Μάχη με τον χρόνο στην Αργεντινή

«Εχω ζήσει δύο χρεοκοπίες, υπερπληθωρισμό, οικονομικό κραχ, στασιμοπληθωρισμό – και είμαι μόνο 27 ετών. Εχουμε συνηθίσει να ζούμε σαν να βρισκόμαστε σε τρενάκι του λούνα παρκ». Με αυτά τα λόγια ο Χοσέ Μπίνι απάντησε στην ερώτηση του Reuters πώς διαμορφώνεται η κατάσταση στην Αργεντινή. Γύρω του στα γεμάτα καφέ του Μπουένος Αϊρες οι θαμώνες έδειχναν ανησυχία, ενώ οι δρόμοι ήταν γεμάτοι με κόσμο που έκανε τα ψώνια του και όχι με διαδηλωτές. Η κατάσταση «προκαλεί μεγάλη αβεβαιότητα, αλλά δεν ξέρω πώς αυτό θα με επηρεάσει» παραδέχτηκε η 33χρονη Σιλβίνα Φερέιρα, που εργάζεται σε αεροπορική εταιρεία.

Το πόσα πολλά προβλήματα θα αντιμετωπίσουν οι Αργεντινοί από την «τεχνική» χρεοκοπία – που συνέβη επειδή δικαστήριο των ΗΠΑ δεν επέτρεψε στη χώρα να πληρωθούν οι περισσότεροι ομολογιούχοι αν δεν πληρώνονταν και ορισμένοι κερδοσκόποι επενδυτές – θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα η χώρα θα μπορέσει να βγει από αυτή τη δύσκολη θέση.

Η Αργεντινή στοιχηματίζει ότι ο χρόνος θα αποδειχθεί σύμμαχος και όχι εχθρός, στην προσπάθεια να επιτύχει μια πιο επωφελή για αυτήν συμφωνία με τα hedge funds που δεν δέχτηκαν κούρεμα στα ομόλογά τους και απαίτησαν να πληρωθούν με 1,5 δισ. δολ. οδηγώντας την σε χρεοκοπία. Η κυβέρνηση στο Μπουένος Αϊρες θα επιχειρήσει τώρα να διατηρήσει ως συμμάχους τους λοιπούς ομολογιούχους, οι οποίοι το 2005 και το 2010 συμφώνησαν σε αναδιάρθρωση και σήμερα κατέχουν το 93% του χρέους της.

Ταυτόχρονα ανησυχία επικρατεί σε πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπως η Βραζιλία, η Χιλή και η Βολιβία που έχουν στενούς οικονομικούς και εμπορικούς δεσμούς με την Αργεντινή αφού εάν η χώρα αντιμετωπίσει ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα, μπορεί να δεχτεί πλήγμα και η δική τους οικονομία. Παράλληλα πληθαίνουν οι φωνές από γνωστούς οικονομολόγους όπως ο νομπελίστας καθηγητής Τζόζεφ Στίγκλιτς που ζητούν να δημιουργηθεί ειδικός παγκόσμιος οργανισμός για την αναδιάρθρωση χρέους χωρών, ώστε να μην ευνοούνται οι κερδοσκόποι.

ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ. Οι εξελίξεις τρέχουν με γοργούς ρυθμούς αφού η χρεοκοπία της Αργεντινής θεωρείται πλέον «πιστωτικό γεγονός» που μπορεί να προκαλέσει και άλλα νομικά και οικονομικά προβλήματα στο Μπουένος Αϊρες, ενώ ο αμερικανός δικαστής που έχει αναλάβει την υπόθεση προειδοποίησε τη χώρα να μη σταματήσει τις διαπραγματεύσεις. Στην προσπάθεια να βρεθεί λύση στο αδιέξοδο η Αργεντινή μπορεί τώρα να δεχτεί ακόμη και την παρέμβαση ιδιωτικών τραπεζών που φέρονται να ενδιαφέρονται να παρέμβουν – με το αζημίωτο.

Αμέσως μετά τη χρεοκοπία εφημερίδες της χώρας είχαν αναφέρει ότι τράπεζες όπως η JP Morgan, η Citigroup και η HSBC εξέταζαν την αγορά των επίμαχων ομολόγων από τα hedge funds ώστε να λυθεί ο γόρδιος δεσμός. Η Αργεντινή «δεν θα ήταν αντίθετη» σε μια τέτοια κίνηση είχε πει ο υπουργός Οικονομικών της χώρας Αξελ Κιτσιλόφ. Μένει όμως να αποδειχθεί κατά πόσον κάτι τέτοιο θα ήταν εφικτό αφού και οι τράπεζες αυτές λειτουργούν με βάση την προσπάθεια να κερδίσουν χρήματα από αυτή την υπόθεση.

