Τα «ορφανά» της προεδρικής εκλογής

Από κρίσιμοι παίκτες έγιναν – ενεργοί – θεατές σε μια δραματική στιγμή της πολιτικής ιστορίας. Οι βουλευτές της ΔΗΜΑΡ, που αρνήθηκαν να στηρίξουν την προεδρική εκλογή και μετά το ναυάγιο της σύμπραξης με τον ΣΥΡΙΖΑ απέφυγαν τις κατ’ ιδίαν συζητήσεις με στελέχη της Κουμουνδούρου για να διασωθούν στα ψηφοδέλτιά της, παραδέχονται πως δεν θα ήθελαν να γίνουν σαν εκείνους που «έκαναν τα πάντα και εγκαίρως» με στόχο μια καλή μεταγραφή. Ούτε να περάσουν στη σύγχρονη πολιτική ιστορία ως «τυχοδιώκτες».

Κάπως έτσι, το μόνο σίγουρο για τη σύνθεση της νέας Βουλής που θα προκύψει από τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου είναι η απουσία σχεδόν ολόκληρης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΔΗΜΑΡ. Εξαίρεση αποτελούν ο Φώτης Κουβέλης, η Μαρία Γιαννακάκη και ο Νίκος Τσούκαλης, οι οποίοι πέφτουν στην εκλογική μάχη έστω κι αν τα σημάδια των δημοσκοπήσεων για τον συνδυασμό Πράσινοι – ΔΗΜΑΡ είναι δυσοίωνα.

ΣΤΑΣΗ ΑΝΑΜΟΝΗΣ. «Ενα κόμμα του 0% δεν μπορεί να θέτει όρους, κι ας προσέξουν μερικοί. Αν πάνε στον ΣΥΡΙΖΑ πώς νομίζουν ότι θα τους υποδεχτούν; Θα τους βάλουν να σφουγγαρίζουν σκάλες και να πλένουν ζάντες». Η φράση αποδόθηκε, τον περασμένο Ιούνιο, στον Γρηγόρη Ψαριανό. Αποδέκτες του μηνύματος ήταν στελέχη της ΔΗΜΑΡ που «γλυκοκοίταζαν» ενδεχόμενη συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο αρραβώνας με την Κουμουνδούρου αποδείχθηκε πως δεν ήταν τόσο εύκολη υπόθεση, ούτε όμως και οι κινήσεις των πρωταγωνιστών τόσο προβλέψιμες. Η προφητεία Ψαριανού δεν εκπληρώθηκε. Οι βουλευτές της ΔΗΜΑΡ που δεν συμμετέχουν σε κανένα ψηφοδέλτιο όχι μόνο δεν καθαρίζουν σκάλες στην Κουμουνδούρου αλλά παρακολουθούν από διακριτική απόσταση τις εξελίξεις και απολαμβάνουν τη χαρά να έχουν επαγγέλματα στα οποία μπορούν να αφιερωθούν. Πολιτικά βρίσκονται σε στάση αναμονής και σε κάθε τόνο ξεκαθαρίζουν ότι δεν μετανιώνουν που δεν ψήφισαν Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ. Τι πραγματικά συνέβη; Χρησιμοποιήθηκαν οι βουλευτές της ΔΗΜΑΡ από τον Φώτη Κουβέλη και αυτός με τη σειρά του από τον Αλέξη Τσίπρα; Αν απευθύνει κανείς ευθέως το ερώτημα στους άλλοτε δημαρίτες βουλευτές, δεν παίρνει συγκεκριμένη απάντηση. Το θέμα, λένε, είναι αλλού. Κάποιοι υπενθυμίζουν τα πρώτα βήματα της ΔΗΜΑΡ στον πολιτικό χάρτη. «Το 2012 είχαμε έναν πρόεδρο με απόλυτη δημοφιλία. Είχαμε μία Αριστερά χωρίς ιδεοληψίες και με όλες τις προοπτικές. Τελικά δεν έγινε τίποτα» λέει πρώην βουλευτής και επισημαίνει ότι ακόμα και όταν προτάθηκε στον Φώτη Κουβέλη από μέλη της παράταξης να γίνει επίτιμος πρόεδρος και να μπουν νέα πρόσωπα, εκείνος αρνήθηκε. Το συμπέρασμα, συνεχίζει, είναι πως είχαν έναν πρόεδρο που μολονότι ολόκληρη η Κοινοβουλευτική Ομάδα τον αμφισβήτησε τον περασμένο Νοέμβριο, στο συνέδριο του κόμματος, εκείνος δεν έκανε πίσω. Απουσίαζε από τη ΔΗΜΑΡ, παρατηρεί, η κριτική.

