«Στο τέλος θα κερδίσει η αλληλεγγύη»

«Οι μύθοι για τις σκανδιναβικές χώρες είχαν πάντα ιδιαίτερη απήχηση. Γνωρίζετε πολύ καλά τον μύθο της ξανθιάς Σουηδέζας. Αλλά οφείλω να σας πω ότι αυτοί οι μύθοι δεν δημιουργήθηκαν από εμάς αλλά από εσάς. Η Σουηδία ποτέ δεν υπήρξε ένας παράδεισος».

Ο πολυβραβευμένος σουηδός συγγραφέας Χένινγκ Μανκέλ (φωτογραφία) δεν δίστασε ποτέ να θέσει υπό αμφισβήτηση την ειδυλλιακή εικόνα που οι χώρες της Ευρώπης έχουν σχηματίσει για τη Σουηδία και την υπόλοιπη Σκανδιναβία. Μέσω των αστυνομικών μυθιστορημάτων του (κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδ. Ψυχογιός) με πρωταγωνιστή τον διάσημο επιθεωρητή Βαλάντερ ο Χένινγκ Μανκέλ, όπως ακριβώς και ο έτερος εκπρόσωπος του σουηδικού νουάρ Στιγκ Λάρσον, παρουσίασε στο παγκόσμιο αναγνωστικό κοινό διαφορετικές, λιγότερο φωτεινές και αισιόδοξες, εικόνες της ευημερούσας Σουηδίας.

Στα έργα του είναι διάχυτη μια αόριστη ανησυχία η οποία σήμερα μοιάζει να μετατρέπεται σε πραγματικότητα με τη μορφή δυσοίωνων οικονομικών προβλέψεων. Μπροστά, όμως, στον κίνδυνο κατάρρευσης του αποκαλούμενου «σουηδικού μοντέλου», ενδεχόμενο για το οποίο μιλούν αρκετοί το τελευταίο διάστημα, ο Μανκέλ εμφανίζεται αισιόδοξος, ποντάροντας στην αλληλεγγύη των Σουηδών.

Μιλώντας στην ιταλική «Ρεπούμπλικα» δηλώνει πως δεν συμφωνεί με όσους υποστηρίζουν ότι το επίπεδο διαβίωσης στο οποίο έχουν φτάσει οι σκανδιναβικές χώρες δεν μπορεί πλέον να διατηρηθεί όπως έχει. Παρά τη χρηματοπιστωτική κρίση, οι οικονομίες της Σκανδιναβίας παραμένουν ισχυρές ενώ σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και οι ίδιοι οι πολίτες.

Κανένας κίνδυνος. «Παρότι σήμερα υπάρχει μια δεδομένη ανησυχία, αποτελεί γεγονός ότι η Σουηδία και οι υπόλοιπες σκανδιναβικές χώρες εξακολουθούν να είναι μερικές από τις πιο ισότιμες και δίκαιες κοινωνίες που υπάρχουν» είπε ο συγγραφέας, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι «δεν βλέπω κανέναν κίνδυνο για μια χώρα σαν τη δική μου να πάψει να βασίζεται στην αλληλεγγύη καθώς είναι οι ίδιοι οι πολίτες που επιθυμούν να υπερασπιστούν το κοινωνικό κράτος».

Οσον αφορά το θέμα της λιτότητας και της ιδιαίτερα επικριτικής στάσης των σκανδιναβικών κυβερνήσεων προς τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, ο Μανκέλ δηλώνει απογοητευμένος. «Αισθάνθηκα ντροπή όταν είδα αρκετούς πολιτικούς, οικονομολόγους και συγγραφείς της Σουηδίας να επιρρίπτουν σε χώρες όπως η Ελλάδα ή η Ιταλία την ευθύνη των προβλημάτων τους. Αλλά στην πραγματικότητα είμαστε όλοι υπεύθυνοι γι’ αυτή την απίστευτη οικονομική καταστροφή. Αντί να παράσχουμε περισσότερη βοήθεια στις χώρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, εμείς σπεύδουμε να τις επικρίνουμε, αλλά αυτό είναι ανόητο. Δεν υπάρχει μέση οδός: είτε είμαστε μια ενωμένη Ευρώπη είτε δεν είμαστε» υπογράμμισε ο Μανκέλ.