Η διαφορά φάσης ΗΠΑ – ΕΕ ανησυχεί το Νταβός

Το ερώτημα απασχολεί σχεδόν τους πάντες στο Νταβός: είναι η «ποσοτική χαλάρωση», δηλαδή η απόκτηση τίτλων εκ μέρους της ΕΚΤ από την πρωτογενή αγορά εργασίας, το καύσιμο για την αναθέρμανση της ευρωπαϊκής οικονομίας; Το θέμα κυριάρχησε στην προχθεσινή πρώτη ημέρα των εργασιών του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ που φιλοξενείται τέτοιες ημέρες κάθε χρόνο στο χειμερινό θέρετρο της Ελβετίας. Αντιθέτως, το ελληνικός «κίνδυνος» βρέθηκε χαμηλά στην ατζέντα των συζητήσεων. Στην Ελλάδα αναφέρθηκε χθες ο αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας Ζίγκμαρ Γκάμπριελ κι έπειτα από ερώτηση που δέχθηκε από το κοινό του πάνελ στο οποίο συμμετείχε. «Εχουμε μια συμφωνία με την Ελλάδα, η οποία είναι σχετικά δίκαιη» ανέφερε ο ηγέτης των γερμανών Σοσιαλδημοκρατών. «Οι έλληνες ψηφοφόροι είναι ελεύθεροι να ψηφίσουν. Μετά πρέπει να κάνουμε μια δίκαιη συζήτηση μαζί τους, όπως επίσης και με τους φορολογούμενους πολίτες μας» πρόσθεσε.

Το γενικότερο πρόβλημα. Οπως φαίνεται, το ελληνικό είναι μόνο ένα μέρος του γενικότερου προβλήματος. Και το γενικότερο πρόβλημα είναι ότι με την ποσοτική χαλάρωση η Ευρώπη άρχισε χθες αυτό που για τις Ηνωμένες Πολιτείες τελείωσε την ίδια ημέρα. Κάτι που, όπως επισημαίνουν οι οικονομικοί αναλυτές, σημαίνει ότι οι νομισματικές πολιτικές της Ευρώπης και των ΗΠΑ θα ακολουθήσουν στο εξής διαφορετικούς δρόμους. Γεγονός που με τη σειρά του προκαλεί μια κάποια ανησυχία. Στην ομιλία για την κατάσταση του έθνους που εκφώνησε το βράδυ της Τετάρτης, ο Μπαράκ Ομπάμα κήρυξε ουσιαστικά το τέλος της κατάστασης εκτάκτου ανάγκης για την αμερικανική οικονομία. Με οικονομικούς όρους, αυτό σημαίνει ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα θα έκλεινε την κάνουλα από την οποία τροφοδοτήθηκε το σύστημα με 4,5 τρισ. δολάρια τα τελευταία πέντε χρόνια. Η πρόεδρος της Fed Τζάνετ Γέλεν ανακοίνωσε ότι  θα αυξήσει το επιτόκιο, το οποίο από το 2008 κινείται ανάμεσα στο 0 και το 0,25%. Ναι, αλλά πότε; «Η εκτίμησή μας είναι ότι η αύξηση των επιτοκίων είναι πιο πιθανό να αποφασιστεί στα μέσα του έτους απ’ ό,τι στο τέλος του» δήλωσε χθες από το Νταβός η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ. «Το γεγονός ότι η Fed σκοπεύει να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση αποτελεί καλή είδηση. Δείχνει ότι τα πράγματα κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση» πρόσθεσε.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Προς αυτήν την κατεύθυνση, ωστόσο, είναι αδύνατο να κινηθεί και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα – κι αυτό επειδή μια τέτοια ενέργεια θα υπονόμευε τα αποτελέσματα της ποσοτικής χαλάρωσης. Από αυτήν την άποψη, η χθεσινή ανακοίνωση της EKT, ότι τα ευρωπαϊκά επιτόκια δανεισμού παραμένουν αμετάβλητα στο 0,3%, δεν εξέπληξε κανέναν. Είναι μια διαφορά φάσης που δεν περνά απαρατήρητη στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού: μιλώντας στο ίδιο πάνελ με την επικεφαλής του ΔΝΤ, τόσο ο πρόεδρος της Goldman Sachs Γκάρι Κόουν όσο και ο πρώην υπουργός Οικονομικών Λάρι Σάμερς εμφανίστηκαν επιφυλακτικοί ως προς τη δυνατότητα της Fed να αυξήσει τα επιτόκια δεδομένων των συνθηκών στον υπόλοιπο πλανήτη. Με άλλα λόγια, οι οικονομίες της Ευρώπης, της Κίνας και της Ιαπωνίας δεν έχουν τον δυναμισμό που θα διευκόλυνε μια τέτοια απόφαση. Ωστόσο, αν ληφθεί, κανένας δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια ποιες θα είναι οι επιπτώσεις και οι παρενέργειες στην παγκόσμια οικονομία.

Η Μόσχα. Το μπρα-ντε-φερ ανάμεσα στη Δύση και τη Ρωσία παίζει από την πλευρά του τον δικό του ρόλο στη διαμόρφωση της κατάστασης και σημάδια εκτόνωσης δεν διαφαίνονται στον ορίζοντα. Από το ελβετικό θέρετρο, η λιθουανή πρόεδρος Ντάλια Γκριμπαουσκάιτε χαρακτήρισε αδύνατη οποιαδήποτε σκέψη για χαλάρωση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί εις βάρος της Ρωσίας από τη στιγμή που συνεχίζεται μια «ανοικτή στρατιωτική επίθεση» εναντίον της Ουκρανίας. «Η Δύση δεν μπορεί να ανεχθεί αυτή τη συμπεριφορά. Είναι ανοικτή τρομοκρατία, είναι ανοικτός πόλεμος από μια γειτονική χώρα» σημείωσε.

Μέρκελ προς Ρωσία: Ούτε να το σκέφτεστε
Απολύτως κατηγορηματική ήταν η Ανγκελα Μέρκελ: οι κυρώσεις εις βάρος της Ρωσίας, είπε σε παρέμβασή της, δεν πρόκειται να αρθούν εάν δεν αλλάξει στάση στην κρίση της Ουκρανίας. Η γερμανίδα καγκελάριος κατηγόρησε τη Μόσχα ότι παραβίασε την ειρηνική μεταπολεμική τάξη της Ευρώπης με τις επεμβάσεις της στην Ουκρανία. «Η προσάρτηση της Κριμαίας δεν είναι μια οποιαδήποτε προσάρτηση. Συνιστά παράβαση των αξιών πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η ειρήνη της μεταπολεμικής Ευρώπης» τόνισε.