Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα

Την ένατη συνεχή εκλογική νίκη του μέσα σε περίπου μία δεκαετία πέτυχε την Κυριακή ο Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος στα τέλη Αυγούστου ορκίζεται ως ο 12ος πρόεδρος της Τουρκίας. Τη στιγμή του αδιαμφισβήτητου θριάμβου του ο 60χρονος Ερντογάν επέλεξε να υιοθετήσει μια συμβιβαστική νότα στη θριαμβική ομιλία του στην Αγκυρα. «Σήμερα κλείνουμε την πόρτα σε μια εποχή και περνάμε στην επόμενη» είπε στους χιλιάδες οπαδούς του που τον αποθέωναν, τονίζοντας την επιθυμία του να τερματιστεί η σύγκρουση με τους Κούρδους και να προωθήσει ένα νέο Σύνταγμα.

Ομως, παρά την εκλογική του επιτυχία, ο νεοεκλεγείς πρόεδρος αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις εάν θέλει να εδραιώσει την εξουσία του μακροπρόθεσμα και να αλλάξει βαθιά το σύστημα διακυβέρνησης της Τουρκίας. Οπως έχουν δηλώσει στενοί συνεργάτες του, θα ήθελε να επανεκλεγεί στην προεδρία για δεύτερη θητεία και έτσι να είναι ο ηγέτης της χώρας το 2023, όταν συμπληρωθούν 100 χρόνια από τη δημιουργία του σύγχρονου τουρκικού κράτους από τον Κεμάλ Ατατούρκ.

«Αυτή δεν είναι μια άψογη νίκη», σχολιάζει στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ο Καντρί Γκιουρσέλ, γνωστός αρθρογράφος της Τουρκίας. «Μπορεί να είναι η αρχή των προβλημάτων για τον Ερντογάν». Καταρχήν ο Ερντογάν θα πρέπει να βρει αντικαταστάτη στην πρωθυπουργία, έναν πολιτικό που να τον εμπιστεύεται απόλυτα ώστε να ακολουθήσει την πολιτική του. Δεύτερον, το κυβερνών σήμερα κόμμα θα πρέπει να θριαμβεύσει στις βουλευτικές εκλογές που είναι προγραμματισμένες για το επόμενο καλοκαίρι αλλά μπορεί να γίνουν και νωρίτερα. Ιδανικά, ο Ερντογάν θα ήθελε μια πλειοψηφία τόσο ισχυρή ώστε να αλλάξει το Σύνταγμα σε ένα de jure αντί de facto προεδρικό σύστημα. Αυτό που θέλει να αποφύγει πάση θυσία είναι να χάσει την πλειοψηφία το AKΡ, κάτι που θα υπονομεύσει την εξουσία και την επιρροή του ως προέδρου.

ΤΑ ΕΜΠΟΔΙΑ ΤΟΥ 52%. Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης είναι ότι αυτές οι δύο προτεραιότητες – δηλαδή ένας καλόβολος  πρωθυπουργός που αποδεδειγμένα μπορεί να κερδίσει τις εκλογές – ίσως δεν είναι τόσο συμβατές. Ομως και οι αριθμοί της νίκης του Ερντογάν το Σάββατο – δηλαδή το 52% που είναι λιγότερο από τις προεκλογικές προβλέψεις, παρά την ισχυρή υποστήριξη που πρόσφερε στον πρωθυπουργό το μεγαλύτερο μέρος των ΜΜΕ – απασχολεί το κόμμα. «Αυτό το 52% δεν εξασφαλίζει ότι ο Ερντογάν θα κερδίσει τις συνταγματικές αλλαγές που θα του δώσουν την εξουσία που ελπίζει» σχολιάζει ο Γκιουρσέλ.

Και η οικονομική διαχείριση όμως αποτελεί ένα μεγάλο ερωτηματικό για την επόμενη κυβέρνηση, καθώς ο Αλί Μπαμπατσάν, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης υπεύθυνος για την οικονομία, έχει ανακοινώσει ότι εγκαταλείπει την ενεργό πολιτική. Τους τελευταίους μήνες ο Μπαμπατσάν είχε αποδυθεί σε αγώνα κυρίως για να περιορίσει τις αρνητικές παραμέτρους στην οικονομία, καθησυχάζοντας τους επενδυτές και δίνοντας έμφαση στη σημασία μιας ανεξάρτητης κεντρικής τράπεζας, την ώρα που ο Ερντογάν πίεζε για μείωση των επιτοκίων. Οι ειδικοί τονίζουν πως η Αγκυρα χρειάζεται κάποιον με προϋπηρεσία, πείρα και αυτοπεποίθηση να κάνει διάλογο με τις χρηματαγορές δεδομένου των αυξανόμενων γεωπολιτικών κινδύνων που συσσωρεύονται γύρω από την Τουρκία και την αύξηση του πληθωρισμού που επιβραδύνει την ανάπτυξη και τις εξαγωγές.

Η ανησυχία για την πορεία της οικονομίας αντικατοπτρίζεται και στις χθεσινές δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών Νιχάτ Ζεϊμπεκτσί ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να ζητεί χαμηλότερα επιτόκια «για την τόνωση της εσωτερικής ζήτησης, των επενδύσεων και της ανάπτυξης».