Απειλούν να επαναφέρουν τη βίζα οι Αμερικανοί

Με ολική επαναφορά του καθεστώτος της βίζας στις ευρωπαϊκές χώρες που έχουν απαλλαγεί από αυτό (visa waiver program) – συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας – απειλούν οι Αμερικανοί αν η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν κλείσει αμέσως τα κενά που υπάρχουν στην ευρωπαϊκή νομοθεσία σχετικά με το φακέλωμα και την ανταλλαγή προσωπικών δεδομένων των επιβατών στις ευρωπαϊκές πτήσεις (PNR). Και αυτό διότι, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, οι τζιχαντιστές που πηγαινοέρχονται ανενόχλητοι από την Ευρώπη στη Συρία και αντίστροφα αποτελούν κίνδυνο τόσο για την Ευρωπαϊκή Ενωση όσο και για τις ΗΠΑ.
Η αμερικανική απειλή, σύμφωνα με πληροφορίες, κατέστη σαφής σε επαφές των Αμερικανών με ανώτερο κοινοτικό αξιωματούχο. Σε αυτές διαμηνύθηκε ότι αν η ΕΕ δεν προωθήσει αμέσως τη νομοθεσία για την εσωτερική ανταλλαγή των προσωπικών στοιχείων των επιβατών των πτήσεων από και προς την Ευρώπη (european PNR) οι ΗΠΑ θα εξετάσουν σοβαρά την επαναφορά τη βίζας και τη διακοπή του προγράμματος ESTA. Το ESTA αφορά τους υπηκόους των ευρωπαϊκών χωρών που έχουν απαλλαγεί από το καθεστώς της βίζας και τους επιτρέπει να ταξιδέψουν στις ΗΠΑ μόνο με τη συμπλήρωση (λίγα 24ωρα πριν από το ταξίδι) μιας ηλεκτρονικής φόρμας που περιέχει προσωπικά δεδομένα.

TΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PNR. Σημειώνεται ότι PNR (Passenger Name Records) είναι η γενική ονομασία που δίνεται στα αρχεία που δημιουργούν οι εταιρείες για κάθε ταξιδιωτική κράτηση οποιουδήποτε επιβάτη. Τα στοιχεία αποθηκεύονται στις βάσεις δεδομένων κρατήσεων και στις βάσεις δεδομένων για την καθοδήγηση κατά την αναχώρηση. Ο αριθμός και το είδος των πεδίων πληροφοριών σε ένα σύστημα PNR ποικίλλει από εταιρεία σε εταιρεία. Υπάρχουν περίπου 20-25 πιθανά πεδία δεδομένων PNR, ορισμένα από τα οποία περιλαμβάνουν υποκατηγορίες πληροφοριών και ενίοτε φθάνουν μέχρι και τα 60 πεδία (αριθμός πιστωτικής κάρτας, διατροφικές συνήθειες κ.ά.).
Ηδη βρίσκεται σε ισχύ το σύστημα PNR ανάμεσα σε ΗΠΑ και ΕΕ, κατόπιν της σχετικής συμφωνίας του Απριλίου του 2012 που είχε προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις με το επιχείρημα των παραβιάσεων των προσωπικών δεδομένων. Μάλιστα, οι Αμερικανοί είχαν κάνει τότε σκληρό λόμπινγκ για να καταλήξουν σε συμφωνία με τους Ευρωπαίους, χρησιμοποιώντας και τότε ως διαπραγματευτικό χαρτί την επαναφορά του καθεστώτος της βίζας.
Ομως το αντίστοιχο ευρωπαϊκό PNR έχει σκοντάψει στις αντιδράσεις της πανίσχυρης LIBE, της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία απέρριψε τον Απρίλιο του 2013 τη σχετική πρόταση της Κομισιόν. Η νομοθετική πρόταση θα υποχρέωνε τις αεροπορικές εταιρείες να παρέχουν τα στοιχεία των επιβατών τους που εισέρχονται ή εξέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ενωση στις υπηρεσίες φύλαξης των συνόρων των χωρών που τους υποδέχονται, με στόχο την αντιμετώπιση του εγκλήματος και της τρομοκρατίας. Η σχετική συζήτηση, όμως, έχει κερδίσει μομέντουμ εξαιτίας των ανησυχιών για πιθανές απειλές στην εσωτερική ευρωπαϊκή ασφάλεια λόγω της επιστροφής από τη Συρία ευρωπαίων υπηκόων που έχουν ενταχθεί στις τάξεις των τζιχαντιστών.