Το ανοσοποιητικό «γεννάει» το σύνδρομο χρονίας κόπωσης

Το ανοσοποιητικό σύστημα των πασχόντων από σύνδρομο χρόνιας κόπωσης διαφέρει από εκείνο των υγιών ατόμων, ενώ υπάρχουν διαφορές και ανάμεσα στους ασθενείς που πρόσφατα το εκδηλώνουν με εκείνους που το έχουν επί χρόνια, αναφέρουν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.

Τα ευρήματα αυτά δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα στην καθημερινή ιατρική πρακτική, αλλά οι διαφορές που εντοπίστηκαν θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για την επινόηση του πρώτου διαγνωστικού τεστ για τη νόσο, διευκρινίζουν οι ερευνητές.

Η μελέτη δημοσιεύεται σε μια νέα διαδικτυακή επιστημονική επιθεώρηση που λέγεται «Science Advances» μόλις δύο εβδομάδες αφότου το Ινστιτούτο Ιατρικής (ΙΟΜ) των ΗΠΑ πρότεινε μια νέα ονομασία για τη νόσο (νόσος συστημικής δυσανεξίας στην κόπωση) και νέα διαγνωστικά κριτήρια για την καλύτερη αναγνώριση των πασχόντων.

Οι συγγραφείς μιας έκθεσης που εξέδωσε το ΙΟΜ περιγράφουν το σύνδρομο ως «βιολογική διαταραχή» και λένε ότι το κεντρικό σύμπτωμα είναι η «μετακοπιώδης κακουχία» η οποία εκδηλώνεται με την παραμικρή δραστηριότητα.

Το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, που αποκαλείται και μυαλγική εγκεφαλομυελίτιδα, προσβάλλει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο (μόνο στις ΗΠΑ υπολογίζονται σε 1 εκατομμύριο), πολλοί εκ των οποίων παραμένουν επί χρόνια κλεισμένοι στα σπίτια τους εξαιτίας της ακραίας κούρασης.

Η μελέτη. Στη νέα μελέτη, επιστήμονες των Πανεπιστημίων Κολούμπια, Στάνφορντ και Χάρβαρντ εξέτασαν το αίμα 298 πασχόντων από το σύνδρομο και 348 υγιών συνομηλίκων τους, αναζητώντας 51 κυτταροκίνες (ή κυτοκίνες), δηλαδή ουσίες που λειτουργούν ως αγγελιοφόροι του ανοσοποιητικού συστήματος.

Οταν οι ερευνητές συνέκριναν τις κυτταροκίνες όλων των ασθενών με εκείνες των υγιών εθελοντών, δεν βρήκαν κάποια διαφορά. Οταν όμως χώρισαν τους ασθενείς σε νεοδιαγνωσθέντες (είχαν διαγνωστεί μέσα στην τελευταία τριετία) και επί μακρόν πάσχοντες (ήταν άρρωστοι επί περισσότερα χρόνια), εντόπισαν μεγάλες αλλαγές τόσο μεταξύ τους όσο και με τους υγιείς εθελοντές.

Στην πραγματικότητα, οι νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς είχαν πιο έντονη ενεργοποίηση των κυτταροκινών που επηρεάζουν τη φλεγμονή στο σώμα σε σύγκριση με τους υπόλοιπους ασθενείς και υγιείς. Αντίστοιχα, όσοι έπασχαν επί περισσότερα χρόνια είχαν μειωμένη δραστηριότητα αυτών των κυτταροκινών, την οποία οι ερευνητές ερμηνεύουν ως πιθανή ένδειξη πρόωρης γήρανσης του ανοσοποιητικού συστήματος.

«Εντοπίσαμε βιολογικούς δείκτες που μπορεί να ανιχνευθούν στο αίμα σύντομα μετά την εκδήλωση της νόσου και αυτό έχει μεγάλη σημασία για τη διάγνωση» δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια δρ Μάντι Χόρνιγκ, αναπληρώτρια καθηγήτρια Επιδημιολογίας στο Κολούμπια. Τα περισσότερα κρούσματα του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης εκδηλώνονται έπειτα από μία οξεία ιογενή λοίμωξη. Μερικοί επιστήμονες εικάζουν ότι η λοίμωξη αυτή ενεργοποιεί μια ανοσοποιητική αντίδραση που αυξάνει την παραγωγή των κυτταροκινών και η οποία δεν επανέρχεται στο φυσιολογικό όταν εκριζωθεί ο υπαίτιος ιός από τον οργανισμό.

Το γιατί συμβαίνει αυτό δεν είναι γνωστό και έτσι οι υπάρχουσες θεραπείες έχουν απλώς ως στόχο να καταπραΰνουν τα συμπτώματα των ασθενών. Ωστόσο ήδη υπάρχουν φάρμακα που επηρεάζουν τις κυτταροκίνες και οι ερευνητές σκέφτονται να αρχίσουν να τα δοκιμάζουν σε κλινικές μελέτες ειδικές για τη χρόνια κόπωση.

Αργότερα εφέτος, εξάλλου, θα δημοσιεύσουν στοιχεία και για τις διαχρονικές μεταβολές στο προφίλ των κυτταροκινών, καθώς και για τις διακυμάνσεις τους ανάλογα με τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων ασθενών.

Ωστόσο τα νέα ευρήματα θα πρέπει να επαληθευτούν από άλλες ερευνητικές ομάδες για να θεωρηθούν οριστικά.