Πίτερ Σπίγκελ: Πάντα στο μέτωπο

«Αν ο Γιάνης Βαρουφάκης έχει προβλήματα με την αποστολή της λίστας των μεταρρυθμίσεων, ας τη στείλει με e-mail πρώτα σε μένα. Θα βρω σε ποιον να τη δώσω». Με το tweet αυτό, που πόσταρε στις 23 Φεβρουαρίου, ο Πίτερ Σπίγκελ έδωσε νέο ενδιαφέρον σε μια κόντρα του που είχε ξεκινήσει έντεκα ημέρες νωρίτερα με τον έλληνα υπουργό Οικονομικών. Μετά το Eurogroup της ημέρας εκείνης, ο δημοσιογράφος των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» είχε δημοσιεύσει το προσχέδιο του κοινού ανακοινωθέντος που – όπως έγραφε – είχε υπογράψει η ελληνική πλευρά, για να ανακαλέσει όμως στη συνέχεια την υπογραφή της ύστερα από ένα τηλεφώνημα στην Αθήνα. «Θα σας συνιστούσα να αποφεύγετε αμφίβολους ισχυρισμούς που βασίζονται σε ακόμα πιο αμφίβολες διαρροές. Είναι μάλλον άκομψο» απάντησε στο twitter ο Βαρουφάκης.
Τις επόμενες ημέρες, η ιδιότυπη αυτή αντιπαράθεση συνεχίστηκε. Αλλά αυτός δεν είναι ο μοναδικός λόγος για τον οποίο αξίζει να αναζητά κανείς τις αναλύσεις και τα σχόλια του Σπίγκελ. Συγγραφέας πέντε βιβλίων, έγκυρος, άριστα ενημερωμένος και με υψηλή αίσθηση του χιούμορ, ο επικεφαλής του γραφείου των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» στις Βρυξέλλες αποτελεί μια πολύτιμη πηγή για όποιον δημοσιογράφο θέλει να κάνει σωστά τη δουλειά του.
Παρά τη συνωνυμία του με το γνωστό περιοδικό, ο Πίτερ Σπίγκελ δεν είναι Γερμανός, αλλά Αμερικανός. Γεννήθηκε στο Φίνιξ της Αριζόνας πριν από 45 χρόνια – προχθές, μάλιστα, είχε τα γενέθλιά του. Σπούδασε Ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια και πήρε μάστερ στην Ευρωπαϊκή Πολιτική από τη London School of Economics. Η δημοσιογραφική του δουλειά ξεκίνησε από το Ασοσιέιτεντ Πρες, για να συνεχιστεί στο περιοδικό «Φορμπς» και από εκεί στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Ειδικεύτηκε σε θέματα άμυνας και ασφάλειας και η πρώτη του μεγάλη επιτυχία, για την οποία βραβεύτηκε, ήταν η κάλυψη του σκανδάλου της Enron.
Κι ύστερα ήρθε ο πόλεμος.
Ο Σπίγκελ βρέθηκε για πρώτη φορά στη Βαγδάτη ως πολεμικός ανταποκριτής τον χειμώνα του 2003, έξι μήνες μετά την εισβολή των δυτικών δυνάμεων. Τότε, το Πεντάγωνο πίστευε ακόμα ότι κέρδιζε τον πόλεμο. Οπως μου έγραψε σε μια σειρά από e-mail που ανταλλάξαμε αυτή την εβδομάδα, ένα από τα λίγα μέρη στην ιρακινή πρωτεύουσα όπου μπορούσε κάποιος να πιει ένα ποτήρι καλό κρασί ήταν ένα εστιατόριο που λεγόταν Ναμπίλ. Ο ίδιος πήγαινε συχνά εκεί με τους συναδέλφους του. Εκεί επρόκειτο να περάσουν και την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, την τελευταία στιγμή όμως προτίμησαν ένα πάρτι του BBC και του Ρόιτερ σε μια άλλη περιοχή της πόλης. Το βράδυ εκείνο, ένα παγιδευμένο αυτοκίνητο ανατινάχτηκε στο Ναμπίλ, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν πολλοί άνθρωποι και να τραυματιστούν αρκετοί αμερικανοί δημοσιογράφοι.
