Τα πρώτα αποτελέσματα του Ευρωπαικού Προγράμματος ΕΡΗΕ

Αθήνα, 29 Ιανουαρίου 2015 – Τα Ελληνόπουλα καταναλώνουν σχετικά επαρκή αριθμό φρούτων και λαχανικών αλλά περνούν πολύ χρόνο μπροστά από οθόνες, σε σύγκριση με άλλες 6 Ευρωπαικές χώρες. Αυτά είναι δύο από τα βασικά συμπεράσματα από τα πρώτα αποτελέσματα του Ευρωπαικού Προγράμματος ΕΡΗΕ. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων ταυτόχρονα αναδεικνύει τις κοινωνικο-οικονομικές ανισότητες ως βασικό παράγοντα κινδύνου για το υπέρβαρο και την παχυσαρκία.

Το ΕΡΗΕ (EPODE for the Promotion of Health Equity – Η Μεθοδολογία EPODE για την Προώθηση της Ισότητας στον τομέα της Υγείας) είναι ένα τριετές Ευρωπαϊκό πρόγραμμα που υλοποιείται σε δήμους της Ελλάδας, του Βελγίου, της Βουλγαρίας, της Γαλλίας, της Ολλανδίας, της Πορτογαλίας και της Ρουμανίας. Το πρόγραμμα αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων σε τοπικό επίπεδο ως προς τη μείωση του χάσματος στον τομέα της υγείας σε μη προνομιούχες ομάδες του πληθυσμού.

Η Ελλάδα εκπροσωπείται στο ΕΡΗΕ από το ΠΑΙΔΕΙΑΤΡΟΦΗ, ένα Πρόγραμμα Πρόληψης της Παιδικής Παχυσαρκίας που υλοποιείται με μεγάλη επιτυχία σε δήμους της χώρας από το 2008 μέχρι σήμερα. Το Μαρούσι, μέλος του δικτύου πόλεων του ΠΑΙΔΕΙΑΤΡΟΦΗ, είναι ο δήμος που επιλέχτηκε να συμμετέχει πιλοτικά στη μελέτη του προγράμματος ΕΡΗΕ.

2^η Θέση για την Ελλάδα στην Κατανάλωση Φρούτων

Παρότι σχεδόν το 45% των ερωτηθέντων απάντησε ότι τα παιδιά τους καταναλώνουν λιγότερο από ένα φρούτο την ημέρα, η Ελλάδα μοιράζεται τη δέυτερη θέση με τη Βουλγαρία στην καθημερινή κατανάλωση φρούτων από παιδιά. Η Πορτογαλία βρίσκεται στην 1^η θέση με τα παιδιά να καταναλώνουν τουλάχιστον ένα φρούτο κάθε μέρα. Μεταξύ όμως των μη-προνομιούχων οικογενειών η κατανάλωση φρούτων είναι συνήθως χαμηλότερη, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο Βέλγιο, τη Γαλλία, την Ολλανδία και τη Ρουμανία.

Χρόνος μπροστά από οθόνες

Στο πρόγραμμα ΕΡΗΕ, οι γονείς κλήθηκαν να αναφέρουν το χρόνο που αφιερώνουν τα παιδιά τους μπροστά σε μία οθόνη καθημερινά, είτε πρόκειται για υπολογιστή, tablet, κινητό ή τηλεόραση. Γενικά η χρήση του υπολογιστή είναι ελεγχόμενη με το 50% των γονέων να δηλώνει ότι ελέγχει τακτικά το χρόνο που περνούν τα παιδιά τους στον υπολογιστή. Οι κανόνες όμως που αφορούν στην τηλεθέαση δεν τηρούνται εξίσου συχνά: σχεδόν τα μισά από τα Ελληνόπουλα που συμμετείχαν στην έρευνα ΕΡΗΕ παρακολουθούν 2 ή περισσότερες ώρες τηλεόραση τις καθημερινές ενώ ο αντίστοιχος αριθμός εκτινάσσεται στο 90% τα Σαββατοκύριακα. Για το σύνολο του δείγματος της μελέτης, ο μέσος όρος παρακολούθησης τηλεόρασης είναι 17,5 ώρες την εβδομάδα στην Ελλάδα ενώ ο αντίστοιχος αριθμός στην Ολλανδία είναι 14,5 και στο Βέλγιο 15,5 ώρες.

Το οικογενειακό περιβάλλον

Οι συνήθειες των γονέων και το οικογενειακό περιβάλλον ήταν καθοριστικά για την τάση των παιδιών προς το υπέρβαρο ή την παχυσαρκία. Η μελέτη έδειξε ότι τα παιδιά των οικογενειών υψηλού κοινωνικο-οικονομικού επιπέδου καταναλώνουν περισσότερα φρούτα και λαχανικά ενώ περνάνε λιγότερο χρόνο παρακολουθώντας τηλεόραση σε σχέση με τα παιδιά οικογενιών χαμηλού κοινωνικο-οικονομικού επιπέδου.

Ο Δρ. Jean-MichelBorys, ιδρυτής της μεθοδολογίας EPODE, δήλωσε: «Με τη δημιουργία της Επιτροπής για τον τερματισμό της Παιδικής Παχυσαρκίας (Commissionon Ending Childhood Obesity), το θέμα αυτό αποτελεί προτεραιότητα για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μέσα από το Πρόγραμμα ΕΡΗΕ μελετούμε το πώς οι Παρεμβάσεις σε Τοπικό Επίπεδο που βασίζονται στο μοντέλο EPODE μπορούν να προσαρμοστούν έτσι ώστε να επηρεάζουν όλα τα μέλη του τοπικού πληθυσμού».

