Ο φεμινισμός στο Πακιστάν

Στις 2 Φεβρουαρίου του 1983, 200 γυναίκες – ακτιβίστριες και δικηγόροι – πραγματοποίησαν πορεία έξω από το Ανώτατο Δικαστήριο της Λαχώρης για να διαμαρτυρηθούν για τη θέσπιση ενός νόμου ο οποίος όριζε ότι η κατάθεση ενός άνδρα στο δικαστήριο αξίζει όσο οι μαρτυρίες δύο γυναικών. Ο πακιστανός δικτάτορας Μουχάμαντ Ζία-Ουλ-Χακ είχε ήδη ανακοινώσει την προώθηση του περιβόητου Διατάγματος Χουντόντ που αντικατόπτριζε την εξτρεμιστική θεώρησή του αναφορικά με το Ισλάμ και τον ισλαμικό νόμο. Για πολλές Πακιστανές ήταν ξεκάθαρο ότι το στρατιωτικό καθεστώς παραποιούσε το Ισλάμ με στόχο τη στέρηση των δικαιωμάτων τους.

Οι ημέρες του στρατηγού Ζία ανήκουν πλέον στο παρελθόν και τα άρθρα των Διαταγμάτων Χουντόντ που αφορούν τον βιασμό και τη μοιχεία αντικαταστάθηκαν από λιγότερο απαράδεκτες διατάξεις. Ωστόσο, οι Πακιστανές εξακολουθούν να μάχονται για την πολιτική, πολιτισμική και οικονομική ισότητα.

Η πραγματικότητα των γυναικών στο Πακιστάν είναι δύσκολο να κατηγοριοποιηθεί. Πηγαίνουν στο σχολείο και το πανεπιστήμιο, κατέχουν κατώτερες θέσεις εργασίας και κερδίζουν χρήματα εδώ και αρκετές γενιές. Αλλά εξακολουθούν να πέφτουν θύματα βίας εξαιτίας του φύλου τους, την ώρα που η κοινωνία θεωρεί πως αποτελούν απλώς ένα περιουσιακό στοιχείο και πως δεν είναι άξιες να μορφώνονται, να εργάζονται, ακόμη και να ζουν εκτός της οικιακής σφαίρας.

Ούτε οι νόμοι του Πακιστάν ούτε οι κοινωνικοί κώδικες ούτε τα θρησκευτικά ήθη εγγυώνται στις γυναίκες μια θέση στην οποία θα εκλαμβάνονται ως ίσες με τους άνδρες. Αυτές οι συμπεριφορές διατηρούνται εξαιτίας φυλετικών και πολιτισμικών παραδόσεων και της διαρκούς διαστρέβλωσης των ισλαμικών επιταγών με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των μισογύνηδων.

Θα μπορούσε ο φεμινισμός να αποτελεί το καλύτερο αντίδοτο για τον σοβινισμό των ανδρών ο οποίος είναι βαθιά ριζωμένος στη σύγχρονη πακιστανική κοινωνία;

Ο φεμινισμός υπάρχει στο Πακιστάν από τότε που ιδρύθηκε η χώρα. Αλλά αρκετοί Πακιστανοί ασπάζονται την ιδέα ότι ο φεμινισμός δεν αφορά το Πακιστάν – ότι αποτελεί δραστηριότητα των πλουσίων και των αργόσχολων ή, ακόμη χειρότερα, ότι επιβάλλεται από τη Δύση με στόχο την πρόκληση χάους στην πακιστανική κοινωνία. Αρκετοί Πακιστανοί και Πακιστανές πιστεύουν ότι τα δικαιώματα των γυναικών δεν χρειάζεται να προωθηθούν πέρα από τις βελτιώσεις που επέφερε το Ισλάμ στην Αραβία τον 7ο αιώνα. Οι άνδρες του Πακιστάν δεν είναι ακόμα έτοιμοι να απολέσουν τα προνόμιά τους και πολλές γυναίκες, μη θέλοντας να ταράξουν τα νερά, συμφωνούν μαζί τους.   Η κλινική ψυχολόγος Ρουμπίνα Κιντγουάι δήλωσε πως «οι γυναίκες του Πακιστάν είναι σαν δέντρα μπονσάι τα οποία ψαλιδίζονται και κλαδεύονται από τις προσδοκίες της πακιστανικής κοινωνίας». Και οι πακιστανές φεμινίστριες είναι οι μοναδικές που μπορούν να ανατρέψουν αυτήν την καταστροφική διαδικασία έτσι ώστε οι Πακιστανές να μπορέσουν ν’ αναπτύξουν το σύνολο των ανθρώπινων δυνατοτήτων τους.

Η Bina Shah είναι συγγραφέας