«Εάν πάει κανείς στη Μαδρίτη και μιλήσει για την Καταλωνία θα ανακαλύψει ότι αφθονούν ο φόβος και οι θεωρίες συνωμοσίας. Κάποιοι θα βγάλουν χάρτες της Ισπανίας και θα δείξουν ότι ο σιδηρόδρομος και οι αυτοκινητόδρομοι μπορούν να συνδέουν τη Γαλλία με την Ισπανία χωρίς να υπάρχει εξάρτηση από την Καταλωνία ή τη χώρα των Βάσκων. Φοβούνται τον διαμελισμό με έντονα αισθήματα και ανησυχία που ανακαλύπτει κανείς όταν μιλάει για το Κασμίρ και το Δελχί. Είναι παράλογο να πιστεύουμε ότι μια μη δεσμευτική ψήφος τον Νοέμβριο θα γιατρέψει όλες τις πληγές. Υπάρχει κίνδυνος να υπάρξουν μελλοντικά πραγματικά προβλήματα, τόσο για την Ισπανία όσο και για ολόκληρη την Ευρώπη, όπου οι αποσχιστικές τάσεις μπορεί να γίνουν επιδημία. Σκεφθείτε μόνο την Κορσική και τη Λέγκα του Βορρά στην Ιταλία. Ας μην ξεχνάμε βέβαια και την Κριμαία».
Με αυτά τα λόγια ο αρθρογράφος της «Γκάρντιαν» Πίτερ Πρέστον περιγράφει την κατάσταση που διαμορφώνεται στην Ισπανία για την Καταλωνία, στον απόηχο του δημοψηφίσματος των Σκωτσέζων για ανεξαρτησία. Οι εξελίξεις πλέον είναι συνεχείς, καθώς ο περιφερειακός πρόεδρος της Καταλωνίας Αρτούρ Μας επιμένει να γίνει δημοψήφισμα.
Υπάρχει έπειτα και το θέμα του πώς πολλοί από τους ίδιους τους Καταλανούς βλέπουν την Ισπανία, όπως προκύπτει από τις μαρτυρίες των ίδιων των Καταλανών. Ανάμεσα σε αυτούς βρίσκεται και ο χειρουργός Λουίς Μπαλούς, κάτοικος της μικρής πόλης Μπέργκα, στους πρόποδες των Καταλανικών Πυρηναίων, ο οποίος μίλησε στον Τομπάιας Μπακ των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς».
Η Μαδρίτη, λέει ο Μπαλούς, είναι για τον ίδιο, όπως και για τους περισσότερους από τους 17.000 κατοίκους της πόλης του, τόσο μακρινή όσο το Παρίσι ή το Λονδίνο. «Δεν έχω τίποτε εναντίον των Ισπανών» σημειώνει. «Αλλά τους θέλω ως γείτονες, όχι ως σπιτονοικοκύρηδες». Καταλανοί ακτιβιστές όπως ο Μπαλούς δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν τις προσπάθειες για μια ανεξάρτητη Καταλωνία, αγνοώντας ακόμη και την κυβέρνηση της Ισπανίας, το Κοινοβούλιο ή το Συνταγματικό της Δικαστήριο.
Ο ρόλος της κρίσης. Πολλοί Καταλανοί πιστεύουν ότι το τόπος τους, που είναι από τους πλουσιότερους στην Ισπανία, μπορεί να γίνει ακόμη πιο πλούσιος εάν σταματήσουν να δίνουν σημαντικό ποσοστό των φορολογικών τους εσόδων στη Μαδρίτη. Υπάρχει έπειτα το θέμα της διαφορετικής γλώσσας που μιλάει η μεγάλη πλειονότητα του πληθυσμού. Και βέβαια υπάρχει και η οικονομική κρίση που διέρχεται ολόκληρη η Ισπανία, η οποία έχει κάνει τους Καταλανούς, όπως και τους υπόλοιπους Ισπανούς, να σφίγγουν συνεχώς το ζωνάρι, με αποτέλεσμα να αυξάνονται ακόμη περισσότερο οι αντιδράσεις κατά της κυβέρνησης της χώρας. Οι πρόσφατες μαζικές διαδηλώσεις υπό την Εστελάδα, την κοκκινοκίτρινη ή την κοκκινοκιτρινομπλέ σημαία της Καταλωνίας, δείχνουν πόσο μεγάλη ορμή έχει αποκτήσει το κίνημα της ανεξαρτησίας.
Πλέον τα μάτια της Ευρώπης στρέφονται, μετά τη Σκωτία, στην Καταλωνία. Τα πνεύματα οξύνονται κι άλλο. Ο Αρτούρ Μας έχει ανεβάσει τους τόνους, ενώ η κυβέρνηση της Ισπανίας αρνούνταν να κάνει την οποιαδήποτε υποχώρηση και να μην επιτρέψει να πάει το θέμα στις κάλπες.
Η Ισπανία, που μόλις πρόσφατα είδε την οικονομία της να αρχίζει σιγά σιγά να ανακάμπτει, βλέπει τώρα ότι έχει να αντιμετωπίσει μία ακόμη μεγάλη πρόκληση.
Ο περιφερειακός πρόεδρος της Καταλωνίας Αρτούρ Μας υπογράφει σήμερα διάταγμα για το δημοψήφισμα με στόχο αυτό να πραγματοποιηθεί στις 9 Νοεμβρίου. Η κυβέρνηση στη Μαδρίτη δεν αναμένεται να καθήσει με σταυρωμένα τα χέρια ακόμη και εάν το δημοψήφισμα έχει μη δεσμευτικό χαρακτήρα.