Θα έλεγε κανείς ότι, αν και αριστεροί, κινήθηκαν με το σταυρό στο χέρι. Δεν ήθελαν να προδώσουν την παράταξή τους και να μεταπηδήσουν μόνοι τους στον ΣΥΡΙΖΑ, ούτε όμως και να παραμείνουν στα ψηφοδέλτια της ΔΗΜΑΡ, αφού πίστευαν ότι προείχε η ανασυγκρότησή της. Γι’ αυτό χωρίς φόβο και μετάνοιες επέλεξαν την αποχή.

ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ. Οι περισσότεροι, όπως η Ασημίνα Ξηροτύρη, δεν έχουν μνησικακία. Αντίθετα χαίρονται που, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, ο ΣΥΡΙΖΑ πάει καλά. Η απογοήτευση άλλωστε που δεν καρποφόρησε η συνεργασία μαζί του είναι ακόμα νωπή. Ευθύνες καταλογίζει και στις δύο πλευρές. Η ΔΗΜΑΡ, λέει, είχε τις δυνατότητες και έπρεπε να συμβάλει στον στόχο μιας πιο προοδευτικής αριστερής διακυβέρνησης. «Μπορούσαν να γίνουν εκατέρωθεν προσπάθειες. Η ΔΗΜΑΡ έπρεπε να ξεκινήσει νωρίτερα τις προσπάθειες σύγκλισης. Ο ΣΥΡΙΖΑ ως μεγαλύτερος μπορούσε να κάνει τη θυσία» λέει. Η ίδια είχε ταχθεί εξαρχής κατά της αυτόνομης καθόδου της ΔΗΜΑΡ στις εκλογές γιατί έτσι δεν υπηρετούνταν ο στόχος της προοδευτικής διακυβέρνησης. «Τελικά η ΔΗΜΑΡ κατάφερε να ενωθεί με τους Πράσινους. Αυτή η συνεργασία δεν με εκφράζει» λέει η κ. Ξηροτύρη και εξηγεί: «Κατεβαίνω πολλά χρόνια σε εκλογές. Ψηφίζομαι από τον κόσμο γιατί έχω κάτι να τους πω. Ετσι όπως ήρθαν τα πράγματα, δεν είχα επιχειρήματα».

Η ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ. Και ο Γιώργος Κυρίτσης πιστεύει ότι η ΔΗΜΑΡ θα έπρεπε να είχε συνεργαστεί με τον ΣΥΡΙΖΑ. Ηταν από εκείνους μαζί με τους Δ. Αναγνωστάκη, Ι. Πανούση, Α. Ξηροτύρη, Μ. Ρεπούση και Θ. Ψύρρα που υποστήριξαν την ανασυγκρότηση της ΔΗΜΑΡ και τη μη κάθοδο στις εκλογές από τη στιγμή που η συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ είχε αποτύχει. Το σκεπτικό ήταν απλό. Ενα ποσοστό κοντά στο 0,5%, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, θα έκανε «τοξικό» το κόμμα. Ο Κουβέλης, ωστόσο, φαίνεται πως φοβήθηκε την «επανίδρυση». «Δεν ψήφισα Πρόεδρο της Δημοκρατίας, για να μπορεί η χώρα να αλλάξει σελίδα», λέει ο Κυρίτσης. Μόνος του δεν θα πήγαινε στον ΣΥΡΙΖΑ και δεν επιδίωξε να πάει. «Θα πηγαίναμε όλοι μαζί συλλογικά. Δεν είμαι γυρολόγος για να πάω μόνος μου» συμπληρώνει. Αμετανόητος παραμένει και ο Δημήτρης Αναγνωστάκης, ο οποίος δεν στήριξε την προεδρική εκλογή, για να μπορεί να πάει η χώρα σε μιαν άλλη διακυβέρνηση προς όφελος της κοινωνίας.

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ. Ούτε η Μαρία Ρεπούση μετανιώνει. «Η μη εκλογή (σ.σ.: Προέδρου της Δημοκρατίας) ήταν τη δεδομένη στιγμή η προϋπόθεση για την αλλαγή. Βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο και δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα αν η αλλαγή θα έρθει και με ποιους όρους. Προσωπικά εύχομαι να πετύχει» αναφέρει. Οσο για τον λόγο για τον οποίο δεν είναι τελικώς υποψήφια με κανένα κόμμα, λέει πως εξαρχής υποστήριξε ένα πολιτικό σχέδιο για τη διαμόρφωση μιας εναλλακτικής κυβερνητικής πρότασης διεξόδου από την κρίση και τον σχηματισμό του αντίστοιχου ψηφοδελτίου των προοδευτικών δυνάμεων της αλλαγής. «Το σχέδιο αυτό απέτυχε. Το πιο συνεπές ήταν να μη συμμετάσχω στις εκλογές», εξηγεί.