Φίλους και εχθρούς μετράει ο Τσίπρας

Εναν μήνα μετά την επικράτησή του στις εκλογές, ο Αλέξης Τσίπρας αρχίζει σιγά σιγά να μέτρα φίλους και εχθρούς στην Ευρώπη. Το ότι έχει εχθρούς, πρωτίστως δε στο Βερολίνο, δεν συνιστά έκπληξη. Αλλωστε ο ίδιος έκανε ό,τι μπορούσε, αφού σε όλες σχεδόν τις προεκλογικές εμφανίσεις του έναν κακό λόγο για την Ανγκελα Μέρκελ τον είχε. Το ότι η γερμανική Χριστιανοδημοκρατία κάποια στιγμή θα του απαντούσε χωρίς ιδιαίτερη λεπτότητα έπρεπε να το περιμένει. Και αν δεν το περίμενε, κακώς.

Ωστόσο, αυτό που εξέπληξε ουκ ολίγους τον τελευταίο καιρό στις Βρυξέλλες είναι η θέρμη με την οποία τον αγκάλιασε η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, κυρίως δε αυτή της λατινικής Ευρώπης. Οι πρώτες αντιδράσεις τους ήταν τόσο φιλικές προς τον νέο Πρωθυπουργό της Ελλάδας, ώστε κάποιος που δεν γνωρίζει πρόσωπα και πράγματα εύκολα θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι ο Αλέξης Τσίπρας είναι γέννημα-θρέμμα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών.

Οι λόγοι για τους οποίους αυτό συνέβη είναι τόσο εθνικοί όσο και πολιτικοί. Εθνικοί υπό την έννοια ότι οι χώρες της Νότιας Ευρώπης υποχρεώθηκαν στην εφαρμογή εξαιρετικά περιοριστικών οικονομικών πολιτικών και η έλευση ενός «αριστερού αντάρτη» στο «κλαμπ» των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων κάθε άλλο παρά δυσαρέστησε τους μετριοπαθείς Σοσιαλιστές. Πολιτικοί υπό την έννοια ότι με τον Αλέξη Τσίπρα οι Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές έχουν κάτι να πουν, ενώ με τη Μαρίν Λεπέν – για παράδειγμα – δεν έχουν τίποτα να πουν.

Ετσι δεν είναι διόλου παράδοξο το γεγονός ότι ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ και ο ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι ήταν οι πρώτοι που υποδέχθηκαν με ανοιχτές αγκάλες τον νέο Πρωθυπουργό της Ελλάδας. Και οι δύο θεώρησαν πως τους είναι εξαιρετικά χρήσιμος στις προσπάθειες που καταβάλλουν για να πείσουν τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο ότι η ώρα για τη μεταβολή της ευρωπαϊκής ρότας και για την εγκατάλειψη των πολιτικών λιτότητας έχει έλθει, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι από πολιτική άποψη απειλούνται στις χώρες τους κυρίως από τα δεξιά και ελαχίστως από τα αριστερά.

Σε ό,τι αφορά τα μη κυβερνητικά σοσιαλιστικά κόμματα της Ευρώπης, με ιδιαίτερη ικανοποίηση υποδέχθηκαν την επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ στις πρόσφατες εκλογές οι Βέλγοι και οι Πορτογάλοι. Ο τέως πρωθυπουργός του Βελγίου και πρόεδρος του Σοσιαλιστικού Κόμματος Ελιό ντι Ρούπο τις τελευταίες δύο εβδομάδες έχει δημοσιεύσει άρθρα εξαιρετικά φιλικά προς τον Αλέξη Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, που δημιουργήθηκε εσωκομματικό πρόβλημα, με τη συντηρητική πτέρυγα του κόμματος να του προτείνει αυτοσυγκράτηση.

Ανάλογης έντασης φιλικές διαθέσεις κυριαρχούν και στο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Πορτογαλίας, παρά το γεγονός ότι το κόμμα αυτό έφερε την τρόικα στη Λισαβόνα. Επί της ουσίας, μέσω του ΣΥΡΙΖΑ οι Πορτογάλοι Σοσιαλιστές και ο ηγέτης τους Αντόνιο Κόστα επιχειρούν την αναβάπτισή τους στα νερά της ευρωπαϊκής Αριστεράς, ενώ εκ παραλλήλου λαμβάνουν αποστάσεις από την Κεντροδεξιά της χώρας τους, την οποία εδώ και καιρό κατηγορούν για δουλικότητα έναντι της Γερμανίας. Πρωτίστως δε τον κεντροδεξιό πρωθυπουργό Πέντρο Πάσος Κοέλιο.

