτρου, σε περίπτωση που ο νυν διευθυντής δεν παραιτηθεί και ο υπουργός  επιμείνει στην απομάκρυνσή του, ο Σ. Χατζάκης προφανώς θα εξαντλήσει όλα τα ένδικα μέσα. Η απομάκρυνσή του, λένε οι ίδιοι κύκλοι, θα πρέπει αφενός να στέκει νομικά, αφετέρου να είναι επαρκώς αιτιολογημένη με επιχειρήματα, «ιδιαιτέρως σε μια στιγμή που τα ταμεία είναι γεμάτα, οι θέσεις εργασίας αυξήθηκαν και το Εθνικό απέκτησε το Σχολείον και το Ρεξ».

Σε κάθε περίπτωση πάντως τονίζεται ότι το θέμα αφορά αποκλειστικά τον αναπληρωτή υπουργό και τον Σωτήρη Χατζάκη και ότι «δεν πρέπει να διαταραχθεί η καλή πορεία του Εθνικού».

Το τελευταίο διάστημα υπήρξαν ορισμένα τέτοια ζητήματα, που προήλθαν κυρίως από το Σωματείο Εργαζομένων του Εθνικού Θεάτρου. Με επιστολή που έστειλε στις 25 Φεβρουαρίου στον αναπληρωτή υπουργό Πολιτισμού εκφράζονταν έντονες ανησυχίες «για τη γενική κατάσταση οικονομικών του ΕΘ» και «για τον τρόπο που η διοίκηση διαχειρίζεται τα οικονομικά του φορέα». Σε απόσπασμά της αναφερόταν: «Σύμφωνα με τον υπό αναδιαμόρφωση προϋπολογισμό του 2014 – όπως αυτός αναρτήθηκε στη Διαύγεια – προκειμένου να είναι ισοσκελισμένος θα απαιτηθεί η άντληση πλέον του 1.500.000 ευρώ από τα ταμειακά διαθέσιμα του Οργανισμού». Στο πλαίσιο του πρόσφατου απολογισμού του, ωστόσο, ο καλλιτεχνικός διευθυντής εξήγησε ότι το προαναφερθέν ποσό προέκυψε αποκλειστικά από την αξιοποίηση επιστροφής του ΦΠΑ και δεν επιβάρυνε τα ταμειακά διαθέσιμα του Εθνικού. Σε άλλο σημείο της επιστολής το Σωματείο αναφέρεται στο «φαινόμενο της πληθώρας συμβούλων» και στη σύναψη «διπλών συμβάσεων» που υποκρύπτουν «ευνοϊκή μεταχείριση και καταστρατήγηση των μισθολογικών περιορισμών του ενιαίου βαθμολογίου-μισθολογίου».

«ΝΕΟ ΟΡΑΜΑ». Την ίδια στιγμή ο αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού επιμένει ότι θέλει να υπηρετήσει ένα «νέο όραμα» για την πρώτη σκηνή της χώρας. «Ξέρω ποιοι άνθρωποι θα μπορούσαν να βγουν μπροστά και να αφήσουν το στίγμα τους στην εποχή μας», λέει στο «Νσυν», «όμως δεν μπορώ να υποσχεθώ τίποτα σε κανέναν αφού δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή κενό στο Εθνικό Θέατρο». Και διευκρινίζει ότι αλλαγές προμηνύονται «σε όλους τους καλλιτεχνικούς οργανισμούς, διότι θέλουμε να κάνουμε επανεκκίνηση. Δεν νοείται να αφήσει η κυβέρνησή μας τα πράγματα ίδια όπου παρατηρούνται κενά και αταξία. Στην πρώτη σκηνή της χώρας αξίζουν ο Κουν και ο Μινωτής της εποχής μας» συνεχίζει, τονίζοντας ταυτοχρόνως ότι προτεραιότητά του είναι «να μην υποστεί το Εθνικό Θέατρο την παραμικρή αμυχή, να μην υπάρξει καμία ανατάραξη και να κυλούν όλα ήρεμα».

Οι «εκλεκτοί» του υπουργού
Αν ο Σ. Χατζάκης δεν παραιτηθεί, το υπουργείο Πολιτισμού έχει Plan B; «Εχω δει ατύπως πολύ κόσμο» λέει ο Ν. Ξυδάκης, που αποφεύγει να παραθέσει ονόματα. Οταν τον ρωτάμε για πρόσωπα, όπως ο Στάθης Λιβαθινός που φημολογείται για διάδοχος, παραδέχεται ότι είναι ανάμεσα στα πρόσωπα που έχει συναντήσει. Από τη μεριά του, ο σκηνοθέτης Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος διαψεύδει στο «Νσυν» δημοσιεύματα που τον θέλουν μία από τις τρεις επικρατέστερες επιλογές του. Στην άτυπη λίστα των «διαδόχων», πάντως, προστέθηκαν τις τελευταίες ημέρες και τα ονόματα των Μιχαήλ Μαρμαρινού και Θοδωρή Τερζόπουλου.

– ΣΤΟ ΔΗΠΕΘΕ ΠΑΤΡΑΣ. Σε ένα άλλο μέτωπο ο δήμαρχος της Πάτρας Κώστας Πελετίδης, που πρόσκειται στο ΚΚΕ, σε συνάντηση που είχε τη Δευτέρα με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας Θοδωρή Αμπαζή τον ενημέρωσε ότι προτίθεται να προχωρήσει σε εκ νέου προκήρυξη για την πρόσληψη καλλιτεχνικού διευθυντή αντί να ανανεώσει τη θητεία του. Ο ίδιος ο Θ. Αμπατζής πάντως επικαλέστηκε το έργο που έχει ήδη παράξει το ΔΗΠΕΘΕ.