Το κόστος της βίας είναι υπερβολικά υψηλό

«Σε σύγκριση με τη Λίθινη Εποχή έχουμε σήμερα 10 φορές λιγότερες πιθανότητες να πεθάνουμε βίαια» διαβεβαιώνει ο Ιαν Μόρις, καθηγητής Κλασικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, που εξηγεί ότι η ανθρωπότητα γίνεται όλο και λιγότερο βίαιη με το πέρασμα του χρόνου. Ο Μόρις, που εργάστηκε ως αρχαιολόγος στη Μεσόγειο και είναι ειδικός στη συγκριτική ιστορία, έγραψε το βιβλίο «Πόλεμος! Σε τι χρειάζεται;». Και απαντά ότι η ανθρωπότητα δεν θα είχε φθάσει στο σημερινό επίπεδο ευημερίας χωρίς αυτούς. «Ο κίνδυνος να πεθάνουμε βίαια σήμερα είναι 0,7% – εξαιρετικά χαμηλός».

Η προκλητική άποψη του βιβλίου είναι ότι, μέσω της βίας, διαμορφώθηκαν κοινωνίες διαρκώς μεγαλύτερες. Αυτές οι κοινωνίες προκειμένου να διατηρηθούν χρειάζεται να συντηρήσουν την ειρήνη. Σύμφωνα με τον καθηγητή, η ειρήνη διατηρείται από την ανάγκη να διατηρηθεί η εξουσία. «Η βασική αιτία της μείωσης της βίας είναι η δημιουργία κυβερνήσεων που δεν θέλουν να χρησιμοποιήσουν τη βία» λέει. Ως εκ τούτου, όσο πιο μεγάλη είναι η κοινωνία τόσο περισσότεροι άνθρωποι ζουν εν ειρήνη. Ετσι «ο πόλεμος φαίνεται πως είναι ο μοναδικός τρόπος που έχουμε εφεύρει για να δημιουργήσουμε πολύ μεγάλες κοινωνίες».

Ο σημερινός κόσμος, ισχυρίζεται ο Μόρις, είναι ο πιο ειρηνικός στην Ιστορία επειδή «δεν υπάρχει τίποτα παρόμοιο με τη δύναμη που έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, που είναι πολύ μεγαλύτερη από τη δύναμη που ήταν η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στον καιρό της». Εξηγεί ότι το αμερικανικό «σύστημα» βασίζεται «στη βρετανική ιδέα ότι δεν χρειάζεται να κατακτήσεις όλο τον κόσμο για να κυριαρχήσεις. Αρκεί να τον εντάξεις στο εμπορικό σύστημα. Στις αρχές του 18ου αιώνα οι Βρετανοί συνειδητοποίησαν ότι έπρεπε να παλέψουν για να διατηρήσουν αυτό το σύστημα. Και το ίδιο κάνουν σήμερα οι ΗΠΑ».

Αυτή, λοιπόν, η οικονομική κυριαρχία εξάλειψε τη βία; «Ναι. Οσο περισσότεροι άνθρωποι εντάσσονται στο σύστημα, τόσο μεγαλύτερο είναι το κόστος της βίας» υποστηρίζει ο Μόρις και καταλήγει. «Πάρτε για παράδειγμα την Κίνα. Διαθέτει την ικανότητα να εισβάλει στην Ταϊβάν όποτε θέλει. Ομως οι συνέπειες μπορεί να οδηγήσουν σε πυρηνικό πόλεμο. Η κατανόηση του κόστους της χρήσης βίας αυξάνεται, ενώ το όφελος από τη χρήση αυτή ποτέ δεν ήταν χαμηλότερο. Αυτή είναι η κυρίαρχη τάση τα τελευταία 10.000 χρόνια».