Οι δρόμοι της οργής

Το παλιό και βαθύ χάσμα που χωρίζει τις λευκές από τις μαύρες κοινότητες των μεσοδυτικών πολιτειών των ΗΠΑ φέρνει στην επιφάνεια η δολοφονία ενός νεαρού Αφροαμερικανού από αστυνομικό στο Σεν Λούις του Μιζούρι. Ο φόβος των ταραχών οδήγησε τον κυβερνήτη της πολιτείας Τζέι Νίξον στην απόφαση να κηρύξει το Φέργκιουσον, το προάστιο όπου σημειώθηκε το περιστατικό, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και παράλληλα να επιβάλει απαγόρευση της κυκλοφορίας από τα μεσάνυχτα του Σαββάτου έως στις 5 τα ξημερώματα της Κυριακής. «Ολα τα βλέμματα είναι στραμμένα επάνω μας. Πρέπει να αποδείξουμε αν μια κοινότητα, οποιαδήποτε κοινότητα, μπορεί να σπάσει τον φαύλο κύκλο της βίας, της δυσπιστίας και της βίας για να τον αντικαταστήσει με ειρήνη, δύναμη και δικαιοσύνη» δήλωσε ο Νίξον στο πλήθος που είχε συγκεντρωθεί σε μια εκκλησία κοντά στο Φέργκιουσον.

Δεν είναι όμως καθόλου βέβαιο ότι αυτά τα λόγια θα πείσουν τους αφροαμερικανούς πολίτες της περιοχής ότι θα σταματήσουν οι διακρίσεις εις βάρος τους. Το Φέργκιουσον εξακολουθεί να βρίσκεται σε αναβρασμό από τις 9 Αυγούστου όταν οι σφαίρες του 28χρονου αστυνομικού Ντάρεν Γουίλσον αφαίρεσαν τη ζωή του 18χρονου Μάικλ Μπράουν ο οποίος ήταν άοπλος, ενώ σύμφωνα με κάποιους μάρτυρες είχε σηκώσει τα χέρια του λίγο πριν δεχθεί τους πυροβολισμούς. Στο Φέργκιουσον βρέθηκε και ο γεννημένος στο Σεντ Λούις συνιδρυτής του twitter Τζακ Ντόρσι, ο οποίος χρησιμοποίησε το δημοφιλές μέσο κοινωνικής δικτύωσης για να διαδώσει τις εξελίξεις στον υπόλοιπο κόσμο με μηνύματα και βίντεο.

Η απόφαση της τοπικής αστυνομίας να κρατήσει κρυφό επί πέντε ημέρες το όνομα του αστυνομικού έκανε την οργή να ξεχειλίσει. Εφερε επίσης στην επιφάνεια το πρόβλημα της ρατσιστικής συμπεριφοράς της αστυνομίας αλλά και μία σειρά από παράδοξα που χαρακτηρίζουν τη φυλετική και κοινωνική ιστορία της περιοχής.

Η ιστορία αυτή αρχίζει από τον 19ο αιώνα όταν στην περιφέρεια του Σεντ Λούις σχηματίστηκαν δεκάδες μικρές κοινότητες. Τον 20ό αιώνα η πόλη υποδέχθηκε πολλούς Αφροαμερικανούς του Νότου που μετανάστευαν στον Βορρά προκειμένου να βρουν δουλειά στα εργοστάσια του Ντιτρόιτ και του Σικάγου.

Η εισροή του μεταναστευτικού ρεύματος στην πόλη οδήγησε τους λευκούς στα προάστια, όπου η παρουσία των μαύρων ήταν αδιανόητη. Τα φυλετικά σύνορα έπεσαν τη δεκαετία του 1970.

Η σημερινή φυλετική σύνθεση είναι αποτέλεσμα αυτής της πτώσης: το Φέργκιουσον είναι ένα λευκό προάστιο με μαύρη πλειονότητα. Ωστόσο ο δήμαρχός του και πέντε από τα έξι μέλη του δημοτικού συμβουλίου είναι λευκοί, ενώ μόνο τρεις από τους 53 αστυνομικούς της τοπικής αστυνομικής δύναμης είναι μαύροι. Μια εξήγηση αυτού του παράδοξου βρίσκεται στη χαμηλή συμμετοχή στις τοπικές εκλογές, η οποία δεν ξεπερνάει το 12%. Αλλά και γι’ αυτό υπάρχει μια αιτία, είναι η αίσθηση των μαύρων ότι η τοπική εξουσία δεν ενδιαφέρεται για τα προβλήματά τους.