Ο Καζανόβα τη θεωρούσε «ελιξίριο του έρωτα» και πριν από τις ερωτικές περιπτύξεις του συνήθιζε να πίνει ένα φλιτζάνι ζεστή σοκολάτα. Πράγματι, η σοκολάτα είναι αισθησιακή και μία από τις πιο αγαπημένες λιχουδιές του κόσμου. Ελάχιστοι μπορούν να αντισταθούν στο υπέροχο άρωμά της, την πλούσια γεύση και την πολύπλοκη, βελούδινη υφή της. Δεν είναι τυχαίο. Η δράση της είναι παρηγορητική, αρκεί ένα κομματάκι για να νιώσεις αμέσως καλύτερα. Γιατί; Η σοκολάτα περιέχει υδατάνθρακες που τονώνουν τον οργανισμό και λίπος που δημιουργεί αίσθημα κορεσμού, ενώ ο σίδηρος που απελευθερώνεται καθώς λιώνει στο στόμα βοηθάει να μεταφερθεί ταχύτερα στον εγκέφαλο το οξυγόνο, πράγμα που προκαλεί πνευματική εγρήγορση. Ακόμα η σοκολάτα αυξάνει τα επίπεδα της σεροτονίνης στον εγκέφαλο, η οποία είναι ένας νευροδιαβιβαστής με ηρεμιστική και χαλαρωτική δράση.
Επιπλέον, σύγχρονες έρευνες έχουν δείξει ότι η σοκολάτα είναι μια από τις πλουσιότερες πηγές αντιοξειδωτικών, μάλιστα περιέχει περισσότερες πολυφαινόλες, κατεχίνες και φλαβονόλες από άλλα τρόφιμα. Τα συστατικά της μαύρης σοκολάτας, ειδικά, προστατεύουν από την εναπόθεση χοληστερίνης στις αρτηρίες και άρα μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών νοσημάτων, επίσης βελτιώνουν τη ροή του αίματος και μειώνουν την αρτηριακή πίεση. Ακόμα, βελτιώνουν την πυκνότητα και την ενυδάτωση του δέρματος και το προστατεύουν από τις βλαβερές επιπτώσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας του ήλιου. Ακόμη η καφεΐνη και η θεοβρωμίνη που περιέχονται στο κακάο διεγείρουν το κεντρικό νευρικό σύστημα και βελτιώνουν τη λειτουργία του εγκεφάλου, ενώ επίσης είναι ουσίες ελαφρά διουρητικές.
Βέβαια, η σοκολάτα έχει και μια σκοτεινή πλευρά, αφού η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του σωματικού βάρους, ευερεθιστότητα, νευρικότητα, άγχος, διάρροια και αφυδάτωση και θα πρέπει να αποφεύγεται.
Σοκολάτες και σοκολατάκια με απίθανες γεύσεις, κρέμες, τούρτες, παγωτά και παγωτίνια, μπισκότα, κούκις, κέικ και μάφιν, λικέρ, σάλτσες γλυκές και αλμυρές και χίλιες δυο άλλες λιχουδιές έχουν ως βασικό συστατικό τους τη σοκολάτα, ένα προϊόν γνωστό στην Ευρώπη εδώ και 500 χρόνια.
Η ιστορία της σοκολάτας όμως είναι πολύ πιο παλιά, αφού ανθρωπολόγοι ανακάλυψαν ότι στο Μεξικό χρησιμοποιούσαν τους σπόρους του κακαόδεντρου τουλάχιστον από το 1900 π.Χ.
Οι Μάγια και οι Αζτέκοι έπιναν ένα πικάντικο ρόφημα, δεν ήξεραν όμως τη σοκολάτα όπως την απολαμβάνουμε σήμερα σε στερεή μορφή. Τότε, ακόμη, στην Κεντρική Αμερική καβούρδιζαν και έτριβαν τους σπόρους, τους ανακάτευαν με νερό, βανίλια, μέλι, τσίλι και άλλα μπαχαρικά και έφτιαχναν ένα κρεμώδες ποτό. Λέγεται μάλιστα ότι ο Μοντεζούμα, ο τελευταίος αζτέκος αυτοκράτορας, έπινε καθημερινά μεγάλες ποσότητες από αυτό για να ενισχύσει τη λίμπιντό του, αφού θεωρούνταν έξτρα αφροδισιακό.
