Μήνυμα Νο 2 από τις αγορές

Το σκηνικό για την έναρξη του νέου γύρου της διαπραγμάτευσης με την τρόικα αλλά και για την επόμενη ημέρα του Μνημονίου στήνεται σιγά σιγά με δηλώσεις αξιωματούχων και δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου που αναδεικνύουν το περιβάλλον αβεβαιότητας γύρω από την Ελλάδα και την ανάγκη να υπάρξει ένα δίχτυ ασφαλείας στο μέλλον. Το περιβάλλον αυτό, άλλωστε, οδήγησε και στην εκρηκτική άνοδο των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων την περασμένη εβδομάδα.

Χαρακτηριστικά ο Κλάους Ρέγκλινγκ, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM, το ευρωπαϊκό ταμείο από το οποίο χρηματοδοτείται η Ελλάδα), μιλώντας χθες στην Μπρατισλάβα υποστήριξε ότι η πρόωρη έξοδος της Ελλάδας από το πρόγραμμα στήριξης δημιουργεί αβεβαιότητα στις αγορές. Δήλωση που εμμέσως υποδεικνύει την ανάγκη να προσφύγει η Ελλάδα σε μια «πιστωτική γραμμή», η οποία θα συνοδεύεται από κάποιου είδους πρόγραμμα.

Ακόμη ο Ρέγκλινγκ είπε ότι οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας θα προσδιορισθούν μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των στρες τεστ των τραπεζών στις 26 Οκτωβρίου.

ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν 11,4 δισ. ευρώ στο ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, τα οποία προορίζονται για τις τράπεζες – εφόσον τα χρειαστούν, διαφορετικά σχεδιάζεται να δοθούν για τη μείωση του χρέους. Η κυβέρνηση επιδιώκει να αξιοποιήσει το ποσό αυτό ως «αντίκρισμα» για την πιστωτική γραμμή που θα ανοίξει, ώστε να μην υπάρξει νέο δάνειο, ούτε νέοι όροι. Αυτό όμως είναι κάτι που δεν έχει συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Ενωση. Μιλώντας για το θέμα αυτό, ο κ. Ρέγκλινγκ χθες απέφυγε να πάρει θέση, λέγοντας ότι ακόμη υπάρχει αβεβαιότητα και πως οι αποφάσεις θα ληφθούν στα επόμενα Eurogroup, τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.

Σημειώνεται ότι και η εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών ανέφερε την Παρασκευή ότι στόχος είναι να υπάρξουν αποφάσεις για την Ελλάδα, περιλαμβανομένου του χρέους, ώς το τέλος του χρόνου. Το κρίσιμο Eurogroup είναι αυτό της 8ης Δεκεμβρίου.

Την εκτίμηση ότι έως το τέλος του έτους η Ελλάδα θα μπορούσε να τερματίσει το πρόγραμμά της διατυπώνει εξάλλου με έκθεσή της και η Deutsche Bank – σημειώνει όμως ότι η διεύρυνση του δημοσκοπικού προβαδίσματος του ΣΥΡΙΖΑ, για τον οποίο θεωρεί ότι έχει οδηγηθεί σε πιο μετριοπαθή κατεύθυνση, θα μπορούσε να αποτελέσει παράγοντα αβεβαιότητας για τις αγορές.

ΕΛΑΦΡΥΝΣΗ. Κατηγορηματικά τοποθετήθηκε η τράπεζα JP Morgan χθες, επισημαίνοντας ότι οι αγορές καθιστούν απαγορευτική την «καθαρή έξοδο» της Ελλάδας από το Μνημόνιο, όπως τη θέλει η κυβέρνηση. Περιμένουμε ότι θα χρειαστεί τουλάχιστον μια πιστωτική γραμμή, σημειώνει, αλλά αν οι αγορές παραμείνουν «ανήσυχες» ώς το τέλος του χρόνου θα πρέπει να συνεχιστεί το πρόγραμμα. Η τράπεζα, πάντως, μιλά για την πιθανότητα να υπάρξει μια ελάφρυνση του χρέους της Ελλάδας έως το τέλος του χρόνου.

Στην πολιτική αστάθεια και ιδίως στην προοπτική να γίνουν εκλογές και να αναδειχθεί στην κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ αποδίδει εξάλλου αρθρογράφος της «Γουόλ Στριτ Τζέρναλ» την αναστάτωση των αγορών. Οι αγορές φοβούνται, σημειώνει, ότι μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα ανατρέψει την πρόοδο που σημείωσε ο υπάρχων κυβερνητικός συνασπισμός.

Παράλληλα, ο ίδιος επισημαίνει ότι η κυβέρνηση ακολούθησε μια στρατηγική υψηλού ρίσκου, διαπραγματευόμενη την πρόωρη έξοδο της Ελλάδας από το πρόγραμμα, με αποτέλεσμα να δεχθεί η χώρα την επίθεση των αγορών. Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, παρατηρεί, αυτό έδειξε στους Ελληνες τους κινδύνους της παράδοσης της εξουσίας στον ΣΥΡΙΖΑ.

Πίστωση με προϋποθέσεις
H Ευρωπαϊκή Ενωση  θα προτιμούσε, σύμφωνα με πληροφορίες, να χρησιμοποιήσει η Ελλάδα μία από τις πιστωτικές γραμμές που προβλέπει ο κανονισμός του ESM, με συγκεκριμένες μνημονιακού τύπου προϋποθέσεις.