Σε σφαγή μετατρέπεται η έξαρση του ιού

Η έξαρση του ιού Εμπολα άρχισε να απασχολεί την κοινή γνώμη στη Δύση φέτος τον Μάρτιο, στην Αφρική όμως πολύ νωρίτερα. Ηταν 6 Δεκεμβρίου του 2013 όταν ένα αγοράκι δύο ετών, ονόματι Εμίλ, πέθανε στο Μελιαντού, ένα χωριό στον Νότο της Γουινέας. Ο θάνατος ενός παιδιού στην Αφρική είναι, δυστυχώς, κάτι συνηθισμένο. Γρήγορα όμως ακολούθησε η μητέρα του Σία, η γιαγιά του Κούμπα και η τριών ετών αδελφή του Φιλομένα – κάτι που δεν είναι τόσο συχνό ούτε στις αγροτικές περιοχές της Γουινέας. Ολοι είχαν εμφανίσει υψηλό πυρετό, εμέτους και διάρροια, κανένας όμως δεν φανταζόταν περί τίνος επρόκειτο. Οι ταφές σε αυτό το μέρος του κόσμου συχνά περιλαμβάνουν άμεση επαφή με τις σορούς. Αυτό συνέβη στην κηδεία της γιαγιάς Κούμπα, όταν ένας από τους παρευρισκομένους κόλλησε τον ιό και τον μετέφερε στο κοντινό χωριό όπου ζούσε. Λίγο μετά, ένας νοσοκόμος στο Γκουεκεντού κόλλησε και ο ιός εξαπλώθηκε στα γύρω χωριά και τις πόλεις. Ηταν λοιπόν Φεβρουάριος του 2014 όταν σημειώθηκε το χειρότερο ξέσπασμα του Εμπολα στη Δυτική Αφρική.

«ΔΕΙΚΤΗΣ». Ο μικρός Εμίλ είναι αυτό που οι επιδημιολόγοι αποκαλούν «κρούσμα-δείκτης» της έξαρσης της ασθένειας. Μπορεί να μην αποτελεί την ακριβή προέλευση της επιδημίας, είναι όμως όσο πιο κοντά μπόρεσε να φθάσει η έρευνα. Τώρα πια ο ιός έχει εξαπλωθεί από τη Γουινέα στη Λιβερία, τη Νιγηρία, τη Σενεγάλη και τη Σιέρα Λεόνε – συνολικά έχουν καταγραφεί 8.375 κρούσματα.

Τι ιδιαίτερο έχει η τωρινή εμφάνιση του Εμπολα ώστε να μετατραπεί στη χειρότερη στην Ιστορία; «Ο ιός είναι ο ίδιος όπως και τις προηγούμενες φορές» λέει ο Ρον Μπέρενς, καθηγητής στη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου. «Εκείνο που διαφέρει είναι ότι σημειώθηκε στη Δυτική Αφρική και μόνο σε αγροτικές ζώνες ενώ στις πόλεις, όπου η πυκνότητα του πληθυσμού είναι πολύ μεγαλύτερη, η μετάδοση του ιού δεν φαίνεται να γίνεται με μεγαλύτερη συχνότητα από το συνηθισμένο. Ομως ο ιός ενισχύθηκε πολύ για να φθάσει μέχρι τις πόλεις».

Και ο διευθυντής της Σχολής Πίτερ Πίοτ εκφράζει την έκπληξή του: «Είναι η πρώτη φορά κατά την οποία έχουν επηρεαστεί ολόκληρες χώρες» λέει. «Είναι η πρώτη φορά που εμπλέκονται πρωτεύουσες με μεγάλους πληθυσμούς. Και είναι η πρώτη φορά που ο ιός έχει εξαπλωθεί εκτός Αφρικής. Στα 38 χρόνια που ασχολούμαι με τον Εμπολα ουδέποτε σκέφθηκα ότι μπορεί να λάβει τέτοιες διαστάσεις – δηλαδή να μετατραπεί σε δεινή ανθρωπιστική κρίση».

Ο ΠΟΤΑΜΟΣ. Ο ιός πήρε το όνομά του από τον Εμπολα, έναν μικρό παραπόταμο του ποταμού Μονγκάλα, ο οποίος με τη σειρά του εκβάλλει στον ποταμό Κονγκό. Την πρώτη φορά που εμφανίστηκε ήταν το 1976, προκαλώντας 400 θανάτους, αρκετούς για να τραβήξουν την προσοχή των δυτικών επιδημιολόγων. Σε αυτό είχε βοηθήσει ο φρικτός τρόπος με τον οποίο πέθαιναν όσοι μολύνονταν – γενικευμένη αιμορραγία που περιγράφηκε κάποια στιγμή ως «να εκρήγνυται το σώμα από μέσα».

«Η έξαρση του ιού σήμερα είναι πράγματι η χειρότερη στην Ιστορία – μετατρέπεται σε σφαγή». Εκείνο που μας λείπει δεν είναι τα χρήματα αλλά το ανθρώπινο δυναμικό» εξηγεί ο Μπέρενς. «Είναι πολύ δύσκολο πια να βρεθούν ειδικοί που να θέλουν να ταξιδέψουν εκεί».