Πάντως αν μια τρίτη οντότητα προχωρούσε σε μια τέτοια κίνηση, η Αργεντινή θα μπορούσε να ξεπεράσει τον σκόπελο ειδικής ρήτρας στα ομόλογα η οποία θα άφηνε τη χώρα εκτεθειμένη σε αγωγές άλλων επενδυτών. Η ρήτρα (RUFO) ουσιαστικά αναφέρει ότι εάν η Αργεντινή υπακούσει το αμερικανικό δικαστήριο και αποπληρώσει 1,5 δισ. δολ. που ζητούν τα hedge funds, τότε μπορεί να ζητήσουν ανάλογη μεταχείριση και άλλοι επενδυτές οι οποίοι έχουν στα χέρια τους ομόλογα αξίας άνω των 15 δισ. δολ. Η ρήτρα αυτή παύει να ισχύει στα τέλη του 2014. Για τον λόγο αυτό αναλυτές ανέφεραν στο Reuters ότι θεωρούσαν προσωρινή τη χρεοκοπία, πιστεύοντας ότι τελικά θα επιτευχθεί συμφωνία είτε μέσω των ιδιωτικών τραπεζών είτε με απευθείας συνομιλίες του Μπουένος Αϊρες με τα hedge funds μόλις πάψει να ισχύει η σχετική ρήτρα.

Πολλοί από τους ίδιους αναλυτές πιστεύουν επίσης ότι επειδή τα εν λόγω hedge funds μπορεί να έχουν αγοράσει «ασφάλεια» έναντι χρεοκοπίας (τα επονομαζόμενα CDS) κερδίζοντας τώρα από αυτή, μπορεί να δεχτούν να συμφωνήσουν να αποπληρωθούν το ποσό που ζητούν από την Αργεντινή (το 1,5 δισ. ευρώ) με κάποιο κούρεμα.

Με τα CDS έχει παιχτεί μεγάλο «στοίχημα». Αργά το βράδυ της Παρασκευής τα μέλη της Διεθνούς Ενωσης Συμφωνιών Ανταλλαγής και Παραγώγων (ISDA) αποφάσισαν ότι η επιλεκτική χρεοκοπία της Αργεντινής συνιστά το λεγόμενο «πιστωτικό γεγονός».

Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να πληρωθούν συμβόλαια ασφάλισης έναντι κινδύνου χρεοκοπίας (CDS) που έχουν επενδυτές στα χέρια τους – ποσό που εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 1 δισ. δολάρια περίπου. Επίσης η απόφαση αυτής της ανεξάρτητης Ενωσης ανοίγει νομικά τον δρόμο σε άλλους ομολογιούχους, ακόμη και σε αυτούς που έχουν συμφωνήσει να δεχτούν κούρεμα, να ζητήσουν άμεσα πίσω τα χρήματά τους.

Ο ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ ΔΙΚΑΣΤΗΣ. Ο αμερικανός δικαστής Τόμας Γκριέσα που είχε αναλάβει να εξετάσει την υπόθεση, μετά την επιλεκτική χρεοκοπία της Αργεντινής είχε προειδοποιήσει ότι η χώρα δεν μπορεί να γυρίσει την πλάτη της στις διαπραγματεύσεις με τα hedge funds. Με αυστηρό τόνο ο δικαστής επέκρινε την απόφαση του Μπουένος Αϊρες να αγνοήσει την ετυμηγορία του να αποπληρώσει πλήρως τα hedge funds και να μπει σε καθεστώς χρεοκοπίας. «Τίποτε από ό,τι συνέβη την (προηγούμενη) εβδομάδα δεν έχει μεταβάλει την αναγκαιότητα να επιτευχθεί διακανονισμός» ανέφερε ο βετεράνος δικαστής.

Η Αργεντινή δεν κάθησε με σταυρωμένα τα χέρια και το υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε ανακοίνωση κατηγορώντας τον δικαστή Γκριέσα ότι θέλει να ευνοήσει τα «αρπακτικά κεφάλαια» και ότι οι δικαστικές αποφάσεις κατά της χώρας ευνοούν τις «κερδοσκοπικές κινήσεις» τους. Επίσης κατηγόρησε ανοιχτά τον διαμεσολαβητή τον οποίο είχε διορίσει το αμερικανικό δικαστήριο. Η Αργεντινή αρνήθηκε ότι η χώρα χρεοκόπησε επειδή κατέθεσε ποσό αποπληρωμής ομολόγων σε αμερικανική τράπεζα, η οποία όμως δεν το απέδωσε στους ομολογιούχους λόγω της απόφασης του αμερικανικού δικαστηρίου.