«Μπορεί ο εθελοντισμός να βοηθήσει στη βελτίωση της ζωής μας, ειδικά στην εποχή της κρίσης, και με ποιους τρόπους;».

Στην εποχή μας διανύουμε μια πολύπλευρη κρίση η οποία συσχετίζεται με την όξυνση των κοινωνικών προβλημάτων, την οικονομική κρίση, τη διόγκωση της ανεργίας, την απειλή ενός ανασφαλούς μέλλοντος… Στο πλαίσιο αυτό, είναι αναγκαίο να επινοηθούν τρόποι οι οποίοι να στοχεύουν στην ανακούφιση της κοινωνίας από αυτήν την κρίση. Ενας από αυτούς τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να βελτιωθεί η καθημερινότητά μας είναι ο θεσμός του εθελοντισμού.

Ο εθελοντισμός, δηλαδή η οργανωμένη προσφορά υπηρεσιών στο κοινωνικό σύνολο χωρίς την απαίτηση ανταλλάγματος, αποτελεί διαχρονική ανθρωπιστική αξία που συνδέεται με την αλληλεγγύη και την ανιδιοτελή προσφορά προς τον πάσχοντα συνάνθρωπο. Παρ’ όλα αυτά, ο εθελοντισμός δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας αφηρημένος όρος αλλά ως μια στάση ζωής που αφορά όλους. Μπορεί να θεωρηθεί ως συνδυασμός ακτιβισμού, αλτρουισμού, αξιοποίησης ελεύθερου χρόνου, ανιδιοτελούς προσφοράς και άμισθης εργασίας.

Αυτή η προσφορά στο κοινωνικό σύνολο μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της ζωής και του ανθρώπου που προσφέρει, του εθελοντή, αλλά και της κοινωνίας γενικότερα.

Ο εθελοντισμός, αρχικά, δίνει τη δυνατότητα στον άνθρωπο να ασχοληθεί με πράγματα τα οποία αγαπά, πέρα από το επάγγελμά του. Επίσης, μπορεί να βρει τη χαρά σε ασχολίες που ταιριάζουν με τον χαρακτήρα και την ιδιοσυγκρασία του. Μπορεί να βιώσει εμπειρίες διαφορετικές, να νιώσει τη χαρά της ανιδιοτελούς προσφοράς στον συνάνθρωπο. Ο άνθρωπος βγαίνει από τον εαυτό του, από τον μικρόκοσμό του και βλέπει τι υπάρχει τριγύρω, στον υπόλοιπο κόσμο. Καταλαβαίνει ότι δεν είναι ο μόνος που τυχόν έχει προβλήματα ή ότι τα δικά του τα προβλήματα είναι ίσως μικρά σε σχέση με άλλων ανθρώπων. Βλέπει τη δυστυχία και την ανάγκη, γιατί τη δυστυχία και την ανάγκη τις βλέπουμε όταν βγούμε έξω και δούμε τους συνανθρώπους μας πώς ζουν, όχι από τον καναπέ μας κοιτάζοντας την οθόνη της τηλεόρασης. Ετσι επιτυγχάνεται η ευαισθητοποίηση. Και η ευαισθητοποίηση φέρνει τη διάθεση για έμπρακτη αγάπη και ανιδιοτελή προσφορά και η ανιδιοτελής προσφορά φέρνει και ηθική ικανοποίηση. Ακόμη, επειδή ο εθελοντισμός προϋποθέτει την οργανωμένη προσφορά υπηρεσιών, ο άνθρωπος πρέπει να ενταχθεί σε μια ομάδα και να εργαστεί μαζί με άλλους ανθρώπους, καθοδηγώντας τους ή καθοδηγούμενος. Ετσι, με την ένταξη σε ομάδα με κοινούς στόχους και κοινές επιδιώξεις, καλλιεργείται στο άτομο πνεύμα συνεργασίας, βελτίωση των σχέσεων με τους άλλους ανθρώπους, καλύτερη ένταξη στο κοινωνικό σύνολο.

Ωστόσο, ο εθελοντισμός δεν επιφέρει μόνο προσωπικά οφέλη. Η θετική προσφορά του στην κοινωνία έγκειται στο ότι συμβάλλει στην ανακούφιση συνανθρώπων μας που δοκιμάζονται από σημαντικά προβλήματα, όπως η ανεργία, η οικονομική εξαθλίωση, ο υποσιτισμός, η μοναξιά, η κακοποίηση, η βία, καθώς και από διάφορες καταστροφές, σεισμούς, πλημμύρες, γενικά βοηθά στην ανακούφιση αναγκεμένων ανθρώπων. Πέρα από τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, πολλές φορές αποτρέπει και την εκμετάλλευσή τους από τις ανώτερες τάξεις. Επιπλέον, ο εθελοντισμός συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος, όταν συντελεί στη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας και διαμορφώνει την οικολογική συνείδηση των πολιτών.

Στο πλαίσιο αυτό και προκειμένου να εφαρμοστεί ο εθελοντισμός, κάνουν την εμφάνισή τους πολλές μη κυβερνητικές και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις οι οποίες μπορεί να έχουν τη μορφή είτε ιδρύματος είτε συλλόγου και μέσω των οποίων τα μέλη τους προσφέρουν οικειοθελώς τις υπηρεσίες τους. Η έννοια του εθελοντισμού μπορεί να προωθηθεί και στο πλαίσιο της σχολικής κοινότητας με τη διαμόρφωση εθελοντικής συνείδησης στους μαθητές. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί ενεργοποιώντας τους μαθητές να δραστηριοποιηθούν και να ευαισθητοποιηθούν, με πολιτιστικά προγράμματα, με μαθητικές δραστηριότητες, ημερίδες και αφιερώματα.

Η κατανόηση της σπουδαιότητας της προσφοράς στον συνάνθρωπο, η καλλιέργεια της ανιδιοτελούς προσφοράς, η αλληλεγγύη, η έμπρακτη αγάπη, η συνεργασία με σκοπό την επίτευξη κοινών στόχων, η διάθεση για ενεργή συμμετοχή σε κοινωνικό έργο, η συλλογική προσπάθεια, καθώς και η αίσθηση της ταύτισης σε μια ομάδα με κοινούς στόχους και κοινές επιδιώξεις, όλα αυτά τα οφέλη του εθελοντισμού αποκτούν μεγαλύτερη σημασία και σπουδαιότητα ειδικά στη δική μας εποχή που είναι εποχή της οικονομικής εξαθλίωσης και της αλλοτρίωσης των ανθρώπινων σχέσεων.