[Θεωρείο] Πίσω από τη συμπόνια των ξένων

Για κάποιον που έχει καταδικαστεί από το λαϊκό δικαστήριο του Κώστα Καζάκου, ο Μπιλ Κλίντον εμφανίστηκε ιδιαίτερα γενναιόδωρος στην εκδήλωση του Ιδρύματός του που πραγματοποιήθηκε προχθές στη Νέα Υόρκη. Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ είχε να πει δυο καλά λόγια για τη δημοσιονομική προσαρμογή της Ελλάδας και για την εργατικότητα των Ελλήνων, ενώ ζήτησε από τους δημοσιογράφους να αναρωτηθούν ποιες είναι οι βαθύτερες αιτίες που οδήγησαν στη σημερινή δύσκολη κατάσταση. Είναι ευχάριστο να ακούς ότι η χώρα σου έχει κάνει μεγάλη πρόοδο και προκαλεί ένα είδος τέρψης όταν καταρρίπτεται το στερεότυπο περί τεμπέληδων με το επιχείρημα ότι οι Ελληνες δουλεύουν κατά 25% περισσότερο από τους Γερμανούς. Αρκεί όλες αυτές οι φιλοφρονήσεις να μην ενεργοποιούν τα στερεότυπα περί φιλελλήνων. Oχι γιατί αυτά τα στερεότυπα φλερτάρουν πια με τη γραφικότητα περισσότερο και από τα δικαστήρια του Καζάκου. Αλλά επειδή κάποτε η ελληνική κοινωνία πρέπει να πάψει να χωρίζει τον κόσμο σε φίλους και εχθρούς όπου οι φίλοι είναι μια χούφτα και οι εχθροί ένας αμέτρητος στρατός.

Κι έπειτα, ο υποτιθέμενος φιλελληνισμός του Κλίντον δεν έχει και πολλή σημασία. Ενδεχομένως δεν έχει καν νόημα. Η συγγνώμη για τον ρόλο των ΗΠΑ στη χούντα των συνταγματαρχών θεωρήθηκε κάτι σαν ομολογία ενοχής – ακόμη και αν ο Κλίντον το 1967 ήταν μόλις 21 ετών. Οι νατοϊκοί βομβαρδισμοί στην πρώην Γιουγκοσλαβία επιβεβαίωσαν ότι οι Αμερικανοί είναι φονιάδες των λαών – ακόμη και αν έσωσαν τη ζωή χιλιάδων βόσνιων αμάχων από την εθνοκάθαρση του Μιλόσεβιτς, του Κάρατζιτς και του Μλάντιτς. Από την άποψη αυτή, το συλλογικό μας φαντασιακό θα έπρεπε να στραγγίξει τη δική του γενναιοδωρία για να τοποθετήσει τον Κλίντον δίπλα στον Λόρδο Βύρωνα ή οποιονδήποτε εκπρόσωπο του σύγχρονου φιλελληνισμού. Η συγγνώμη και οι βομβαρδισμοί είναι κάτι σαν προπατορικά αμαρτήματα, κλείνουν για πάντα τις πύλες του παραδείσου.

Στην εκδήλωση του Ιδρύματος Κλίντον συμμετείχε και ο Γιώργος Παπανδρέου. Σύμφωνα με τη διατύπωση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, ο Παπανδρέου «έχει πάνω του τα σημάδια του δύσκολου αγώνα που έδωσε». Ασφαλώς δεν μπορεί να γνωρίζει κανείς τι σημάδια διέκρινε ο αμερικανός πρώην πρόεδρος στον έλληνα πρώην πρωθυπουργό. Δεν μπορεί να ξέρει ποιο είναι το είδος της συμπόνιας που κρύβεται πίσω από τη γλαφυρή διατύπωση για τον Γιώργο Παπανδρέου και αν έχει κάτι από τη «συμπόνια των ξένων» της Μπλανς Ντιμπουά από το «Λεωφορείον ο Πόθος». Πράγματι, ο φιλελληνισμός του Κλίντον δεν έχει νόημα. Εχει όμως ένα κάποιο ενδιαφέρον ο φιλοπαπανδρεϊσμός του.