Οι τρεις «Βαγγέληδες»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά Tον χλεύαζαν. Τον χτυπούσαν. Τον εξευτέλιζαν. Ομως εκείνος δεν μιλούσε σε κανέναν. Επέλεξε τη σιωπή, ενώ ο φόβος και η απελπισία είχαν ως αποτέλεσμα να δέχεται αδιαμαρτύρητα ώς το τέλος λεκτική και σωματική βία από τους νταήδες συνομηλίκους του.
Η ιστορία του Βαγγέλη Γιακουμάκη έρχεται να προστεθεί στη λίστα με τις περιπτώσεις θυμάτων bullying που είχαν τραγική κατάληξη και είχαν συγκλονίσει το πανελλήνιο – πριν να ξεχαστούν και τελικά προσπεραστούν από τον χρόνο. Πριν από τον 20χρονο σπουδαστή από την Κρήτη που η αναζήτησή του επί 38 ημέρες έγινε υπόθεση που απασχόλησε τους πάντες, ήταν ο 11χρονος Αλεξ από τη Βέροια και ο 19χρονος σπουδαστής του ΟΑΕΔ Δημήτρης Πατμανίδης, ο οποίος αυτοκτόνησε αφού πρώτα είχε πυροβολήσει συμμαθητή του και τραυματίσει ελαφρώς άλλον συμμαθητή του. Ηταν σαν μια τρομακτική κραυγή απόγνωσης προτού στρέψει το όπλο στον εαυτό του. Οι «τρεις Βαγγέληδες», παιδιά που χάθηκαν και τα τρία έχοντας ζήσει την πίεση, τη βία και την απομόνωση της διαφορετικότητας, δείχνουν την άγρια πραγματικότητα που εκατοντάδες παιδιά και νεαροί ενήλικοι ζουν χωρίς να μπορούν να αντιδράσουν και κυρίως χωρίς να βρίσκουν βοήθεια από πουθενά. Γιατί σε κάθε ιστορία χωριστά, και τελικά και στις τρεις μαζί, εκ των υστέρων κατατίθενται μαρτυρίες για τα δεινά που υφίσταντο τα θύματα.
Ο σπουδαστής στη Γαλακτοκομική Σχολή είχε αποφασίσει να μην καταγγείλει όσα του συνέβαιναν, αντίδραση που, σύμφωνα με τους ειδικούς, ακολουθούν τα περισσότερα θύματα bullying. Ωστόσο, όπως εξηγούν οι επιστήμονες, η σιωπή δεν είναι λύση για την αντιμετώπιση του φαινομένου του εκφοβισμού.
Ο κοινωνικός περίγυρος, οι εκπαιδευτικοί, οι γονείς, οι φίλοι, ακόμη και το υπουργείο Παιδείας παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην αποτροπή και στον περιορισμό φαινομένων bullying ή σωματικής βίας, τονίζει στα «ΝΕΑ» ο ψυχολόγος Στέφανος Αλεβίζος από τον εθελοντικό οργανισμό για τα παιδιά Χαμόγελο του Παιδιού, ο οποίος συντονίζει το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά του Σχολικού Εκφοβισμού (European Antibullying Network). «Η υπόθεση με τον θάνατο του Βαγγέλη Γιακουμάκη αποτελεί ακόμη μία απάντηση σε όλους αυτούς που υποστηρίζουν ότι “εντάξει, ο εκφοβισμός είναι κάτι που συμβαίνει πάντα”. Οπως βλέπουμε, όμως, οδηγεί και σε αυτοκτονίες».
«Τα παιδιά που είναι θύματα τέτοιων φαινομένων θα πρέπει να μιλάνε σε όλους τους παραπάνω για το πρόβλημά τους. Η λύση είναι να ενημερώνουν γι’ αυτό που αντιμετωπίζουν. Η σιωπή δεν είναι λύση. Οταν κάτι το κρατάμε μέσα μας, μπορεί αργότερα σε μεγαλύτερη ηλικία να προκληθούν και να διογκωθούν ψυχολογικά προβλήματα».
Οι ειδικοί, ωστόσο, σπεύδουν να διαχωρίσουν την απλή σύγκρουση και την πλάκα μεταξύ παιδιών από τον εκφοβισμό. «Στο bullying έχουμε ανισότητα στη δύναμη, έχουμε πολλούς που πιέζουν έναν και αυτός ο ένας είναι ο αδύναμος, ο πιο ευαίσθητος» εξηγεί ο επίκουρος καθηγητής Συμβουλευτικής Ψυχολογίας στο Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Ακης Γιοβαζολιάς.
ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΑΙΜΑ. Στις 3 Φεβρουαρίου του 2006 ένας 11χρονος εξαφανίζεται μυστηριωδώς στη Βέροια. Είναι ο Αλεξ Μεσχισβίλι, ένα παιδί «διαφορετικό», ευαίσθητο, μετανάστης, με ξεχωριστό ταλέντο στη μουσική και τη ζωγραφική. Επειτα από μήνες αναζήτησης και έρευνας αποκαλύφθηκε ότι η εξαφάνιση του Αλεξ σχετιζόταν με σχολικό εκφοβισμό. Ηταν το πρώτο καταγεγραμμένο θύμα bullying στην Ελλάδα. Πέντε συνομήλικοί του τον κορόιδευαν, τον απειλούσαν, τον χτυπούσαν. Το Μονομελές Δικαστήριο Ανηλίκων Θεσσαλονίκης έκρινε ένοχα τα πέντε παιδιά για το κακούργημα της μη σκοπούμενης σωματικής βλάβης και της περιύβρισης νεκρού. Η απόφαση έχει τελεσιδικήσει. Ενας από την παρέα των «σκληρών» παιδιών στη μαρτυρία του δήλωσε ότι το ίδιο βράδυ της εξαφάνισης έκρυψαν τον Αλεξ σε ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο. Η σορός του παιδιού δεν βρέθηκε ποτέ.
Οπως φαίνεται να συνέβη στην περίπτωση τόσο του Αλεξ όσο και του Βαγγέλη Γιακουμάκη, ο συστηματικός εκφοβισμός γινόταν παρουσία τρίτων – τουλάχιστον 80 μαρτυρικές καταθέσεις έχουν συγκεντρωθεί έως τώρα από τη Γαλακτοκομική Σχολή. «Εχει αποδειχθεί από διεθνείς μελέτες ότι το 85% των περιστατικών εκφοβισμού συμβαίνει παρουσία άλλων ατόμων. Μάλιστα, στο 75% των περιπτώσεων αυτοί οι παρατηρητές δεν επεμβαίνουν. Οταν παρεμβαίνουν, όμως, είναι ικανοί να σταματήσουν το περιστατικό» επισημαίνει ο κ. Γιοβαζολιάς.
Τα θύματα εκφοβισμού «αισθάνονται αβοήθητα και έχουν την πεποίθηση ότι αυτός ο συστηματικός εκφοβισμός θα κρατήσει για πάντα και ότι το μαρτύριο δεν πρόκειται να τελειώσει ποτέ. Γι’ αυτό συχνά – όπως, και στην περίπτωση του Βαγγέλη Γιακουμάκη – η απελπισία οδηγεί κάποια από τα παιδιά να δώσουν τα ίδια τέλος στο μαρτύριο, τερματίζοντας την ίδια τους τη ζωή» προσθέτει.
ΑΥΤΟΠΥΡΟΒΟΛΗΘΗΚΕ. Με αυτόν τον τρόπο αποφάσισε να δώσει τέλος στη θυματοποίησή του και ο 19χρονος σπουδαστής της Σχολής Μαθητείας του ΟΑΕΔ στην περιοχή του Ρέντη, Δημήτρης Πατμανίδης. Το πρωί της 10ης Απριλίου του 2009 μπήκε στην τάξη κρατώντας όπλο και άνοιξε πυρ, τραυματίζοντας έναν 18χρονο συμμαθητή του. Στη συνέχεια απομακρύνθηκε από τη σχολή και αυτοπυροβολήθηκε στο κεφάλι. Σύμφωνα με τα όσα είχαν γίνει γνωστά εκείνη την εποχή, ο 19χρονος από το Σοχούμι ήταν ένα ευαίσθητο και μοναχικό παιδί, που είχε πέσει θύμα εκφοβισμού στο σχολείο. Για κάποιους από τους συμμαθητές του ήταν «ξένος», «Ρώσος», «Ρωσοπόντιος» ενώ μαρτυρίες ανέφεραν ότι είχε δεχθεί και σωματική βία.
Ο ρόλος της οικογένειας στην προστασία και την αποτροπή θυματοποίησης
«Η οικογένεια είναι αυτή που θα πρέπει να μάθει ένα παιδί πώς να μιλάει για τα προβλήματά του. Η οικογένεια θα πρέπει να καλλιεργήσει στο παιδί αυτό το “εφόδιο”. Να ανοίγεται δηλαδή και να μιλάει για όσα πράγματα το απασχολούν», σημειώνει ο κ. Αλεβίζος.
Η υποχρέωση της οικογένειας και των γονιών είναι, όπως λέει ο κ. Γιοβαζολιάς, να βρίσκονται κοντά στα παιδιά τους, «είναι σημαντικό να τα ρωτάνε για την καθημερινότητά τους, να μπορούν να δουν και να ερμηνεύσουν τις αλλαγές στη συμπεριφορά τους».
Google news
