«Η Τουρκία σέρνει τα πόδια της και δεν σταματά τη σφαγή»
Κούρδοι διαδηλωτές καίνε φωτογραφίες του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έξω από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η απροθυμία της Αγκυρας να επέμβει στρατιωτικά για την απώθηση των τζιχαντιστών από το Κομπάνι προκάλεσε την έντονη αντίδραση των Κούρδων τόσο στην Τουρκία όσο και σε πολλές πόλεις της Ευρώπης
«Υπάρχει εντεινόμενη αγωνία για το γεγονός ότι η Τουρκία σέρνει τα πόδια της σε ό,τι αφορά την προσπάθειά της να εμποδίσει μια σφαγή σε απόσταση μικρότερη από 1,6 χλμ. στα σύνορά της. Μια χώρα σύμμαχος του ΝΑΤΟ δεν ενεργεί κατ’ αυτό τον τρόπο, την ώρα που εκτυλίσσεται μια κόλαση σε τόσο κοντινή απόσταση από τα σύνορά της». Οι δηλώσεις αυτές ανώτερου αξιωματούχου της αμερικανικής κυβέρνησης εκφράζουν ξεκάθαρα τον εκνευρισμό της Ουάσιγκτον σχετικά με την απροθυμία της Τουρκίας να αναλάβει ενεργό ρόλο στην εκστρατεία κατά της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος.
Καθώς οι τζιχαντιστές εξακολουθούν να σφυροκοπούν το Κομπάνι – αναφέρουν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» σε άρθρο τους – το σχέδιο του Μπαράκ Ομπάμα να αντιμετωπίσει το Ισλαμικό Κράτος χωρίς να εμπλακεί περαιτέρω στον συριακό εμφύλιο μοιάζει να καταρρέει. Ο τουρκικός στρατός παρακολουθεί τις σφοδρές μάχες πίσω από συρματοπλέγματα, ενώ ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρότι δήλωσε ότι η πόλη είναι έτοιμη να πέσει στα χέρια των τζιχαντιστών, εξακολουθεί να παραμένει αδρανής. Πρόκειται για προσωπική αποτυχία του τούρκου προέδρου, σημειώνει από την πλευρά της η «Μοντ» στο κύριο άρθρο της. Το αποτέλεσμα είναι η πολιτική της Τουρκίας απέναντι στη συριακή κρίση να συνδέεται με μια διπλή τραγωδία, μία περιφερειακή και μία εσωτερική.
ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΙΕΣ. Ο Ερντογάν ωστόσο δήλωσε ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να εμπλακεί στη σύγκρουση με το Ισλαμικό Κράτος αν οι ΗΠΑ δεν συμφωνήσουν να υποστηρίξουν ενεργά τους αντάρτες που προσπαθούν να ανατρέψουν τον σύρο πρόεδρο Ασαντ. Το γεγονός αυτό επιδείνωσε την ένταση μεταξύ των δύο χωρών, καθώς ο Ομπάμα, παρότι επιθυμεί την ενεργό συμμετοχή της Τουρκίας στη διεθνή συμμαχία κατά του Ισλαμικό Κράτος, θα προτιμούσε να αποφύγει κάθε σύγκρουση με τον Ασαντ.
Η Τουρκία εμφανίζεται αρνητική στο ενδεχόμενο να αποστείλει στρατιωτικές δυνάμεις πέρα από τα σύνορά της, παρουσιάζοντας ως αιτία το γεγονός ότι δεν έχει δημιουργηθεί ζώνη απαγόρευσης πτήσεων που θα κρατούσε μακριά τη συριακή αεροπορία. Εχοντας εντείνει τις τελευταίες δύο ημέρες τις αεροπορικές επιδρομές κατά των τζιχαντιστών, η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται οργισμένη με τις δικαιολογίες της Τουρκίας. Αξιωματούχοι επισημαίνουν για παράδειγμα ότι ο διεθνής συνασπισμός, εξαιτίας των συνεχόμενων πτήσεων και αεροπορικών επιδρομών που διενεργεί, έχει επιβάλει ουσιαστικά μια ζώνη απαγόρευσης πτήσεων πάνω από τη Βόρεια Συρία.
Μια αντιπαράθεση με την Τουρκία θα έθετε σε κίνδυνο τις προσπάθειες του Μπαράκ Ομπάμα να διατηρήσει ενωμένη τη συμμαχία των σουνιτικών μουσουλμανικών χωρών στη μάχη κατά του Ισλαμικού Κράτους. Την ίδια ώρα, ωστόσο, η αδράνεια της Τουρκίας είναι πιθανό να προκαλέσει άλλου είδους προβλήματα στον διεθνή συνασπισμό. Εκτός από χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, η Τουρκία αποτελεί και βασική δίοδο όλων των Δυτικών που επιθυμούν να ενταχθούν στις τάξεις της οργάνωσης.
ΧΕΡΣΑΙΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι δίχως την επέμβαση χερσαίων δυνάμεων το Ισλαμικό Κράτος δεν πρόκειται να νικηθεί. Οι δυνάμεις αυτές πρόκειται να σχηματιστούν, τουλάχιστον σύμφωνα με το σχέδιο των Αμερικανών, με άνδρες από τις τάξεις της μετριοπαθούς συριακής αντιπολίτευσης. Δεδομένου όμως ότι για να σχηματιστούν, να εκπαιδευτούν και να εξοπλιστούν αυτές οι δυνάμεις θα χρειαστεί αρκετός χρόνος, η προσοχή όλων είναι στραμμένη προς την Τουρκία.
Αναλυτές τονίζουν πως οι Κούρδοι του Κομπάνι είναι όμηροι του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος επιθυμεί να λάβει ανταλλάγματα για τη στρατιωτική εμπλοκή της Τουρκίας όχι μόνο από την Ουάσιγκτον αλλά και από την κουρδική ηγεσία. Σύμφωνα με τον Σόνερ Καγκαπτέι από το Ινστιτούτο της Ουάσιγκτον για την Πολιτική στην Εγγύς Ανατολή, στόχος της Αγκυρας είναι να αποδυναμώσει το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν. Παράλληλα επιθυμεί να δει τους κούρδους μαχητές της Συρίας να αποκηρύσσουν το καθεστώς του Μπασάρ αλ Ασαντ και να συμμαχούν ανοιχτά με τις δυνάμεις των αντικαθεστωτικών. Ωστόσο οι τοπικοί ηγέτες των Κούρδων της Συρίας, αφότου ανέλαβαν τον έλεγχο των κουρδικών περιοχών μετά την αποχώρηση των δυνάμεων του Ασαντ, επικεντρώνονται σχεδόν αποκλειστικά στα του οίκου τους και δεν πολεμούν το καθεστώς. Αρκετές φορές, μάλιστα, οι δύο πλευρές βρέθηκαν να πολεμούν δίπλα δίπλα.
Οι κουρδικές διεκδικήσεις
Αυτό που φοβάται η Αγκυρα είναι η μετάδοση των κουρδικών διεκδικήσεων από τη Συρία επί τουρκικού εδάφους. Και το γεγονός ότι το μεγαλύτερο κουρδικό κόμμα στη Συρία, το PYD, έχει βγει από τα σπλάγχνα του ΡΚΚ, το οποίο είναι εκτός νόμου στην Τουρκία, δεν βοηθάει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Ολα αυτά εξηγούν γιατί ο Ερντογάν δεν παύει να θυμίζει ότι για την Τουρκία «το ΙΚ και το ΡΚΚ είναι το ίδιο»