[Στιγμές] Ηρθε η ώρα να αλλάξουμε το κλίμα του πλανήτη;

Οι πολιτικοί δείχνουν ότι δεν μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία για το κλίμα. Δηλαδή για τη σημαντική μείωση της εκπομπής αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αυτή η αποτυχία οδήγησε μια ομάδα επιστημόνων να σκεφθούν ένα σχέδιο Β: να αλλάξουμε το κλίμα της Γης. Μηχανικοί και κλιματολόγοι μελετούν νέες τεχνολογίες που μπορούν να βοηθήσουν στο να «κρυώσει» ο πλανήτης. Κάποιοι θέλουν μάλιστα να ξεκινήσουν πειράματα, μεταφέροντας τα επιστημονικά μοντέλα από τους υπολογιστές στην πραγματική ζωή.

Πίσω από τη λέξη «γεωμηχανική» κρύβεται ένα μεγάλο φάσμα τεχνολογιών και ιδεών: από το εξωτερικό βάψιμο κτιρίων με λευκό χρώμα για να αντανακλάται το φως του Ηλιου έως τη δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα με διάφορες μεθόδους και την τοποθέτηση γιγαντιαίων κατόπτρων στο Διάστημα δημιουργώντας ζώνες σκίασης του πλανήτη.

Αν δεν περιοριστούν οι εκπομπές ρυπογόνων αερίων και η μέση παγκόσμια θερμοκρασία ανέβει άλλους δύο βαθμούς Κελσίου έως το τέλος του αιώνα, τα πράγματα θα είναι πραγματικά δύσκολα. Η διαχείριση της ηλιακής ακτινοβολίας αποτελεί ίσως την πιο ριζική τεχνολογία αλλά και έναν από τους αποτελεσματικότερους τρόπους για την ψύξη του πλανήτη. Ομως οι περισσότεροι γεωμηχανικοί έχουν στρέψει το ενδιαφέρον τους στα σύννεφα. Κάποιοι θέλουν να τα μετατρέψουν σε καθρέφτες που θα αντανακλούν ένα μέρος του φωτός, άλλοι μελετούν τρόπους για να τα κάνουν πιο διαπερατά ώστε να διαφεύγουν μέσα από αυτά προς το Διάστημα η ακτινοβολία και η θερμότητα.

Ηρθε λοιπόν η ώρα για πειράματα μεγάλης κλίμακας όπως το Scopex. Σχεδιασμένο από επιστήμονες του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, έχει στόχο τη διάχυση ρυπογόνων αερίων στη στρατόσφαιρα ώστε να αυξηθεί η διαθλαστικότητα των νεφών – κάτι που πρέπει να μελετήσουν διότι φοβούνται ότι αντί να ενισχύσει τη στιβάδα του όζοντος, μπορεί να την αποδυναμώσει. «Ακόμα και σε μικρή κλίμακα, τα πειράματα αυτά μπορούν να αλλάξουν τη συχνότητα των βροχοπτώσεων και των ανέμων» παρατηρεί ο Πίερς Φόρστερ, επικεφαλής της ομάδας. «Ομως είναι δύσκολο να δημιουργηθεί ένα σχετικό νομικό πλαίσιο – και αυτό ίσως αποδειχθεί πιο δύσκολο ακόμα και από την αντιμετώπιση του φαινομένου του θερμοκηπίου». Αλλοι έχουν προχωρήσει περισσότερο, σε απόσταση 1,5 εκατομμυρίου χλμ. από τη Γη. Στο σημείο Lagrange L1, εκεί όπου η βαρύτητα του Ηλιου και της Γης ακυρώνονται, πιστεύουν ότι μπορούμε να τοποθετήσουμε τεράστιους καθρέφτες για να μειώσουμε την επιρροή της ηλιακής ακτινοβολίας. Υπάρχει και μια άλλη πρόταση. Η τοποθέτηση στο ίδιο σημείο δύο γιγαντιαίων σκιάστρων – ένα για κάθε ημισφαίριο. Η έκτασή τους θα είναι μιάμιση φορά η έκταση της Ισπανίας. «Μπορεί να ακούγεται τρελή η ιδέα», λέει ο καταλανός ερευνητής Χοάν Σάντσες, «από την πλευρά της φυσικής όμως είναι εφικτή».