Ο κροίσος, η δίωξη και ο χορός δισεκατομμυρίων

Ενας ρώσος δισεκατομμυριούχος καταλήγει σε κατ’ οίκον περιορισμό εξαιτίας κατηγοριών που αφορούν μια παλιά επιχειρηματική συμφωνία. Αμέσως μετά οι μετοχές των εταιρειών του καταρρέουν. Η περιγραφή αυτή θα μπορούσε ν’ αναφέρεται σ’ ένα περιστατικό από τα πρώτα χρόνια του Βλαντίμιρ Πούτιν στην εξουσία, τότε που ο ρώσος πρόεδρος δεν δίσταζε να διώκει ισχυρούς συμπατριώτες του που θεωρούσε πως τον απειλούν. Στην πραγματικότητα, όμως, αφορά το παρόν, επιχειρηματικό και πολιτικό, της Ρωσίας.

Χθες, έπειτα από την απαγγελία αόριστων κατηγοριών για ξέπλυμα βρώμικου χρήματος αναφορικά με μια συμφωνία για την αγορά μιας πετρελαϊκής εταιρείας, ο επιχειρηματικός όμιλος Sistema του Βλαντίμιρ Γεφτουσένκοφ έχασε το ένα τρίτο της αξίας του ενώ ο ίδιος τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό. Η σκληρή και ταυτόχρονα αναπάντεχη μοίρα ενός από τους έως τώρα ευνοούμενους του Κρεμλίνου είχε ως αποτέλεσμα την έναρξη μιας δημόσιας συζήτησης αναφορικά με το αν η Ρωσία επιστρέφει στις ημέρες των πολιτικών διώξεων και των δημεύσεων περιουσιακών στοιχείων εν δυνάμει «εχθρών» του προέδρου.

Σε αντίθεση, όμως, με τους υπόλοιπους ολιγάρχες που έπεσαν στη δυσμένεια των Αρχών, ο Γεφτουσένκοφ δεν είχε πολιτικές φιλοδοξίες και ήταν γνωστός για την επιχειρηματική του συνέπεια και διακριτικότητα.

Πολλοί στη Ρωσία υποστηρίζουν ότι υπεύθυνος για την τύχη του Γεφτουσένκοφ είναι κατά κύριο λόγο ο Πούτιν, ενώ θεωρείται δεδομένο ότι η δίωξή του θα επιδεινώσει το επενδυτικό κλίμα στη χώρα η οποία έχει ήδη πληγεί από τις δυτικές κυρώσεις που της επιβλήθηκαν εξαιτίας της κρίσης στην Ουκρανία.

Οπως οι περισσότεροι ρώσοι ολιγάρχες, ο Γεφτουσένκοφ έθεσε τις βάσεις της επιχειρηματικής του αυτοκρατορίας στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν κρατικά περιουσιακά στοιχεία προσφέρονταν σε «ημέτερους» του Κρεμλίνου σε εξευτελιστικές τιμές. Το 1996 ο Γεφτουσένκοφ αγόρασε το δίκτυο κινητής τηλεφωνίας της Μόσχας MTS, το μεγαλύτερο δίκτυο κινητής τηλεφωνίας της Ρωσίας σήμερα.

Εδώ και δύο ημέρες ο Γεφτουσένκοφ βρίσκεται στο στόχαστρο των Αρχών για μια συμφωνία του 2009. Τότε, δαπανώντας 2,5 δισ. δολάρια, ο ρώσος επιχειρηματίας απέκτησε το 80% μιας από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες της Ρωσίας. Σε δηλώσεις του, τότε, είχε αναφέρει ότι τόσο ο Πούτιν όσο και ο Μεντβέντεφ ήταν ευχαριστημένοι με τη συμφωνία. Προχθές, ωστόσο, οι ρώσοι επιθεωρητές τού απήγγειλαν κατηγορίες.

Ο Αλεξάντρ Σόκχιν, επικεφαλής της ένωσης βιομηχάνων και επιχειρηματιών της Ρωσίας, καταδίκασε το γεγονός κάνοντας λόγο για δίωξη πολιτικού χαρακτήρα. Την ίδια ώρα, ο εκπρόσωπος του ρώσου προέδρου δήλωσε πως «είναι απόλυτα αναληθές και παράλογο το να χρωματίζεται η υπόθεση με πολιτικά χρώματα». Ομως πολλοί στη Ρωσία συγκρίνουν τη δίωξη του Γεφτουσένκοφ με εκείνη του Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, η πετρελαϊκή αυτοκρατορία του οποίου δημεύτηκε και εθνικοποιήθηκε ενώ εκείνος κατέληξε στη φυλακή για μία δεκαετία.

Σε δηλώσεις του, ωστόσο, στην εφημερίδα «Βέντομοστι», ο πρώην σφοδρός επικριτής του Πούτιν που σήμερα ζει στην Ελβετία προσδιόρισε πως ενώ η δική του δίωξη βασίστηκε σε μια «κοινωνικοπολιτική σύγκρουση», η βάση της δίωξης του Γεφτουσένκοφ είναι «καθαρά επιχειρηματική»: το Κρεμλίνο εποφθαλμιά τα πετρέλαια του Γεφτουσένκοφ και για να τ’ αποκτήσει καταφεύγει στην «παλιά γνωστή μέθοδο», δήλωσε ο Χοντορκόφσκι.

15ος πιο πλούσιος στη Ρωσία εκτιμάται πως είναι ο Βλαντίμιρ Γεφτουσένκοφ. Σύμφωνα με το περιοδικό «Φορμπς», η περιουσία του υπολογίζεται στα $9 δισ.