«Ονειρευόσουν να είσαι ελεύθερος, σε συνεχίζω»

Πάνω στο φέρετρο του Βολινσκί, ένα απλό μπουκέτο από ανεμώνες. Και λίγο πιο πέρα, σε ένα καβαλέτο, ένα από τα τελευταία του σκίτσα, ένα ζευγάρι που κάνει έρωτα, με τη γυναίκα να κρατάει το χέρι ενός άλλου άνδρα που αναδύεται στον ουρανό, καθ’ οδόν προς τον Αγιο Πέτρο. Πάνω στο φέρετρο του Τινού, δεκάδες σκίτσα, φτιαγμένα από τους φίλους του. Και λίγο πιο πέρα, η σύζυγός του Κλοέ, που αποχαιρέτησε τον «άνθρωπό» της, «την πιο όμορφη ιστορία αγάπης» της, αλλά και η γαλλίδα υπουργός Δικαιοσύνης Κριστιάν Τομπιρά, που έκλεισε την εμπνευσμένη ομιλία της με λίγο Πολ Ελιάρ: «Ονειρευόσουν να είσαι ελεύθερος, σε συνεχίζω». Και στις δύο κηδείες, και γέλια και κλάματα. Και μουσική.

Εκατοντάδες άνθρωποι, γνωστοί και μη, απέτισαν χθες τον τελευταίο φόρο τιμής, στο Παρίσι, στον Βολινσκί, τον στυλοβάτη του «ανόητου και κακού» «Hara-Kiri» τη δεκαετία του 1960 και στη συνέχεια του «Charlie Hebdo», στον Τινού, αλλά και στον οικονομολόγο – χρονικογράφο του «Charlie» Μπερνάρ Μαρί, στην ψυχίατρο και συνεργάτρια της σατιρικής εφημερίδας Ελσά Καγιά, στον αστυνομικό που είχε αναλάβει την προστασία του Σαρμπ, Φρανκ Μπρινσολαρό. Και η λιτανεία των αποχαιρετισμών συνεχίζεται. Είχε προηγηθεί, προχθές, ο Καμπί. Ακολουθεί σήμερα η κηδεία του διευθυντή Σαρμπ, του σκιτσογράφου Ονορέ, του (μουσουλμάνου) διορθωτή Μουσταφά Ουράντ.

Στην πρόσοψη του Ινστιτούτου του Αραβικού Κόσμου, στις όχθες του Σηκουάνα, το σύνθημα «Είμαστε όλοι Charlie» ήταν γραμμένο με κόκκινα γράμματα και στα γαλλικά και στα αραβικά. Η παρουσία του Φρανσουά Ολάντ στα εγκαίνια του πρώτου διεθνούς φόρουμ του αραβικού κόσμου, με τίτλο «Ανανέωση του αραβικού κόσμου», δεν ήταν προγραμματισμένη. Αποφασίστηκε μόλις την Τρίτη, ως μια συμβολική κίνηση, απόδειξη της σημασίας που είχε για τον γάλλο πρόεδρο να απευθυνθεί στον «αραβικό κόσμο», όχι μόνο στους «μουσουλμάνους», μετά τον φόρο τιμής που είχε αποτίσει την περασμένη εβδομάδα, στον απόηχο των τζιχαντιστικών επιθέσεων με τους 17 νεκρούς, στην εβραϊκή κοινότητα, την αστυνομία και στον στρατό.

Ο γάλλος πρόεδρος. «Το Ισλάμ είναι συμβατό με τη δημοκρατία, πρέπει να απορρίψουμε κάθε σύγχυση ως προς αυτό» διαβεβαίωσε ο Ολάντ. «Τα πρώτα θύματα του φανατισμού, του φονταμενταλισμού, της μισαλλοδοξίας είναι οι ίδιοι οι μουσουλμάνοι» πρόσθεσε. «Οι γάλλοι μουσουλμάνοι έχουν τα ίδια δικαιώματα, τις ίδιες υποχρεώσεις με όλους τους πολίτες, πρέπει να προστατευτούν» επισήμανε τη στιγμή που η Γαλλία βιώνει αύξηση των αντιισλαμικών ενεργειών, αλλά παράλληλα αντιμετωπίζει με αυξημένη αυστηρότητα όσους διασπείρουν ρητορική μίσους ή υπερασπίζονται την τρομοκρατία. Ο γάλλος πρόεδρος διαβεβαίωσε τους μουσουλμάνους, εντός και εκτός Γαλλίας, πως η χώρα τούς σέβεται τους ίδιους και τη θρησκεία τους, δεν διαπραγματεύεται όμως τις αρχές της.

«Η Γαλλία», δήλωσε απευθυνόμενος στον αραβικό κόσμο, που δυσανασχετεί (και) με το τελευταίο εξώφυλλο του «Charlie», το σκίτσο του δακρυσμένου Μωάμεθ, «είναι μια φίλη χώρα αλλά και μια χώρα με κανόνες, με αξίες. Και ανάμεσα σε αυτές υπάρχει μία μη διαπραγματεύσιμη, είναι η ελευθερία, είναι η δημοκρατία». Ο Ολάντ χαιρέτισε παράλληλα έναν αραβικό κόσμο «ικανό να κινητοποιηθεί» και να «συντρίψει άλλες δυνάμεις που θέλουν να διχάσουν». Και έκανε ιδιαίτερη μνεία σε μια φωτογραφία που ανέβασε στο twitter από το Χαλέπι την επομένη της σφαγής στο «Charlie» μια σύρια δημοσιογράφος, η 29χρονη Ζαϊνά Ερχάιμ. Ενα χαρτί τής μισοέκρυβε το πρόσωπο: πάνω του, το θρυλικό πια σύνθημα «Είμαι Charlie». Για τον γάλλο πρόεδρο, «ένα σύμβολο αλληλεγγύης» μεταξύ Γάλλων και Αράβων εναντίον της «τρομοκρατίας».   

Τα γαλλικά περίπτερα ανεφοδιάστηκαν χθες με ακόμη ένα εκατομμύριο αντίτυπα του «τεύχους των επιζώντων» του «Charlie Hebdo». Εξαντλήθηκαν και αυτά. Την ίδια ώρα, γάλλος στρατιωτικός ειδικός στην κυβερνοάμυνα επισήμαινε πως «ισλαμιστές χάκερ» έχουν επιτεθεί τις τελευταίες τέσσερις ημέρες σε περίπου 19.000 γαλλικούς ιστοτόπους.