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΝΕΛ. Τις φιλικές διαθέσεις των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών έναντι του ΣΥΡΙΖΑ σκιάζει ωστόσο η απόφασή του να συνεργαστεί με τους Ανεξάρτητους Ελληνες και τον Πάνο Καμμένο. Στα μάτια της ευρωπαϊκής Κεντροαριστεράς πρόκειται για μια «ανίερη συμμαχία», εν πολλοίς ακατανόητη, αν όχι επικίνδυνη. Ανάλογες διαθέσεις επικρατούν στους Φιλελευθέρους αλλά και στους Οικολόγους της Ευρώπης, στενεύοντας έτσι τους ορίζοντες συμμαχιών του ΣΥΡΙΖΑ.

Οσον αφορά την Κεντροδεξιά και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, η εν λόγω «ανίερη συμμαχία» τούς προσέφερε μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να προβάλουν την πάγια θέση τους ότι η Ακρα Δεξιά και η Ακρα Αριστερά συχνά ταυτίζονται. Στους κόλπους του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος κυκλοφορεί εξάλλου εσχάτως η ιδέα της επιβολής κυρώσεων κατά της ελληνικής κυβέρνησης. Κάτι που προ δεκαπενταετίας είχε συμβεί στην περίπτωση της Αυστρίας, όπου η Κεντροδεξιά συνεργάστηκε με την Ακροδεξιά. Εκείνη την εποχή, έπειτα από πρόταση της Γαλλίας, τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της ΕΕ είχαν αποφασίσει να «απομονώσουν» διπλωματικά τη Βιέννη στους διεθνείς οργανισμούς αλλά και εντός της ΕΕ. Προς το παρόν οι ιδέες αυτές έχουν παγώσει, κυρίως λόγω των διαπραγματεύσεων για την επίλυση των οικονομικών προβλημάτων της Ελλάδας.

Ωστόσο, δεν είναι λίγοι αυτοί που εκτιμούν πως αν οι διαπραγματεύσεις αυτές οδηγηθούν σε αποτυχία, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα θα επανέλθει. Στην περίπτωση δε που οι Φιλελεύθεροι και οι Πράσινοι, που δεν έχουν κρύψει την αντιπάθειά τους για την κυβέρνηση συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, αποφασίσουν να συνταχθούν με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, οι πιθανότητες να υποστεί η Ελλάδα τη δυσφήμηση που υπέστη κατά το παρελθόν η Αυστρία κάθε άλλο παρά αμελητέες είναι. Ο δε Αλέξης Τσίπρας, για τον οποίο ένας σημαντικός αριθμός ευρωπαίων διανοητών και ακαδημαϊκών έσπευσε τον τελευταίο καιρό να εκφραστεί θετικά, θα διαπιστώσει ότι στο θέμα αυτό είναι τραγικά μόνος στην Ευρώπη.

Το «αδελφό κόμμα» Podemos
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί στην Ιβηρική Χερσόνησο το «αδελφό κόμμα» του ΣΥΡΙΖΑ, το Podemos, που προηγείται σταθερά στις δημοσκοπήσεις ενόψει των δημοτικών και των βουλευτικών εκλογών στην Ισπανία. Ετσι, το Σοσιαλιστικό Κόμμα ναι μεν αντιμετωπίζει θετικά το φαινόμενο Τσίπρας, πλην όμως κάθε άλλο παρά τον θεωρεί παράδειγμα προς μίμηση. Ωστόσο η εχθρότητα με την οποία αντιμετωπίζει τον Αλέξη Τσίπρα ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι υποχρεώνει τον ηγέτη των Σοσιαλιστών Πέδρο Σάντσες να αντιμετωπίζει τον ΣΥΡΙΖΑ με συγκρατημένα φιλικές διαθέσεις.