Παζάρι στην οδό Αδιεξόδου

Βήματα προσέγγισης με την τρόικα μέσα σε ένα θολό τοπίο επιχειρεί να κάνει η κυβέρνηση, αναζητώντας πλέον μια συμφωνία – πακέτο για την αξιολόγηση και τη μεταμνημονιακή εποχή. Υψηλόβαθμες κυβερνητικές πηγές αναφέρουν πάντως ότι το μεγαλύτερο αγκάθι της διαπραγμάτευσης παραμένει το δημοσιονομικό κενό – το οποίο συντηρεί, εν πολλοίς, και μια διελκυστίνδα για τη λήψη νέων μέτρων.

Το τελεσίγραφο των δανειστών έχει δραματοποιήσει το σκηνικό, όπως διαφάνηκε και από τις χθεσινές δηλώσεις τόσο του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Ευάγγελου Βενιζέλου όσο και του υπουργού Οικονομικών Γκίκα Χαρδούβελη, έπειτα από την κρίσιμη σύσκεψη που είχαν στο Μέγαρο Μαξίμου με τον Αντώνη Σαμαρά. Οι δύο κυβερνητικοί εταίροι αναγνωρίζουν ότι δεν υπάρχει περιθώριο για ρήξεις με την τρόικα και, συνεπώς, θα πρέπει να υπάρξουν υποχωρήσεις για να κλείσει η αξιολόγηση. Αλλά εξακολουθούν να αναζητούν ένα σχέδιο το οποίο θα διασώζει κάποιες από τις κόκκινες γραμμές και θα οδηγεί σε μια τελική συμφωνία.

Η ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Το κλίμα στη διαπραγμάτευση, πάντως, έκανε χθες ακόμη βαρύτερο η παρέμβαση της εκπροσώπου της Κομισιόν Μίνα Αντρέεβα, η οποία ανέφερε ότι οι εκπρόσωποι της τρόικας θα επιστρέψουν στην Αθήνα «μόλις εκπληρωθούν οι προϋποθέσεις και η Επιτροπή λάβει ικανοποιητικές απαντήσεις σε μια σειρά από πολιτικές και δράσεις». Παράλληλα, ιδιαίτερα σκληρή στάση εμφανίζεται να κρατά το ΔΝΤ, προσδοκώντας – όπως εκτιμούν κυβερνητικά στελέχη – να κατοχυρώσει έναν ισχυρό ρόλο και στην επόμενη φάση του ελληνικού προγράμματος.     

Υπό αυτές τις συνθήκες, η μάχη της κυβέρνησης επικεντρώνεται στο ζήτημα του δημοσιονομικού κενού για το 2015 – «όλα τα άλλα περνούν σε δεύτερη κλίμακα» ήταν το μήνυμα που εξέπεμπαν χθες το βράδυ στενοί συνεργάτες του Πρωθυπουργού. Το πρώτο επίπεδο της διαπραγμάτευσης, άλλωστε, σχεδόν μονοπώλησε και τη χθεσινή τηλεδιάσκεψη στελεχών του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους με τα τεχνικά κλιμάκια της τρόικας, τα οποία επεξεργάστηκαν το σχέδιο του νέου προϋπολογισμού και φέρεται ότι αποδέχονται τη μείωση του δημοσιονομικού κενού κατά 50%, στο ποσόν των 1,7 δισ. ευρώ.

Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ. Από κυβερνητικής πλευράς γίνεται λόγος για μια συζήτηση που πραγματοποιείται σε θετικό κλίμα, σε αντίθεση με τις πυρετώδεις διαβουλεύσεις με τους βασικούς ελεγκτές. Ωστόσο, καθιστούν σαφές ότι πρώτιστος στόχος της κυβέρνησης δεν είναι η μείωση του κενού, αλλά η εκμηδένισή του. Προς την κατεύθυνση αυτή συμφώνησαν χθες οι δύο αρχηγοί του κυβερνητικού συνασπισμού και δόθηκαν σχετικές εντολές στο οικονομικό επιτελείο, αν και τονιζόταν ότι προς το παρόν το χάσμα με την τρόικα δείχνει στο πεδίο αυτό αγεφύρωτο.

