«Μπορεί ο εθελοντισμός να βοηθήσει στη βελτίωση της ζωής μας, ειδικά στην εποχή της κρίσης, και με ποιους τρόπους;».

Στη χώρα μας αλλά και στην Ευρωπαϊκή Ενωση, εξαιτίας της κρίσης, η κρατική πρόνοια έχει υποχωρήσει. Δαπάνες για περίθαλψη, στήριξη ανέργων, πολυτέκνων έχουν συρρικνωθεί σε ένα άτεγκτο πρόγραμμα λιτότητας. Αυτό το έλλειμμα έρχεται να αναπληρώσει η εθελοντική δράση ανθρωπιστικών οργανώσεων και μεμονομένων πολιτών, τη στιγμή που η παρατεταμένη οικονομική ύφεση δυσχεραίνει την κατάσταση για τις μη προνομιούχες ομάδες, οξύνοντας προβλήματα φτώχειας, ενώ παράλληλα πληθαίνουν οι εξαθλιωμένοι μετανάστες που συρρέουν όχι μόνο στη χειμαζόμενη από την κρίση Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη, με συνέπειες αφενός την παραπέρα εξαθλίωσή τους και αφετέρου την όξυνση αισθημάτων ξενοφοβίας και ρατσισμού.

Ο εθελοντισμός είναι η ενεργητική συμμετοχή και η ανάληψη δράσης για την αντιμετώπιση προβλημάτων που στόχο έχει τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Σαν έννοια βασίζεται στην ιδέα της αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας. Ο εθελοντής προσφέρει τον εαυτό του και τις δυνάμεις του στην υπηρεσία των συνανθρώπων του με ανιδιοτέλεια. Η προσφορά του αυτή έχει μεγάλη αξία διότι ό,τι πράττει το πράττει εκούσια, χωρίς να του το επιβάλλουν ιδεολογίες ή επιταγές. Ο εθελοντισμός είναι ελεύθερη και προσωπική υπόθεση και αποτελεί δείκτη πολιτισμού μιας κοινωνίας. Γι’ αυτό όπου και όπως και αν εκδηλώνεται αποτελεί δείγμα υψηλού επιπέδου, ανθρωπιάς και πολιτικής ωριμότητας κοινωνιών.

Η εθελοντική δράση μπορεί να αναπτυχθεί παντού, όπου υπάρχουν άνθρωποι που χρειάζονται βοήθεια και συμπαράσταση, όπου υπάρχουν προβλήματα και ανάγκες. Σε μια εποχή κρίσης, όπου το ατομικό συμφέρον επικρατεί του συλλογικού, ο εθελοντισμός έρχεται να προσδώσει στον ατομικισμό την κοινωνική του διάσταση. Σήμερα είμαστε όλοι συνειδητά ή όχι πλανητικοί θεατές, αυτόπτες μάρτυρες του κακού που πλήττει τον κόσμο. Ο καθένας μας έχει χρέος να ανταποκριθεί σε αυτή την ηθική πρόκληση. Ως άτομα, ως κοινωνικές ομάδες οφείλουμε να εγκαταλείψουμε το εγωιστικό κέλυφος της προσωπικής μας καθημερινότητας και να απλώσουμε το χέρι στον Αλλο, αναγνωρίζοντας ότι χωρίς αυτόν η ζωή μας δεν έχει νόημα.

Η εθελοντική προσφορά έχει πολλές μορφές δράσης, όπως είναι η συντροφιά στον ηλικιωμένο γείτονα, η εμψύχωση, η δωρεά αίματος ή οργάνων που αποτελεί ύψιστη μορφή αλτρουισμού, δώρο ζωής. Επιπλέον μπορεί να φορέσει τον μανδύα της προσφοράς εργασίας είτε σε κάποια μη κυβερνητική οργάνωση όπως η ActionAid, οι Γιατροί χωρίς Σύνορα, το Χαμόγελο του Παιδιού κ.ά. είτε σε δράσεις του δήμου ή της Εκκλησίας για παροχή συσσιτίου. Η προσφορά εργασίας γίνεται με πολλούς τρόπους, από ευαισθητοποίηση και ενημέρωση του κοινού για διάφορα θέματα μέχρι εξειδικευμένες επαγγελματικές παροχές και διασώσεις σε περιοχές που επλήγησαν από θεομηνίες.

Ακόμα, οι εθελοντές παρέχουν ιατροφαρμακευτικό υλικό σε άτομα που το έχουν ανάγκη, συμμετέχουν σε πρωτοβουλίες με οικολογικό και περιβαλλοντικό περιεχόμενο με στόχο την αναδάσωση ή την απορρύπανση πάρκων και ακτών, αλλά και σε πρωτοβουλίες με εκπαιδευτικό χαρακτήρα, όπως προσφορά δωρεάν εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας σε μετανάστες. Επίσης, αξιοσημείωτος είναι ο πολιτιστικός εθελοντισμός. Η οργάνωση για παράδειγμα πολιτιστικών, θεατρικών, μουσικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων που προσφέρουν ψυχαγωγία σε συνανθρώπους που δεν έχουν τη δυνατότητα να απολαύσουν αυτό το αγαθό του πολιτισμού.

Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι σε κάθε εποχή ανακύπτουν προβλήματα, έκτακτες καταστάσεις και ανάγκες που το κράτος αδυνατεί ή δεν επιθυμεί να καλύψει. Τότε το άτομο οφείλει να αναλάβει δράση ως ενεργός πολίτης που έχει υψηλό το αίσθημα της ατομικής και κοινωνικής ευθύνης και αναλογιζόμενο τα λόγια του Τ. Κένεντι «Μη ρωτάς τι έκανε η πατρίδα σου για σένα, αλλά να ρωτάς τι έκανες εσύ για την πατρίδα».

Η εθελοντική δράση είναι η υγιής αντίδραση σε φαινόμενα αδράνειας και εφησυχασμού, γκρεμίζει το τείχος της καχυποψίας, της εχθρότητας, υπερβαίνει τη μικροψυχία στην εποχή που κυριαρχούν η υλιστική νοοτροπία και η εγωπάθεια. Ο εθελοντισμός αίρει τον μυωπικό εγωκεντρισμό, ενισχύει την ομαδικότητα και την κοινωνική συνοχή. Το «Εγώ» μαζί με το «Εσύ» φτάνει στο «Εμείς» και μετατρέπει τον άνθρωπο από θεατή του παγκόσμιου δράματος, της ανθρώπινης αγωνίας σε μια ελεύθερη προσωπικότητα με πλήρη συνείδηση ότι η ανθρωπιά δεν είναι φιλανθρωπία αλλά πίστη ότι ο άνθρωπος είναι αξία.