Ποιοι είναι οι υπερυπουργοί του ΣΥΡΙΖΑ

Η αυτοδυναμία ή μη στις εκλογές είναι το κλειδί που θα καθορίσει τη σύνθεση του Υπουργικού Συμβουλίου μιας κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Ο Αλέξης Τσίπρας δεν έχει καταλήξει σε οριστικές αποφάσεις, κάτι που φαίνεται λογικό δεδομένης της μέχρι τώρα δημοσκοπικής διαπίστωσης ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι κοντά στην αυτοδυναμία, ακόμη όμως δεν την έχει διασφαλισμένη, κάτι που εξαρτάται άμεσα από τον αριθμό των κομμάτων που θα μπουν τελικώς στη Βουλή.
Το θέμα της συγκρότησης της κυβέρνησής του σε επίπεδο προσώπων δεν έχει συζητηθεί ούτε στα συλλογικά όργανα ούτε καν στις κλειστές ομάδες που συνεδριάζουν καθημερινά στην Κουμουνδούρου. Οι όποιες συζητήσεις έχουν γίνει έως τώρα είναι δυαδικές – ανάμεσα στον πρόεδρο και στο υπουργήσιμο στέλεχος – και μάλλον διερευνητικές.
Ασφαλώς και ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ έχει στις σκέψεις του μια συγκεκριμένη λίστα στελεχών, που θα κληθούν να αναλάβουν κυβερνητικά καθήκοντα. Ωστόσο, έχει δεσμευτεί δημοσίως ότι η κυβέρνησή του δεν θα είναι μια κυβέρνηση «κομματικών στελεχών ΣΥΡΙΖΑ». Στην Κουμουνδούρου διαβεβαιώνουν πάντως ότι ακόμη και αν ο ΣΥΡΙΖΑ εξασφαλίσει την πολυπόθητη αυτοδυναμία ο Τσίπρας επιθυμεί παρουσιάζοντας το Υπουργικό του Συμβούλιο να συμβολίσει ένα τολμηρό άνοιγμα και σε άλλους χώρους ή σε κοινωνικές ομάδες, που θα υπερβαίνει τα στενά όρια της Κουμουνδούρου. Ενδεχομένως θα επιδιώξει να κάνει τη γενναία διεύρυνση που δεν πέτυχε κατά τη διαδικασία κατάρτισης των ψηφοδελτίων του κόμματός του ισορροπώντας σε τεντωμένο σχοινί, ανάμεσα στην Αριστερή Πλατφόρμα, στις Νομαρχιακές Επιτροπές και στις δεσμεύσεις του για ένα ευρύτερο κοινωνικό μέτωπο.

ΜΕ ΔΕΚΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥΣ. Βεβαίως, οι δυνατότητες που έχει για να προχωρήσει σε εντυπωσιακές κινήσεις είναι περιορισμένες. Στο Διαρκές Συνέδριο του κόμματος ανακοίνωσε ότι τα υπουργεία μιας αυριανής κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ θα είναι δέκα (10). Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι θα σημειωθούν καταργήσεις ή συγχωνεύσεις υπουργείων. Κάτω από τους δέκα υπουργούς θα οριστούν αναπληρωτές υπουργοί και υφυπουργοί με στόχο το Υπουργικό Συμβούλιο να μην είναι μεγάλο. Αντιθέτως, επιδίωξη είναι να είναι αισθητά μικρότερο από όλα τα Υπουργικά Συμβούλια των προηγούμενων κυβερνήσεων. Πάντως, το θέμα της δομής της κυβέρνησης που ανακοίνωσε ο Αλέξης Τσίπρας στο πλαίσιο των διοικητικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων στο κράτος, δεν είναι κάτι που έτυχε πανηγυρικής υποδοχής στο εσωτερικό της Κουμουνδούρου. Κορυφαία στελέχη σχολιάζουν ότι «ίσως υπήρξε μια μικρή βιασύνη για να γίνουν αυτές οι ανακοινώσεις καθώς το θέμα δεν αποτέλεσε αντικείμενο ενδελεχούς διαβούλευσης στο κόμμα».
Τι θα κάνει ο Τσίπρας ως πρωθυπουργός εφόσον διαθέτει την αυτοδυναμία και έχει πάρει ισχυρή λαϊκή εντολή; Το προφανές. Θα σχηματίσει μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, την οποία θα απαρτίζουν κομματικά στελέχη αλλά και συνεργαζόμενοι με την Κουμουνδούρου. Οι λεγόμενοι σύμμαχοι, ορισμένα από τα πρόσωπα που στήριξαν τον ΣΥΡΙΖΑ την προηγούμενη περίοδο θα συμπεριληφθούν στη νέα κυβέρνηση χωρίς να αποκλείεται και η ένταξη τεχνοκρατών στο κυβερνητικό σχήμα.
Αν η Κουμουνδούρου δεν εξασφαλίσει την αυτοδυναμία θα σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας, δεδομένου ότι προβεβλημένα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ διαβεβαιώνουν πως δεν είναι προτεραιότητα και επιλογή η προσφυγή εκ νέου στις κάλπες. Σε αυτή την περίπτωση, ο Αλέξης Τσίπρας θα απευθυνθεί κατά πάσα βεβαιότητα στο Ποτάμι αποκλείοντας τα υπόλοιπα μνημονιακά κόμματα. Είναι άγνωστο αν θα χτυπήσει την πόρτα Καμμένου, καθώς βαθιά επιθυμία της Κουμουνδούρου θα ήταν να απαλλαγεί ανώδυνα από τους ΑΝΕΛ (εφόσον μπουν στη Βουλή) για λόγους που σχετίζονται συνολικά με το προφίλ τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα επιθυμεί την ψήφο ανοχής του ΚΚΕ, του ΠΑΣΟΚ ή των ΑΝΕΛ σε περίπτωση κρίσιμων νομοσχεδίων ή, ακόμη ακόμη, σε περίπτωση που η συμφωνία με τους εταίρους σκοντάψει στην εσωκομματική διαπραγμάτευση με τους λαφαζανικούς.

