Μαργαρίτης Σχοινάς: Η δεύτερη φωνή του Γιούνκερ

Σε μια κίνηση γεμάτη συμβολισμό, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον επέλεξε για εκπρόσωπό του και τοποθέτησε έναν Γερμανό για διευθυντή του γραφείου του. Θα είναι έως έναν βαθμό η φωνή του προέδρου και σίγουρα θα έχει να αντιμετωπίσει προβλήματα. Ωστόσο γνωρίζει πολύ καλά τους γραφειοκρατικούς μηχανισμούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ αγαπά τα μηνύματα και τους συμβολισμούς, τόσο στα λόγια του όσο και στις πράξεις του. Επιλέγοντας λοιπόν ως στενότερους συνεργάτες του έναν Γερμανό, τον Μάρτιν Σελμάρ, για διευθυντή του γραφείου του και έναν Ελληνα, τον Μαργαρίτη Σχοινά, για εκπρόσωπό του, θέλησε να στείλει πολλαπλά μηνύματα. Το προφανές μήνυμα είναι ότι συνθέτοντας το προεδρικό γραφείο του αντιμετώπισε όλες τις χώρες (μικρές ή μεγάλες και πλούσιες ή φτωχές) επί ίσοις όροις. Το λιγότερο προφανές μήνυμα είναι ότι εφόσον εξελέγη βάσει ενός συγκεκριμένου προγράμματος, αυτό του κεντροδεξιού Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, οφείλει να το εφαρμόσει και προς τον σκοπό αυτόν οι συνεργάτες του είτε θα είναι του εντελώς στενού προσωπικού περιβάλλοντός του, όπως ο Σελμάρ, είτε του ιδεολογικού του χώρου, όπως ο Σχοινάς. Τέλος, δεν είναι άνευ σημασίας το γεγονός ότι ο νέος πρόεδρος της Επιτροπής επέλεξε για βασικούς συνεργάτες του υπαλλήλους προερχόμενους από τη Γερμανία και την Ελλάδα, των οποίων οι εκπρόσωποι στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, δηλαδή η ΝΔ και το CDU, εισηγήθηκαν την υποψηφιότητά του για την προεδρία της Επιτροπής.

Πλούσιο βιογραφικό. Ο Σχοινάς ήταν, είναι και (κατά πάσα πιθανότητα) θα είναι έντονα χτυπημένος από το μικρόβιο της πολιτικής, το οποίο όπως έλεγε ένας παλαιός έλληνας πολιτικός «συνήθως αποθνήσκει μετά τον θάνατον του ανθρώπου».

Πρωτοέφθασε στις Βρυξέλλες το 1990, σε ηλικία 28 ετών, έχοντας ήδη ένα λαμπρό βιογραφικό: σπούδασε Νομικά στο ΑΠΘ, Δημόσια Διοίκηση και Πολιτική στο London School of Economics και Κοινοτική Διοίκηση στο Κολέγιο της Ευρώπης στο Μπριζ, με υποτροφία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, ενώ υπήρξε και ερευνητικός υπότροφος Robert Schuman στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μιλούσε ήδη τέλεια αγγλικά και γαλλικά και εκ του ασφαλούς τελειοποίησε τα ισπανικά του, αφού η σύζυγός του είναι Ισπανίδα, κόρη σημαντικής πολιτικής οικογένειας. Η ώσμωση και η ιδεολογική του συγγένεια με τον χώρο της ισπανικής (παραδοσιακά συντηρητικής) Δεξιάς ίσως δεν είναι άσχετη με το γεγονός ότι σύντομα ο Σχοινάς έγινε το αγαπημένο παιδί των ισπανών επιτρόπων Ματούτες, Ορέχα και Ντε Παλάθιο – στα γραφεία των οποίων υπηρέτησε. Μεταξύ των θεμάτων που κλήθηκε να αντιμετωπίσει εκείνη την εποχή ήταν και το ζήτημα της Ολυμπιακής, όπου η συνεργασία του με τους αρμόδιους παράγοντες των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ δεν ήταν η καλύτερη δυνατή.

Από το 1994 έως το 1999 διετέλεσε διευθυντής ενημέρωσης στην αντιπροσωπεία της ΕΕ στην Ελλάδα. Υπηρετώντας τις θέσεις αυτές ασχολήθηκε με θέματα μεταφορών, ενέργειας, ενημέρωσης, πολιτισμού και επικοινωνίας, καταναλωτών και δημόσιας υγείας. Τη σταδιοδρομία του και τα αναμφισβήτητα προσόντα του έσπευσε ωστόσο να εκμεταλλευθεί ο πρώτος επίτροπος της Κύπρου στην ΕΕ Μάρκος Κυπριανού διορίζοντας, από το 2004 έως το 2007, τον Σχοινά διευθυντή του γραφείου του στις Βρυξέλλες.

