Ποιος θα αφήσει πρώτος κάτω τα όπλα;

^«Μία από τις τελευταίες ευκαιρίες» να βρεθεί λύση. Ετσι χαρακτήρισε τη συνάντηση προσερχόμενος σε αυτήν ο ουκρανός πρόεδρος. Την ίδια φράση είχε χρησιμοποιήσει και ο γάλλος ομόλογός του το Σάββατο: «Είναι μία από τις τελευταίες ευκαιρίες. Αν δεν καταφέρουμε να βρούμε μια βιώσιμη ειρηνευτική συμφωνία γνωρίζουμε το σενάριο: έχει όνομα και ονομάζεται πόλεμος». Από την πλευρά της, η γερμανική καγκελαρία έβλεπε στη σύνοδο του Μινσκ «μια ελάχιστη ελπίδα». «Οι πρόεδροι δεν ταξιδεύουν στο Μινσκ άνευ λόγου», σχολίαζε, σε τόνο αισιοδοξίας, ρώσος διπλωμάτης. Το κατά πόσο αυτή η «ευκαιρία» αξιοποιήθηκε ή όχι θα φανεί ντε φάκτο στο πεδίο, στην Ανατολική Ουκρανία, εκεί όπου η βία κορυφώθηκε τις τελευταίες ημέρες με 47 νεκρούς, οι 19 ουκρανοί στρατιώτες, μόνο το τελευταίο εικοσιτετράωρο.

Στο τραπέζι. Ανγκελα Μέρκελ, Φρανσουά Ολάντ, Πέτρο Ποροσένκο και Βλαντίμιρ Πούτιν κάθησαν χθες γύρω από το ίδιο τραπέζι στο προεδρικό μέγαρο του Μινσκ, στη Λευκορωσία, έπειτα από μία εβδομάδα συνεχών συζητήσεων, μια γαλλογερμανική συνάντηση την Παρασκευή με τον ρώσο πρόεδρο και την τετραμερή τηλεφωνική διάσκεψη που είχαν την Κυριακή. Μίλησαν κατ’ ιδίαν για αρκετές ώρες. Κατόπιν εμφανίστηκαν για μερικές φωτογραφίες και αποσύρθηκαν ξανά στα ενδότερα για μια ευρύτερη σύνοδο, με τη συμμετοχή των αντιπροσωπειών τους. «Εχει γίνει κάποια πρόοδος» δήλωσε ο ρώσος πρεσβευτής στη Λευκορωσία, αρνούμενος να πει περισσότερα.

Οι τέσσερις ηγέτες – προανήγγειλε ουκρανική πηγή-  σχεδιάζουν να υπογράψουν κοινή διακήρυξη με την οποία θα υποστηρίζουν την εδαφική ακεραιότητα και εθνική κυριαρχία της Ουκρανίας· παράλληλα, έλεγε η ίδια πηγή, η τριμερής «ομάδα επαφής», που απαρτίζεται από τη Ρωσία, την Ουκρανία και τον ΟΑΣΕ, θα προετοιμάσει ξεχωριστό έγγραφο με το οποίο θα (επανα)βεβαιώνεται η προσήλωση όλων των πλευρών στο σχέδιο εκεχειρίας που συμφωνήθηκε στο Μινσκ τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Εξωθεν παρατηρητές εμφανίζονταν, εντούτοις, επιφυλακτικοί. Διότι η συμφωνία εκεχειρίας του Σεπτεμβρίου, η οποία είχε υπογραφεί και από τους ηγέτες των αυτονομιστών ανταρτών, έμεινε κενό γράμμα. Ολοι συμφωνούν θεωρητικά στην εκεχειρία, επισήμαινε η «Μοντ»: «Στην εφαρμογή της περιπλέκονται τα πράγματα. Ποιος θα αφήσει πρώτος κάτω τα όπλα;».

Αποστρατιωτικοποίηση. Από τον Σεπτέμβριο μέχρι τώρα οι φιλορώσοι αντάρτες έχουν κατακτήσει στην Ανατολική Ουκρανία κάπου 500 τετραγωνικά χιλιόμετρα επιπλέον και τόσο οι ίδιοι όσο και το Κρεμλίνο έδειχναν να αποκλείουν κάθε ιδέα επιστροφής στις φθινοπωρινές τους θέσεις. Ανοιχτό παρέμενε λοιπόν το ζήτημα της αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης που προέβλεπε η συμφωνία του Σεπτεμβρίου, όπως ακριβώς και της απόσυρσης των βαρέων όπλων και της αποχώρησης των «ξένων δυνάμεων» – η Μόσχα επιμένει πως δεν έχει στείλει ούτε στρατιώτες ούτε στρατιωτικό εξοπλισμό στην Ανατολική Ουκρανία. Ανοιχτό παρέμενε επίσης το ζήτημα του ελέγχου των συνόρων ανάμεσα στην Ουκρανία και στη Ρωσία, όπως ακριβώς και του επιπέδου της αυτονομίας που πρέπει να αποκτήσει η Ανατολική Ουκρανία.

Οι Αμερικανοί. Η Ουάσιγκτον παρακολουθούσε με προσοχή αλλά και πολλές επιφυλάξεις. «Ο πρόεδρος Πούτιν έχει υποσχεθεί πολλές φορές την ειρήνη, αλλά κάθε φορά φθάνουν περισσότερα στρατεύματα και περισσότερα τανκς στην Ουκρανία» σχολίασε το Σάββατο από το Μόναχο ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν. Ομως η εναλλακτική λύση που εξετάζουν οι ΗΠΑ, ο εξοπλισμός του Κιέβου, δεν βρίσκει αντίθετα μόνο το Παρίσι ή το Βερολίνο. Το έγκυρο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Σπουδών (IISS) προειδοποιούσε χθες πως μια τέτοια απόφαση θα οδηγούσε σε κλιμάκωση της ρωσικής υποστήριξης προς τους αυτονομιστές αντάρτες και ασφαλώς δεν θα βοηθούσε να μπει τέλος σε μια διαμάχη που έχει ήδη κοστίσει 5.300 ζωές.

Πιέζουν το Κίεβο με επιθέσεις οι φιλορώσοι αντάρτες
Οι φιλορώσοι αντάρτες έχουν εξαπολύσει τις τελευταίες ημέρες μία από τις σφοδρότερες επιθέσεις τους στο Ντεμπάλτσεβε, μία στρατηγική τοποθεσία που θα τους επιτρέψει να συνδέσουν τα βασικά τους προπύργια στην Ανατολική Ουκρανία – σε μία προσπάθεια, κατά τα φαινόμενα, να υποχρεώσουν το Κίεβο να αναγνωρίσει την προέλασή τους.