Μετά το Μνημόνιο: Πορτογαλία Plus, το στενό κοστούμι για τις αγορές

Η πρεμιέρα της διαπραγμάτευσης αύριο στην Ουάσιγκτον για την επόμενη ημέρα του Μνημονίου ξεκινά με μια ερώτηση μερικών δισεκατομμυρίων ευρώ: αν η Ελλάδα θα μπορέσει να επιβιώσει μόνη της στον άγριο κόσμο των αγορών ή θα χρειαστεί σωσίβιο για καλό και για κακό. Την έβαλε στο τραπέζι μάλλον αιφνιδιαστικά προχθές η Κριστίν Λαγκάρντ και την επανέλαβε χθες ο Πολ Τόμσεν, λέγοντας οτι «οι συνθήκες στις αγορές παραμένουν επισφαλείς» και, άρα, ίσως η Ελλάδα χρειαστεί μια «προληπτική γραμμή πίστωσης». Ο Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, παρότι δηλώνει απολύτως βέβαιος οτι η Ελλάδα μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της από τις αγορές, άφησε χθες στη Βουλή ανοιχτό το ενδεχόμενο να συζητήσει την πιστωτική γραμμή. Τόνισε, όμως, ότι αυτό δεν σημαίνει με τίποτα ενα νέο Μνημόνιο. Η Ελλάδα, είπε, θα συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις που μόνη της προτείνει στο πλαίσιο μιας νέας Συμφωνίας Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων.
Ανεπίσημα, ωστόσο, κυβερνητικοί και τραπεζικοί κύκλοι αναγνωρίζουν ότι το αυριανό καθεστώς των σχέσεων της Ελλάδας με τους δανειστές της θα περιλαμβάνει και κάποιας μορφής εποπτεία, ίσως και μια πιστωτική διευκόλυνση. Πηγές με γνώση των διαπραγματευτικών θέσεων όλων των πλευρών προβλέπουν ότι η Ελλάδα βαδίζει προς ένα καθεστώς «Πορτογαλίας Plus». Μιας χώρας δηλαδή που θα απαλλαγεί μεν από τη συχνή, ενοχλητική παρουσία της τρόικας, αλλά θα υφίσταται μεταμνημονιακή παρακολούθηση αυστηρότερη από αυτήν της Πορτογαλίας, η οποία έκανε καθαρή έξοδο από το Μνημόνιο. Η Ελλάδα, όπως λένε, αντιμετωπίζει πολύ υψηλότερο χρέος και υπερδιπλάσια spreads από την Πορτογαλία. 

ΤΟ ΧΡΕΟΣ. Σε αντάλλαγμα, προκειμένου να συναινέσει σε ένα τέτοιο διάδοχο καθεστώς, η κυβέρνηση περιμένει φυσικά μια καλή ρύθμιση του χρέους. Μια ρύθμιση που θα καθησυχάσει τις αγορές, θα ρίξει τα spreads και θα ανεβάσει την αξιολόγηση των ελληνικών ομολόγων. Αλλιώς, είναι προφανές ότι δεν θα αντέξει πολιτικά.
Αυτό όμως είναι το αντικείμενο της διαπραγμάτευσης η οποία μόλις αρχίζει και, όπως λένε πηγές που γνωρίζουν, έχει ακόμη εντελώς ανοιχτές άκρες.
Ο Γκίκας Χαρδούβελης που συναντάται αύριο με την Κριστίν Λαγκάρντ υποστηρίζει, σύμφωνα με πηγές του περιβάλλοντός του, ότι οι προχθεσινές δηλώσεις της Γαλλίδας περί «προληπτικής γραμμής» έχουν κατ’ αρχάς μια θετική ανάγνωση για την Ελλάδα, η οποία παραγνωρίστηκε: το ΔΝΤ δηλώνει, για πρώτη φορά, ότι δέχεται να αποχωρήσει από την Ελλάδα. 
Ο Τόμσεν πάντως μίλησε χθες για «εξελισσόμενη σχέση». Εκεί εντάσσεται και το «προληπτικό» πρόγραμμα, η ανοιχτή γραμμή πίστωσης.
Οπως λέει ανεξάρτητη πηγή με πλούσια εμπειρία στις σχέσεις με την τρόικα, «η κυβέρνηση πρέπει να σταθμίσει τα υπέρ και τα κατά. Αυτή τη στιγμή επικρατεί η άποψη της απαγκίστρωσης από τα δάνεια και το Μνημόνιο, με εξαίρεση το Σύμφωνο Σταθερότητας. Αν όμως δεν τηρούμε αυτό που περιμένουν οι αγορές, μπορεί να αντιμετωπίσουμε πρόβλημα χρηματοδότησης. Αν υπάρχει μια προληπτική γραμμή, θα αποτελέσει ασπίδα προστασίας».

ΜΕ ΤΗ ΛΑΓΚΑΡΝΤ. Ο Γιάννης Στουρνάρας που θα συμμετέχει, και αυτός, αύριο στη συνάντηση με τη Λαγκάρντ φέρεται να βλέπει με θετικό μάτι την «ανοιχτή πιστωτική γραμμή». Υστερα από όσα άκουσε από τον Μάριο Ντράγκι ότι δεν θα χρηματοδοτούνται οι ελληνικές τράπεζες από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αν η χώρα δεν βρίσκεται σε πρόγραμμα, τρέμει στην ιδέα τού τι θα συμβεί αν κάτι πάει στραβά. Δεν χρειάζονται πολλά. Για παράδειγμα, αν η χώρα βγει από το πρόγραμμα και υπάρξει αδιέξοδο για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, η πολιτική αβεβαιότητα μπορεί να φέρει επιπλοκές. Ο κεντρικός τραπεζίτης θέλει να είναι σίγουρος ότι οι τράπεζες θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν από την ΕΚΤ. Στο οικονομικό επιτελείο το σκέφτονται. «Αν η πιστωτική γραμμή είναι χωρίς προαπαιτούμενα, είναι ευπρόσδεκτη» σχολιάζουν πηγές.