«Εκείνη την ημέρα», μου έγραψε ο Σπίγκελ, «κατάλαβα ότι οι ΗΠΑ δεν “κέρδιζαν” πλέον τον πόλεμο. Και το επεισόδιο εκείνο σημάδεψε τον τρόπο που κάλυψα την υπόλοιπη σύγκρουση. Αρχισα επίσης να προσέχω πολύ περισσότερο, παίρνοντας όσο αυστηρότερα μέτρα ασφαλείας μπορούσα. Η ζωή μου κινδύνεψε αρκετές φορές τα επόμενα χρόνια, τόσο στο Ιράκ όσο και στο Αφγανιστάν. Αλλά το μεγαλύτερό μου μάθημα το πήρα από το Ναμπίλ. Οταν πιέζομαι με την κάλυψη της ελληνικής κρίσης, σκέφτομαι πάντα εκείνη την παραμονή Πρωτοχρονιάς. Και λέω στον εαυτό μου ότι τα πράγματα θα μπορούσε να είναι χειρότερα».

Το 2008, όταν δούλευε πια για τους «Λος Αντζελες Τάιμς», ο Σπίγκελ βραβεύτηκε για την κάλυψη του πολέμου στο Ιράκ. Εναν χρόνο αργότερα επέστρεψε στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Και τον Ιούνιο του 2010 τοποθετήθηκε επικεφαλής του γραφείου των Βρυξελλών, διαδεχόμενος τον Τόνι Μπάρμπερ. Η οικογενειακή του ζωή επιτέλους εξομαλύνθηκε, όπως δείχνει το γεγονός ότι απέκτησε κι ένα δεύτερο παιδί. Οσο για τη δουλειά του, ένας έλληνας ανταποκριτής που τον γνωρίζει καλά έχει πει γι’ αυτόν: «Δεν είναι καλός. Είναι απλώς ο καλύτερος».
Ο ίδιος ο Σπίγκελ μού είπε ότι έχει αποκτήσει πολλές πηγές, τόσο στην Αθήνα όσο και σε όλες τις άλλες πρωτεύουσες της ευρωζώνης, ότι δεν πιστεύει στην κραυγαλέα δημοσιογραφία και ότι πριν γράψει κάθε άρθρο προσπαθεί να μιλά με όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους. «Νομίζω πως έχω κερδίσει από αυτή την τακτική. Υπάρχουν πολλοί στην Ελλάδα και σε άλλα μέρη της ΕΕ που με εμπιστεύονται και νομίζω πως κέρδισα αυτή την εμπιστοσύνη επειδή είμαι δίκαιος και χειρίζομαι τα θέματά μου με εντιμότητα».
Δεν μπορώ να αντισταθώ στον πειρασμό να ζητήσω την εκτίμησή του για τον ΣΥΡΙΖΑ. Δεν θέλει να εκφράσει την προσωπική του άποψη. Αυτό που ξέρει είναι πως όταν σχηματίστηκε η νέα ελληνική κυβέρνηση, πολλοί αξιωματούχοι – ακόμα και στην τρόικα! – συμφωνούσαν με την ανάλυσή της. «Σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες υπήρχε διάθεση συμβιβασμού σε θέματα όπως η αναδιάρθρωση του χρέους ή το πρωτογενές πλεόνασμα. Η διαπραγματευτική τακτική της κυβέρνησης όμως, περιλαμβανομένης και της επίθεσής της εναντίον των Γερμανών για τις πολεμικές επανορθώσεις, έχει χαλάσει το κλίμα στις ίδιες αυτές πρωτεύουσες. Πολλοί από τους ανθρώπους που ξέρω ότι έβλεπαν θετικά το ελληνικό θέμα έχουν εξοργιστεί με την τακτική της Αθήνας. Και η θέση τους γίνεται όλο και σκληρότερη».