Εκ παραλλήλου βεβαίως ο Σχοινάς ουδέποτε εγκατέλειψε την ενασχόλησή του με τα ελληνικά πολιτικά πράγματα και ειδικότερα με τη Νέα Δημοκρατία. Ετσι το 2007, με την υπουργοποίηση και την αποχώρηση του Αντώνη Σαμαρά από τις Βρυξέλλες, κατέλαβε την έδρα του στην Ευρωβουλή, όπου παρέμεινε έως το 2009. Υπήρξε τακτικό μέλος της Επιτροπής Προϋπολογισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μέλος της Μεικτής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής ΕΕ – Τουρκίας και αναπληρωματικό μέλος της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων.

Στις ευρωεκλογές του 2009 ο Κώστας Καραμανλής δεν του πρότεινε εκλόγιμη θέση στο ευρωψηφοδέλτιο της ΝΔ και ο Σχοινάς αποφάσισε να επιστρέψει στα υπηρεσιακά του καθήκοντα στην ΕΕ. Την ίδια απόφαση έλαβαν αργότερα και αλλά πρωτοκλασάτα στελέχη της ΝΔ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως ο Σάββας Τσιτουρίδης και ο Κώστας Μουσουρούλης, αποδεικνύοντας ίσως ότι τα εκ Βρυξελλών μοσχεύματα δεν είναι και τόσο συμβατά με τον ελληνικό πολιτικό οργανισμό.

Ωστόσο το μικρόβιο της ενασχόλησης με τα ελληνικά πολιτικά πράγματα δεν εγκατέλειψε τον Σχοινά, με αποτέλεσμα να βρεθεί στα ηγετικά κλιμάκια της λεγόμενης Ομάδας Δράσης η οποία υπό τον Ράιχενμπαχ εδώ και τρία χρόνια επιχειρεί, ως γνωστόν, να εκσυγχρονίσει το ελληνικό κράτος. Η τοποθέτησή του στη θέση αυτή έγινε κατόπιν αποφάσεως του Ζοζέ Μπαρόζο, οι αρμοδιότητές του όμως ήταν εξαιρετικά θολές με αποτέλεσμα να μην καταφέρει να αφήσει το στίγμα του, αναφέρουν γνώστες του τρόπου λειτουργίας της Ομάδας Δράσης. Εφεξής ωστόσο ο Σχοινάς θα πρέπει όλα αυτά να τα λησμονήσει και να εισέλθει στον νέο ρόλο του, δηλαδή αυτόν του βασικού εκπροσώπου του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ.

Ετοιμος. Επί της ουσίας ο Σχοινάς θα προΐσταται της μεγαλύτερης ίσως υπηρεσίας Τύπου στον κόσμο, στην οποία πάνω από εκατό υπάλληλοι απασχολούνται με τη διαρκή ενημέρωση χιλιάδων δημοσιογράφων. Ο ίδιος θα είναι έως έναν βαθμό η φωνή του Γιούνκερ, αν και ο λουξεμβούργιος πολιτικός συνήθιζε ως πρωθυπουργός να ενημερώνει ο ίδιος τους δημοσιογράφους και όχι οι εκπρόσωποί του. Κάτι που σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες σκοπεύει να επιβάλει σε όλους τους επιτρόπους, θεωρώντας πως έτσι ενδεχομένως να αναβαθμίσει τις σχέσεις τις γραφειοκρατίας των Βρυξελλών με τους πολίτες.

Προς τον σκοπό αυτόν ο νέος πρόεδρος της Επιτροπής φέρεται, σύμφωνα με πληροφορίες, αποφασισμένος να ζητήσει από τους επιτρόπους του να πολλαπλασιάσουν τις δημόσιες εμφανίσεις τους και την επαφή τους με το κοινό. Μία από τις βασικές κατευθύνσεις είναι να εμφανίζονται όσο το δυνατόν συχνότερα οι επίτροποι, όχι μόνο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αλλά και στα εθνικά και περιφερειακά Κοινοβούλια. Στην περίπτωση αυτήν ο ρόλος της υπηρεσίας των εκπροσώπων Τύπου της Επιτροπής θα περιοριστεί, όπως άλλωστε και το προσωπικό της. Ενα ζήτημα ασφαλώς δυσάρεστο και ένα από τα πρώτα προβλήματα που θα πρέπει να επιλύσει – θέλοντας και μη – ο Σχοινάς.

Ενα άλλο πρόβλημα που ενδεχομένως θα κληθεί να αντιμετωπίσει σε περίπτωση υποβάθμισης του ρόλου των εκπροσώπων Τύπου της Επιτροπής είναι ο κίνδυνος του καπελώματός του από τον Μάρτιν Σελμάρ, ο οποίος άλλωστε προέρχεται από τον χώρο αυτόν, αφού ήταν εκπρόσωπος Τύπου της λουξεμβούργιας επιτρόπου Βίβιαν Ρέντινγκ. Ωστόσο, όπως σημείωνε ένας έμπειρος κοινοτικός παράγοντας, αυτού του είδους οι τριβές και οι αντιθέσεις είναι το πετρέλαιο κίνησης των γραφειοκρατικών μηχανισμών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τους οποίους ο Σχοινάς γνωρίζει πολύ καλά.