ΤΟ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ. Θεωρητικά τα υπουργεία Αιγαίου και Μακεδονίας – Θράκης θα εξαφανιστούν από τον χάρτη της νέας κυβέρνησης. Υπάρχουν σκέψεις για ενοποίηση των Πολιτισμού και Τουρισμού και για ενσωμάτωση του Δημόσιας Τάξης σε ένα υπερυπουργείο Εσωτερικών και Διοικητικής Μεταρρύθμισης.
Το όνομα του Γιάννη Δραγασάκη ακούγεται για την αντιπροεδρία της κυβέρνησης αλλά και για το υπουργείο Οικονομικών. «Ολα είναι ανοιχτά» λένε από την Κουμουνδούρου. Εσχάτως για το Οικονομικών που θα επωμιστεί και το βάρος της διαπραγμάτευσης ακούγεται και το όνομα του οικονομολόγου Γιάνη Βαρουφάκη. Ωστόσο, ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο ο Βαρουφάκης σκέφτεται ή και διατυπώνει τις απόψεις του, δεν είναι σίγουρο ότι θα οδηγήσουν τον Αλέξη Τσίπρα σε μια επιλογή με ρίσκο. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο Βαρουφάκης δεν θα αξιοποιηθεί σε άλλη κυβερνητική θέση των οικονομικών υπουργείων. Ο Γιώργος Σταθάκης συζητείται για το υπουργείο Ανάπτυξης στο οποίο θα δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα, τίποτα όμως δεν αποκλείει και τον ορισμό του ως υπουργού Οικονομικών λόγω της ικανότητάς του να προωθεί χωρίς εξάρσεις τις θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ για την οικονομία. Το υπουργείο Εξωτερικών ενδεχομένως να κληθεί να αναλάβει ο Νίκος Κοτζιάς, επικεφαλής της Κίνησης Πράττω που συνεργάζεται με τον ΣΥΡΙΖΑ. Η Νάντια Βαλαβάνη ενδεχομένως να αναλάβει καθήκοντα υφυπουργού χωρίς να αποκλείεται και η πιθανότητα του Κώστα Ησυχου για τις ισορροπίες με το Αριστερό Ρεύμα. Για το Εσωτερικών ακούγεται το όνομα του Δημήτρη Παπαδημούλη. Ωστόσο αυτή η προοπτική θα αξιολογηθεί ανάλογα με το εκλογικό αποτέλεσμα και εφόσον εκτιμηθεί ότι ο Παπαδημούλης θα είναι πιο χρήσιμος στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ από ό,τι στην Ευρώπη. Αλλωστε, το όνομά του συζητείται ως πιθανού διαδόχου του Δημήτρη Αβραμόπουλου, αν επαληθευθεί το σενάριο της υποψηφιότητας του επιτρόπου για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Επίσης τον επόμενο χρόνο ο Παπαδημούλης θα αναλάβει επικεφαλής της ευρωομάδας της Αριστεράς. Για το Εσωτερικών ακούγονται και τα ονόματα των Κώστα Πουλάκη και Σταύρου Κοντονή. Για το Παιδείας συζητείται το όνομα του ακαδημαϊκού Κωνσταντίνου Τσουκαλά. Επίσης στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας δεν αποκλείεται να κατευθυνθεί ο Θοδωρής Δρίτσας. Ακόμη για το Δικαιοσύνης συζητείται το όνομα της Ζωής Κωνσταντοπούλου, εκτός αν ο Τσίπρας κάνει την έκπληξη και προτείνει τον Φώτη Κουβέλη.
Για το Εργασίας θεωρείται πιο πιθανή η υπουργοποίηση του Δημήτρη Στρατούλη που έχει και την ευθύνη του τομέα, παρά του Αλέξη Μητρόπουλου που είναι πασοκογενής και δεν έχει ιδιαίτερες συμπάθειες στην Κουμουνδούρου. Για τον Παναγιώτη Λαφαζάνη προορίζεται ενδεχομένως το Περιβάλλοντος, Ενέργειας ή ακόμη και το Μεταφορών και Υποδομών. Για τα ίδια υπουργεία ακούγεται το όνομα του Νίκου Βούτση. Για το Επικρατείας προορίζεται ο Νίκος Παππάς, ενώ για τη θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου πιο πιθανός θεωρείται ο Πάνος Σκουρλέτης.

Ερωτηματικό αποτελεί το τι θα γίνει με την αξιοποίηση της Λούκας Κατσέλη, η οποία στηρίζει τον ΣΥΡΙΖΑ ήδη από το 2012. Οι εσωκομματικές ιδιαιτερότητες της δίνουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αναλάβει επικεφαλής ενός μεγάλου οργανισμού. Εκείνη θα ήθελε ακόμη και τη διοίκηση της Τραπέζης της Ελλάδος. Η θέση όμως είναι «πιασμένη» από τον Γιάννη Στουρνάρα, που δεν σκέφτεται καν να διευκολύνει τον ΣΥΡΙΖΑ και να αποχωρήσει οικειοθελώς.