Σημειώσεις

* Το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο της οικογένειας ορίζεται από το εκπαιδευτικό επίπεδο και των δύο γονέων, το καθεστώς επαγγελματικής απασχόλησης και το εισόδημα. Το επίπεδο εκπαίδευσης της μητέρας ήταν ενδεικτικό για το σύνολο του δείγματος.

** Η αρχική έρευνα του ΕΡΗΕ αποτελεί μία διερευνητική ανάλυση για τον προσδιορισμό των ανισοτήτων στις συμπεριφορές και τους παράγοντες που τις καθορίζουν μεταξύ των διαφορετικών κοινωνικο-οικονομικών ομάδων. Στη μελέτη συμμετείχαν 7 κοινότητες στο Βέλγιο, τη Βουλγαρία, τη Γαλλία, την Ελλάδα, την Ολλανδία, την Πορτογαλία και τη Ρουμανία και 219.135 κάτοικοι. Συνολικά συμμετείχαν στην έρευνα 1.266 παιδιά και οι οικογένειές τους, εκ των οποίων 631 αγόρια και 635 κορίτσια, με μέσο όρο ηλικίας τα 7,17 χρόνια. Αυτή η αρχική έρευνα θα ολοκληρωθεί με 2 επόμενες αξιολογήσεις που θα εκτιμήσουν τον αντίκτυπο συγκεκριμένων παρεμβάσεων προς ομάδες πληθυσμού με χαμηλόκοινωνικό-οικονομικό επίπεδο.

*** Η μεθοδολογία EPODEκαι το ΠΑΙΔΕΙΑΤΡΟΦΗ ακολουθούν μία συντονισμένη προσέγγιση με στόχο τη μείωση της παιδικής παχυσαρκίας μέσω μίας κοινωνικής διαδικασίας στην οποία το τοπικό περιβάλλον, το περιβάλλον όπου μεγαλώνουν τα παιδιά και οι οικογενειακοί κανόνες κατευθύνονται και ενθαρρύνονται προς τη διευκόλυνση υιοθέτησης ενός υγιούς τρόπου ζωής για τα παιδιά.

Σχετικά με το EPHE

Το Πρόγραμμα ΕΡΗΕ είναι ένα πανευρωπαϊκό πρόγραμμα (2012-2015) συγχρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με στόχο την ανάλυση της επιπρόσθετης αξίας της υλοποίησης της μεθοδολογίας EPODE για τη μείωση των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας (διατροφή & φυσική δραστηριότητα) και τις ευκαιρίες υποστήριξης της υλοποίησης προγραμμάτων EPODE μέσα από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ε.Ε. ως το τέλος του 2015. Άλλοι συνεργάτες του ΕΡΗΕ είναι πανεπιστήμια και προγράμματα παρέμβασης σε 7 Ευρωπαϊκά κράτη-μέλη.

Επόμενα βήματα του Προγράμματος ΕΡΗΕ

Ο προσδιορισμός των ανισοτήτων σε εθνικό επίπεδο είναι το πρώτο βήμα για να κατανοήσουμε καλύτερα πώς μπορούν να βελτιωθούν οι συνέργειες και οι ενέργειες του κοινωνικού μάρκετινγκ με στόχο την πρόληψη της παχυσαρκίας. Αν και τα προγράμματα που εφαρμόζονται σε τοπικό επίπεδο γεφυρώνουν το χάσμα ανάμεσα στην ευαισθητοποίηση και την παρέμβαση, είναι σημαντικό να λαμβάνουν υπόψιν τους αυτές τις ανιστότητες για τη βελτίωση της προσέγγισης και της υλοποίησής τους.

Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφτείτε την ιστοσελίδα www.ephestory.eu και ακολουθείστε στο Twitter: @EU_EPHE

Σχετικά με το ΠΑΙΔΕΙΑΤΡΟΦΗ

Το πρόγραμμα ΠΑΙΔΕΙΑΤΡΟΦΗ έχει σχεδιαστεί και υλοποιείται από το 2008, από την εταιρία NOSTUS Communication & Events, Εθνικό Συντονιστή του προγράμματος. Χρυσός Χορηγός του ΠΑΙΔΕΙΑΤΡΟΦΗ είναι το Ίδρυμα της Coca-Cola. Το πρόγραμμα ΠΑΙΔΕΙΑΤΡΟΦΗ είναι υπερήφανο μέλος του Διεθνούς Δικτύου Epode (http://www.epode-international-network.com), του μεγαλύτερου δικτύου προγραμμάτων με στόχο την πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας παγκοσμίως, που συγκεντρώνει περισσότερα από 36 προγράμματα, σε 24 χώρες επηρεάζοντας 150 εκατομμύρια πολίτες ανά τον κόσμο. Το πρόγραμμα ΠΑΙΔΕΙΑΤΡΟΦΗ τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και του Εθνικού Διαδημοτικού Δικτύου Υγιών Πόλεων – Προαγωγής Υγείας. Έχει επίσης εξασφαλίσει τις αιγίδες των εξής οργανισμών: Ελληνικό Κολλέγιο Παιδιάτρων, Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία, Πανελλήνιος Σύλλογος Διαιτολόγων – Διατροφολόγων, Ελληνική Εταιρεία Κλινικής Διατροφής και Μεταβολισμού,Ένωση Διαιτολόγων Διατροφολόγων Ελλάδος, ΕλληνικόΊδρυμα Γαστρεντερολογίας και Διατροφής, Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας, Εταιρεία Μελέτης Παραγόντων Κινδύνων για Αγγειακά Νοσήματα. Για περαιτέρω πληροφορίες παρακαλώ επισκεφτείτε την επίσημη ιστοσελίδα του προγράμματος www.paideiatrofi.org