Στον Χριστόφορο Κολόμβο δεν άρεσε καθόλου, σε αντίθεση με τον Ερνάν Κορτές, ο οποίος στις αρχές του 16ου αιώνα έφτιαξε τις πρώτες φυτείες κακάου στο όνομα των βασιλέων της Ισπανίας και επιστρέφοντας στην πατρίδα του έφερε μαζί του τα πρώτα φορτία. Για περίπου έναν αιώνα η Ισπανία κατάφερε να κρατήσει μυστική τη συνταγή, το 1615 όμως, όταν η πριγκίπισσα Αννα η Αυστριακή, κόρη του βασιλιά Φίλιππου Γ’, παντρεύτηκε τον Λουδοβίκο IΓ’, έφερε μαζί της στη γαλλική αυλή τη σοκολάτα, η οποία σύντομα διαδόθηκε ανάμεσα στην αριστοκρατία της Ευρώπης.
ΑΜΑΡΤΩΛΟ ΠΟΤΟ. Κάπως έτσι άρχισε στη Γηραιά Ηπειρο η λατρεία της σοκολάτας. Οι ιησουίτες μοναχοί βελτίωσαν τη γεύση του ποτού προσθέτοντας ζάχαρη και βανίλια, το καθιέρωσαν επίσης ως νηστίσιμο ρόφημα. Για πολλά χρόνια, μάλιστα, είχε θεωρηθεί αμαρτωλό ποτό, αφού προκαλούσε μεγάλη επιθυμία στους μοναχούς, το 1663 όμως η Εκκλησία της Ρώμης νομιμοποίησε την κατανάλωσή του. Η αυξανόμενη ζήτηση στην Ευρώπη είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν πολλές φυτείες κακαόδεντρων και ζάχαρης στις αποικίες της Κεντρικής Αμερικής, μάλιστα όταν οι ιθαγενείς άρχισαν να αποδεκατίζονται από τις άγνωστες μέχρι τότε αρρώστιες που μετέφεραν οι ισπανοί κατακτητές, άρχισε η μεταφορά σκλάβων από την Αφρική.
Η αλήθεια είναι ότι μόνο η αριστοκρατία μπορούσε να απολαμβάνει τη σοκολάτα που ήταν ένα πανάκριβο προϊόν. Το 1828 όμως η επαναστατική εφεύρεση ενός Ολλανδού μείωσε το κόστος της παρασκευής της και την έκανε προσιτή στις μάζες. Ο Γιοχάνες βαν Χούτεν κατάφερε να κατασκευάσει μια πρέσα με την οποία μπορούσε να συμπιέσει τους σπόρους του κακαόδεντρου και να αφαιρέσει το βούτυρο κακάο. Η κακαόμαζα που απέμενε γινόταν λεπτή σκόνη, η οποία μπορούσε να αναμειχθεί με υγρά, να χυθεί σε καλούπια και να στερεοποιηθεί.
Η καινοτομία του Βαν Χούτεν υπήρξε κυριολεκτικά σταθμός στην ιστορία της ζαχαροπλαστικής αφού έδωσε την ευκαιρία για χιλιάδες διαφορετικές χρήσεις του κακάου και της σοκολάτας. Το 1847, η βρετανική εταιρεία JS Fry & Sons δημιούργησε την πρώτη στερεή σοκολάτα από βούτυρο κακάο, σκόνη κακάο και ζάχαρη και λίγες δεκαετίες αργότερα, το 1879, ο Ελβετός Rodolphe Lindt κατάφερε να δημιουργήσει για πρώτη φορά σοκολάτα γάλακτος με βελούδινη υφή και πολύ ωραία γεύση.
Η επεξεργασία των καρπών του κακαόδεντρου αρχίζει με τη ζύμωση των σπόρων οι οποίοι κατόπιν αποξηραίνονται, απεντομώνονται και καθαρίζονται, στη συνέχεια καβουρδίζονται και τέλος αποφλοιώνονται και αλέθονται. Η γεύση της κακαόμαζας, που είναι πολύ πικρή, βελτιώνεται με την προσθήκη ζάχαρης, βούτυρου κακάου και άλλων συστατικών, όπως είναι το γάλα, οι ξηροί καρποί, τα φρουί γκλασέ, η βανίλια και διάφορα μπαχαρικά.