Ο ουρανός έπεσε στο κεφάλι του Ολάντ

Ολοι γνώριζαν ότι η rentrée, δηλαδή η επιστροφή από τις διακοπές, θα ήταν δύσκολη για τον γάλλο πρόεδρο. Κανένας όμως δεν μπορούσε να φανταστεί ότι θα ήταν καταστροφική. Για αυτό το ανακοινωθέν από το Μέγαρο των Ηλυσίων έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία χθες το πρωί: «Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας δέχθηκε σήμερα το πρωί τον πρωθυπουργό. Ο Μανουέλ Βαλς υπέβαλε στον πρόεδρο της Δημοκρατίας την παραίτηση της κυβέρνησής του. Ο αρχηγός του κράτους τού ζήτησε να συγκροτήσει μια νέα κυβέρνηση σε αντιστοιχία με τον προσανατολισμό που ο ίδιος όρισε για τη χώρα μας. Η σύνθεσή της θα να ανακοινωθεί την Τρίτη».

Η τυπική γλώσσα του ανακοινωθέντος είναι ο επίλογος της τραγωδίας που έζησαν μέσα σε λίγες ώρες οι γάλλοι Σοσιαλιστές. Αλλά δεν αποκλείεται να είναι και ο πρόλογος ενός δράματος που μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές και τον Φρανσουά Ολάντ σε υποχρεωτική συγκατοίκηση με μια κεντροδεξιά κυβέρνηση.

ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. Για να ξετυλίξει κανείς το κουβάρι πρέπει να ξεκινήσει από τη συνέντευξη του Αρνό Μοντμπούρ στην εφημερίδα «Λε Μοντ». Ο απερχόμενος υπουργός Οικονομικών έγινε πέτρα του σκανδάλου ξιφουλκώντας κατά της πολιτικής που ακολουθείται στην ευρωζώνη με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η ανάπτυξη. Αλλά δεν σταμάτησε εκεί. «Πρέπει να υψώσουμε τον τόνο έναντι της Γερμανίας, η οποία έχει παγιδευτεί στην πολιτική της λιτότητας που επέβαλε σε όλη την Ευρώπη. Και όταν λέω Γερμανία, εννοώ τη γερμανική Δεξιά που υποστηρίζει την Ανγκελα Μέρκελ».

Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε στο φύλλο του Σαββατοκύριακου. Το απόγευμα της Κυριακής ο γάλλος πρωθυπουργός δήλωνε μέσω του περιβάλλοντός του ότι ο υπουργός του των Οικονομικών «ξεπέρασε την κίτρινη γραμμή». Στην πραγματικότητα, ο Μοντμπούρ είχε δημιουργήσει μια παράδοξη κατάσταση. Πώς είναι δυνατόν να κατακρίνει την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, δηλαδή τη δική του; Οι διαρροές από το πρωθυπουργικό γραφείο ήθελαν τον Βαλς να αναλαμβάνει δράση τις επόμενες ημέρες. Κανένας, όμως, δεν είχε υπολογίσει σωστά την ταχύτητα. Ο Βαλς συναντήθηκε με τον Ολάντ στο Ελιζέ το βράδυ της Κυριακής και ακόμη μία φορά το πρωί της Δευτέρας. Σύμφωνα με το Προεδρικό Μέγαρο, ήταν ο Φρανσουά Ολάντ που ζήτησε από τον Μανουέλ Βαλς την παραίτηση της κυβέρνησής του. Σύμφωνα με το πρωθυπουργικό γραφείο, η απόφαση έγινε δεκτή χωρίς κανέναν δισταγμό από τον Μανουέλ Βαλς. Κάπου εδώ όμως τελειώνει η τραγωδία μιας κυβέρνησης που έζησε μόλις 147 ημέρες και αρχίζει το δράμα ενός κόμματος που καλείται να διαχειριστεί μια οικονομία σε κρίση. Γιατί ο Αρνό Μοντμπούρ δεν είναι ο μόνος της αριστερής πτέρυγας των Σοσιαλιστών που συμμετέχει στην κυβέρνηση χωρίς να την εκφράζει η πολιτική της. Μαζί του συντάσσονται ο υπουργός Παιδείας Μπενουά Αμόν, η υπουργός Δικαιοσύνης Κριστιάν Τομπιρά και η Ορελί Φιλιπετί, υπουργός Πολιτισμού και πρώην σύντροφος του σταρ οικονομολόγου Τομά Πικετί. Στο τελευταίο υπουργικό συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε χθες το βράδυ, ο Βαλς έθεσε το δίλημμα στους υπουργούς του εάν θα είναι μαζί του ή εναντίον του. Η επόμενη πράξη θα παιχτεί πάντως στη γαλλική Εθνοσυνέλευση. Και εκεί το δράμα μπορεί να κορυφωθεί εάν η αριστερή πτέρυγα του Σοσιαλιστικού Κόμματος αποφασίσει να μη δώσει ψήφο εμπιστοσύνης.

Ο συνήθως προσεκτικός Φρανσουά Ολάντ έκανε στην ουσία μια κίνηση υψηλού ρίσκου. Επιλέγοντας τη ρήξη με την αριστερή πτέρυγα επέλεξε να πλεύσει σε αχαρτογράφητα νερά. Χωρίς την ψήφο εμπιστοσύνης, ο γάλλος πρόεδρος θα υποχρεωθεί να προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές. Με το Σοσιαλιστικό Κόμμα αποδεκατισμένο έπειτα από δύο χρόνια διακυβέρνησης, είναι πολύ πιθανή η επιστροφή της Κεντροδεξιάς στην εξουσία. Λέγεται cohabitation – συγκατοίκηση – και έχει συμβεί ξανά στην ιστορία της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας. Δεν έχει συμβεί όμως ποτέ σε τόσο έκτακτες συνθήκες.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΧΑΡΤΙ. Πιθανότατα ο Φρανσουά Ολάντ πήρε το ρίσκο γνωρίζοντας ότι αυτή είναι η τελευταία του ευκαιρία, όπως επισήμανε χαρακτηριστικά η «Μοντ» στο κύριο άρθρο της. Ο γάλλος πρόεδρος καλείται να δώσει μια δύσκολη μάχη ως επικεφαλής των σοσιαλδημοκρατών ηγετών με τους οποίους θα συναντηθεί ενόψει της Συνόδου Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί το ερχόμενο Σάββατο στις Βρυξέλλες. Αυτό που μένει να αποδειχθεί είναι εάν θα τη δώσει ως πρόεδρος του νέου μεγάλου ασθενούς της Ευρώπης.

Τα γερμανικά ΜΜΕ
Τον Φρανσουά Ολάντ υπό πίεση βλέπει ο γερμανικός Τύπος, ενώ για τον Αρνό Μοντμπούρ εκτιμά πως θέλει να υποδυθεί τον «μάρτυρα της Αριστεράς».