Πυρηνική απειλή για τα μάτια της Κριμαίας

Ενας χρόνος συμπληρώνεται από την προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσία και νέα στοιχεία έρχονται στο φως σχετικά με την κίνηση αυτή, που προκάλεσε τη χειρότερη γεωπολιτική αντιπαράθεση της Μόσχας με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Παράλληλα ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν παραμένει άφαντος και οι φήμες οργιάζουν.

Σε ντοκιμαντέρ για την προσάρτηση το οποίο προβλήθηκε χθες από την κρατική ρωσική τηλεόραση – και έχει γυριστεί αρκετό καιρό πριν – ο Πούτιν δήλωσε πως ήταν έτοιμος να θέσει σε συναγερμό τις πυρηνικές δυνάμεις της χώρας πριν από ένα χρόνο, όταν δηλαδή έλαβε την απόφαση να «πάρει» την Κριμαία από την Ουκρανία και να την ενώσει με τη Ρωσία αν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί της προχωρούσαν σε επέμβαση. Μάλιστα ανέφερε ότι είχε προειδοποιήσει τόσο τους Αμερικανούς όσο και τους Ευρωπαίους να μην αναμειχθούν κατηγορώντας τους ότι είχαν συμβάλει στην ανατροπή του φιλορώσου ουκρανού προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς. «Γι’ αυτό νομίζω ότι κανείς δεν ήθελε να γίνει μια διεθνής σύγκρουση» τόνισε.

Περιέγραψε ότι δεν ήταν σίγουρος για το πώς θα αντιδράσουν ΗΠΑ και ΕΕ, γι’ αυτό έθεσε τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις σε επιφυλακή. «Μίλησα με ομολόγους μου και τους είπα ότι ιστορικά αυτή η περιοχή είναι δική μας, Ρώσοι ζουν εκεί, κινδυνεύουν και δεν μπορούμε να τους εγκαταλείψουμε. Εσείς γιατί θέλετε να πολεμήσετε; Δεν ξέρετε; Εμείς ξέρουμε; Και είμαστε έτοιμοι γι’ αυτό» φέρεται να τους είπε. Ανέφερε ως προτεραιότητα την κατασκευή μιας γέφυρας, κόστους 3,7 δισ. δολαρίων, πάνω από τα στενά του Κερτς προκειμένου να υπάρχει σύνδεση της Κριμαίας με τη Ρωσία.

Στο ντοκιμαντέρ με τον τίτλο «Κριμαία: ο δρόμος προς την πατρίδα» ο Πούτιν ανέφερε ότι έστειλε ειδικές δυνάμεις για τον αφοπλισμό των 20.000 ουκρανών στρατιωτών που βρίσκονταν στην περιοχή – κάτι που εκείνη την περίοδο είχε αρνηθεί κατηγορηματικά. Ο ρώσος πρόεδρος περιέγραψε πως η απόφαση για την προσάρτηση της Κριμαίας ελήφθη σε μια έκτακτη συνεδρίαση με τους συμβούλους για θέματα ασφαλείας στις 23 Φεβρουαρίου, για «να σωθεί η περιοχή με τη ρωσική πλειοψηφία από τους εθνικιστές του Κιέβου», οι οποίοι όπως ισχυρίστηκε «θα είχαν δολοφονήσει τον Γιανουκόβιτς αν η Ρωσία δεν του είχε παράσχει άσυλο».

Πολλά προβλήματα. Ωστόσο ένα χρόνο μετά την προσάρτηση η κατάσταση στην Κριμαία είναι δύσκολη. Η περιοχή πλήττεται συχνά από τη διακοπή των μεταφορών που επιχειρούν οι Ουκρανοί και από υψηλό πληθωρισμό. Για παράδειγμα, στο συνοριακό φυλάκιο Αρμιάνσκ οι Ουκρανοί καθυστερούν καθημερινά εκατοντάδες φορτηγά με προϊόντα όπως φρούτα και λαχανικά που καταστρέφονται γρήγορα. Ο τουρισμός έχει καταστραφεί, ενώ οι επενδύσεις τις οποίες είχε υποσχεθεί η Μόσχα δεν προχωρούν λόγω του εμπάργκο των δυτικών χωρών προς τη Ρωσία με αφορμή την κρίση στην Ουκρανία. Δεν υπάρχει έλλειψη προϊόντων, δεν υπάρχει όμως και αφθονία και οι τιμές ανεβαίνουν συνεχώς. Κατά πολλούς τρόπους η Χερσόνησος της Κριμαίας βρίσκεται σήμερα πιο μακριά από τη Δύση από ό,τι βρισκόταν πριν από ένα χρόνο. Σήμερα οι πολίτες της ΕΕ χρειάζονται ρωσική βίζα για να την επισκεφθούν και η αεροπορική σύνδεση γίνεται μόνο μέσω Ρωσίας.

Ο πληθυσμός της Κριμαίας είναι περίπου δύο εκατομμύρια, η πλειονότητα (58%) είναι Ρώσοι και ακολουθούν οι Ουκρανοί (24%) και οι Τάταροι (περίπου 300.000). Μετά την προσάρτηση κάποιοι μετανάστευσαν, αλλά οι περισσότεροι παρέμειναν και προσπαθούν να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα. Επίσης αρκετοί από όσους εγκατέλειψαν τα σπίτια τους λόγω των μαχών στην Ανατολική Ουκρανία εγκαταστάθηκαν στην Κριμαία.

Το βασικό για τον Πούτιν, εκτιμούν οι αναλυτές, είναι ότι πλέον οι ρωσικοί πύραυλοι είναι εγκατεστημένοι στις όχθες της Μαύρης Θάλασσας και ο ρωσικός στόλος έχει το δικό του λιμάνι. Παρά τα προβλήματα, οι περισσότεροι κάτοικοι δηλώνουν ότι προτιμούν να είναι ενταγμένοι στη Ρωσία παρά στην Ουκρανία.