Και με την τελευταία ανταλλαγή e-mail, οι δανειστές επιμένουν για δημοσιονομικό κενό που υπερβαίνει τα 3 δισ. ευρώ ενώ η κυβέρνηση δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη οποιουδήποτε κενού – και συνεπώς επιδιώκει τη μεταστροφή της τρόικας και δεν δέχεται να ξεκινήσει μια συζήτηση για την κάλυψη ελλειμμάτων. Για τον απλούστατο λόγο, βέβαια, ότι μια τέτοια συζήτηση θα φέρει στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης ένα «πακέτο» πρόσθετων δημοσιονομικών μέτρων. Είναι μια εξέλιξη που όχι μόνον απεύχεται η κυβέρνηση, αλλά προειδοποιεί τους δανειστές ότι θα δημιουργήσει εκρηκτικές καταστάσεις στο εσωτερικό της χώρας. Την αμετακίνητη θέση της κυβέρνησης επιβεβαίωσε ο κ. Βενιζέλος, τονίζοντας με έμφαση ότι «η τρόικα στις προβλέψεις της για το δημοσιονομικό κενό ιστορικά έχει αποτύχει» και πως «δεν πρόκειται να υποχωρήσουμε πουθενά» ως προς τη λήψη νέων μέτρων.     

Η ΠΙΣΤΩΣΗ. Στη βάση αυτή και με τη χρονική πίεση υπό την οποία διεξάγεται πλέον η συζήτηση, η κυβέρνηση θα επιδιώξει η διαπραγμάτευση να επεκταθεί πέραν της αξιολόγησης, ώστε να οδηγήσει σε μια τελική συμφωνία τόσο για το σχέδιο προληπτικής πίστωσης όσο και για τη βιωσιμότητα του χρέους. Μια τέτοια εξέλιξη είναι προφανές ότι αλλάζει και το χρονοδιάγραμμα της διαπραγμάτευσης, η οποία ξεφεύγει από το όριο της 8ης Δεκεμβρίου. Προϋποθέτει δε ότι συζήτηση για μια συμφωνία – πακέτο θα αποδεχθούν να κάνουν και οι δανειστές, οι οποίοι προς το παρόν εστιάζουν στα προαπαιτούμενα της αξιολόγησης. Την κίνηση για μια λύση – πακέτο, πάντως, συμφώνησαν χθες να κάνουν οι κ.κ. Σαμαράς και Βενιζέλος, με επιχείρημα ότι «πρέπει να υπάρχει μια ενιαία αντιμετώπιση όλων των θεμάτων και να μη γίνεται αποσπασματική προσέγγιση».

Το αντιστάθμισμα για να ξεφύγει η κυβέρνηση από την πίεση για το δημοσιονομικό κενό είναι άμεση προώθηση διαρθρωτικών μέτρων που επιζητεί η τρόικα και μέχρι σήμερα ο κυβερνητικός συνασπισμός δεν εμφανιζόταν πρόθυμος να συζητήσει. Προς αυτή την κατεύθυνση, πέραν της κατάργησης των συνδικαλιστικών προνομίων, η κυβέρνηση εξετάζει να ανοίξει στο σύνολό του ο συνδικαλιστικός νόμος, συζητώντας αλλαγές τόσο για τη λήψη των αποφάσεων για απεργιακές κινητοποιήσεις όσο και για το εργοδοτικό δικαίωμα της ανταπεργίας (lockout). Κατά πληροφορίες, για τα ζητήματα αυτά εκλήθη χθες στο Μέγαρο Μαξίμου ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης, ο οποίος επίσης εισηγείται να αποφευχθούν αδιέξοδες συγκρούσεις με τους δανειστές.

Πρόωρες συντάξεις και κλειστά επαγγέλματα
Ανοικτό είναι και το ενδεχόμενο να υπάρξουν στην παρούσα φάση στοχευμένες παρεμβάσεις στο Ασφαλιστικό, ιδίως στο πεδίο των πρόωρων συντάξεων, ενώ η κυβέρνηση εμφανίζεται έτοιμη να ανοίξει όλη τη «βεντάλια» των μέτρων που περιλαμβάνει η λεγόμενη εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ και η οποία είχε παγώσει πριν από τις ευρωεκλογές. Στη βάση αυτήν αναμένονται κινήσεις για την απελευθέρωση όλων των κλειστών επαγγελμάτων και παρεμβάσεις για την ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά (φάρμακα κ.ά.)