Η σκιά ίσως «σκοτώσει» το ρομπότ

Τα ευχάριστα νέα είναι ότι «το “Philae” λειτουργεί καλά και έχουμε τη δυνατότητα να του στέλνουμε εντολές και να μας στέλνει δεδομένα». Τα δυσάρεστα νέα είναι ότι «ενδέχεται να βρίσκεται σε μια απόκρημνη πλαγιά», όπως προσδιόρισε ο επικεφαλής της αποστολής «Rosetta» Φιλίπ Γκοντόν, με αποτέλεσμα να απειλείται η ενεργειακή του αυτονομία.

Μερικές ώρες μετά την ιστορική προσεδάφισή του στην επιφάνεια ενός κινούμενου κομήτη, 510 εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από τη Γη, το διαστημικό ερευνητικό σκάφος «Philae» έπιασε αμέσως δουλειά, στέλνοντας στο κέντρο ελέγχου της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA) τόσο φωτογραφίες όσο και «σημαντικά στοιχεία» από την επιφάνεια του 67P / Τσουριούμοφ – Γκερασιμένκο. Ωστόσο, το τελικό σημείο προσεδάφισής του φέρεται να βρίσκεται στο εσωτερικό ενός σκιερού γκρεμού, γεγονός που εγείρει σοβαρές ανησυχίες αναφορικά με τη δυνατότητα του «Philae» ν’ απορροφά την απαραίτητη ηλιακή ενέργεια για τη φόρτιση των μπαταριών του.

Προχθές το απόγευμα, έπειτα από επτά ώρες αγωνίας, το πρωτοπόρο διαστημικό σκάφος προσεδαφίστηκε στην προεπιλεγμένη τοποθεσία επί της επιφάνειας του κομήτη 67P. Αμέσως μετά, όμως, πραγματοποίησε δύο αναπηδήσεις επειδή δεν λειτούργησαν τα άγκιστρά του που επρόκειτο να το σταθεροποιήσουν στον κομήτη.

Η πρώτη αναπήδηση διήρκεσε δύο ώρες, κατά τις οποίες το «Philae» διένυσε απόσταση ενός χιλιομέτρου από το σημείο της αρχικής προσεδάφισης.

Η δεύτερη αναπήδηση είχε διάρκεια μερικών λεπτών και μετέφερε το «Philae» στο σκιερό εσωτερικό ενός γκρεμού, σημείο από το οποίο το διαστημικό ερευνητικό σκάφος έχει περιορισμένη επαφή με τον Ηλιο. Η ακριβής τοποθεσία όπου τελικά προσεδαφίστηκε το «Philae» δεν είναι ακόμη γνωστή στους επιστήμονες της ESA. Γνωρίζουν όμως ότι πλέον κάθε λεπτό είναι πολύτιμο.

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ. Κατά τη διάρκεια των δώδεκα ωρών που διαρκεί η περιστροφή του κομήτη 67P, το «Philae» απορροφά την ηλιακή ενέργεια για μόλις μιάμιση ώρα, αντί για περισσότερες από έξι που χρειάζονται για την πλήρη επαναφόρτισή του. Αυτό σημαίνει ότι αν δεν βρεθεί αμέσως μια λύση, τότε είναι πολύ πιθανό, μετά το Σάββατο, να σταματήσει να λειτουργεί, τουλάχιστον με την επάρκεια που λειτουργεί σήμερα.  

Οι μηχανικοί της αποστολής εξετάζουν τρόπους με τους οποίους θα μπορούσαν να επαναπροσανατολίσουν το διαστημικό σκάφος έτσι ώστε να μεγιστοποιηθεί η ποσότητα του ηλιακού φωτός που απορροφά. Κάποιοι προτείνουν τη χρήση ενός από τα κινούμενα τμήματά του, με στόχο να προκαλέσουν την αναπήδηση ή την περιστροφή του σκάφους προς κάποιο λιγότερο σκιερό σημείο. Ομως περά από το γεγονός ότι η συγκεκριμένη στρατηγική απαιτεί χρόνο, τόσο για να σχεδιαστεί όσο και για να εκτελεστεί, το «Philae» ενδέχεται να μην είναι απόλυτα σταθεροποιημένο καθώς ένα από τα τρία σκέλη προσεδάφισής του φαίνεται να μην ακουμπά στην επιφάνεια του κομήτη και να αιωρείται στο κενό.

Με αυτά τα δεδομένα, οι επιτελείς της αποστολής «Rosetta» εστιάζουν στη συλλογή όσο το δυνατόν περισσότερων στοιχείων και πληροφοριών για τον κομήτη, κάνοντας ήδη λόγο για σημαντικά δεδομένα. Δεν μπορούν, ωστόσο, να θέσουν σε λειτουργία το τρυπάνι που διαθέτει το «Philae» για τη συλλογή δειγμάτων από το υπέδαφος του 67P. Καθώς το διαστημικό όχημα δεν έχει αγκιστρωθεί στην επιφάνειά του, η περιστροφή του τρυπανιού θα μπορούσε να το αποσταθεροποιήσει περαιτέρω, αυξάνοντας τον κίνδυνο να χαθεί στο Διάστημα.

Αποτελεί πάντως γεγονός ότι όποια και να είναι η τύχη του «Philae» κατά τη διάρκεια των επόμενων κρίσιμων ωρών, η πρωτοποριακή αυτή αποστολή της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας έχει ήδη κερδίσει τη θέση της στην Ιστορία.